Vikki Bank bị xử phạt vì có vi phạm liên quan đến hoạt động cấp tín dụng
Kết luận thanh tra mới được công bố cho thấy Ngân hàng TNHH MTV Số Vikki (Vikki Bank) đã duy trì được hoạt động ổn định, xử lý đáng kể nợ xấu và tránh được nguy cơ đổ vỡ trong giai đoạn khó khăn kéo dài. Tuy nhiên, phía sau những tín hiệu tích cực vẫn là hàng loạt tồn tại về cấp tín dụng, quản trị rủi ro, xử lý nợ xấu và công nghệ thông tin – những vấn đề phản ánh rõ di sản mà ngân hàng này đang phải gánh từ thời DongA Bank.
Vượt qua giai đoạn nguy hiểm nhất
Theo Kết luận thanh tra số 18/KL-TTNH4 của Thanh tra Ngân hàng Nhà nước, thời kỳ thanh tra kéo dài từ cuối năm 2015 đến ngày 17/1/2025, gần như bao trùm toàn bộ giai đoạn DongA Bank bị đặt vào diện kiểm soát đặc biệt.
Trong bối cảnh nhiều lãnh đạo chủ chốt vướng vòng lao lý, thương hiệu suy giảm nghiêm trọng và hoạt động kinh doanh bị thu hẹp, Vikki Bank vẫn duy trì được thanh khoản, không phải vay bắt buộc từ Ngân hàng Nhà nước và ngăn chặn được nguy cơ đổ vỡ hệ thống.
Đây được xem là thành công đáng ghi nhận nếu đặt trong bối cảnh DongA Bank từng là một trong những ngân hàng thương mại cổ phần lớn tại khu vực phía Nam trước khi xảy ra đại án liên quan đến cựu Tổng giám đốc Trần Phương Bình.
Thanh tra cũng ghi nhận ngân hàng đã thu hồi được lượng nợ xấu tương đối lớn, góp phần giảm lỗ và ổn định hoạt động. Bộ máy tổ chức được tinh gọn hơn, nhiều quy trình nội bộ được rà soát và ban hành lại nhằm đáp ứng yêu cầu pháp lý cũng như phục vụ lộ trình tái cơ cấu.
Đặc biệt, ngân hàng đã tham gia xây dựng và triển khai phương án chuyển giao bắt buộc để chuẩn bị cho bước ngoặt quan trọng diễn ra đầu năm 2025.
Những "điểm nghẽn" chưa được giải quyết triệt để
Dù ghi nhận nhiều nỗ lực, kết luận thanh tra vẫn chỉ ra hàng loạt vi phạm và tồn tại.
Vikki Bank đã bị xử phạt vi phạm hành chính liên quan đến hoạt động cấp tín dụng, phân loại tài sản có, ban hành quy định nội bộ, thực hiện kết luận thanh tra và chế độ báo cáo. Ngoài các vi phạm hành chính, Thanh tra còn phát hiện nhiều hạn chế trong công tác quản trị điều hành, quản lý rủi ro, thẩm định tín dụng, kiểm tra sau vay và xử lý nợ xấu.
Nhìn từ góc độ chuyên gia tài chính, đây đều là những vấn đề thuộc nhóm cốt lõi của hoạt động ngân hàng.
Việc tồn tại sai sót trong quy trình cấp tín dụng hay giám sát sau cho vay cho thấy hệ thống quản trị rủi ro vẫn cần tiếp tục hoàn thiện. Đây cũng chính là nguyên nhân từng khiến nhiều ngân hàng Việt Nam trong giai đoạn trước phải đối mặt với tình trạng nợ xấu gia tăng.
Đáng chú ý, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước đánh giá hệ thống công nghệ thông tin và các công cụ hỗ trợ quản trị của ngân hàng còn lạc hậu, chưa đáp ứng yêu cầu hoạt động.
Đây là thách thức không nhỏ khi Vikki Bank hiện được định vị theo mô hình ngân hàng số. Để cạnh tranh trên thị trường, ngân hàng sẽ phải đầu tư nguồn lực rất lớn cho hạ tầng công nghệ, dữ liệu và các nền tảng quản trị hiện đại.
Bên cạnh đó, nhiều khoản nợ tồn đọng trước thời điểm kiểm soát đặc biệt vẫn liên quan các vụ án hình sự hoặc tranh chấp pháp lý kéo dài. Điều này khiến tiến trình xử lý tài sản và thu hồi nợ gặp nhiều trở ngại, tiếp tục tạo áp lực lên bảng cân đối kế toán.
Sau chuyển giao bắt buộc, cuộc tái cấu trúc mới thực sự bắt đầu
Ngày 17/1/2025, Ngân hàng Nhà nước chính thức chuyển giao bắt buộc DongA Bank cho HDBank theo phương án tái cơ cấu các tổ chức tín dụng yếu kém. Sau chuyển giao, ngân hàng hoạt động theo mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do HDBank sở hữu 100% vốn điều lệ. Đây được xem là một trong những mắt xích quan trọng trong chương trình xử lý ngân hàng yếu kém của Ngân hàng Nhà nước.
Việc đổi tên thành Vikki Bank đánh dấu bước khởi đầu mới về thương hiệu, nhưng kết luận thanh tra cho thấy quá trình tái sinh của ngân hàng này còn nhiều việc phải làm.
Thách thức lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở việc xử lý nợ xấu hay khắc phục các tồn tại được thanh tra chỉ ra, mà còn là bài toán xây dựng lại niềm tin thị trường sau hơn một thập kỷ biến động.
Trong ngành ngân hàng, việc phục hồi hình ảnh thường mất nhiều thời gian hơn việc phục hồi các chỉ tiêu tài chính. Muốn trở lại quỹ đạo tăng trưởng bình thường, Vikki Bank cần chứng minh năng lực quản trị mới, cải thiện chất lượng tài sản và tận dụng nguồn lực từ HDBank để nâng cấp toàn diện hệ thống.
Kết luận thanh tra lần này vì thế không đơn thuần là bản tổng kết các vi phạm, mà còn là bức tranh phản ánh giai đoạn chuyển tiếp của một ngân hàng từng ở tâm điểm cuộc khủng hoảng tài chính nội bộ lớn nhất lịch sử ngành ngân hàng Việt Nam. Những "tì vết" của DongA Bank vẫn còn hiện hữu, và hành trình biến Vikki Bank thành một ngân hàng số khỏe mạnh, hiệu quả vẫn đang ở phía trước.
