Việt Nam - Bỉ: Cùng định hình chương trình nghị sự cho tương lai
Trên nền tảng quan hệ hữu nghị hơn nửa thế kỷ, chuyến thăm Bỉ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thu hút sự chú ý của truyền thông nước chủ nhà không chỉ bởi ý nghĩa ngoại giao, mà còn bởi chương trình nghị sự kinh tế và các hoạt động kết nối doanh nghiệp. Từ đối thoại cấp cao đến hợp tác cảng biển, năng lượng và công nghệ, chuyến thăm của nhà lãnh đạo cao nhất Việt Nam cho thấy những lĩnh vực cụ thể đang định hình chương mới trong quan hệ Việt Nam - Bỉ.
Việt Nam và Vương quốc Bỉ thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 22/3/1973. Hơn nửa thế kỷ qua, quan hệ hai nước không ngừng được củng cố, mở rộng từ chính trị - ngoại giao, hợp tác phát triển đến thương mại, nông nghiệp, giáo dục, khoa học - công nghệ và giao lưu nhân dân. Hợp tác được triển khai ở cả cấp liên bang, vùng và cộng đồng của Bỉ tạo nên mạng lưới quan hệ đa dạng.
Bỉ từng đồng hành với Việt Nam trong quá trình tái thiết và phát triển sau chiến tranh. Ngày nay, hợp tác song phương có điều kiện chuyển mạnh hơn sang những lĩnh vực gắn với yêu cầu tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Theo truyền thông nước chủ nhà, chuyến thăm chính thức Vương quốc Bỉ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được kỳ vọng tạo thêm động lực cho quan hệ song phương, khi cả hai nước đang cùng tìm kiếm những hướng hợp tác phù hợp với yêu cầu phát triển và những chuyển dịch của kinh tế thế giới.
Thông điệp mà Bỉ muốn gửi tới Việt Nam: đây là thời điểm của các bạn. Trong khi tiếp tục tăng trưởng, Việt Nam hãy tìm kiếm những đối tác quốc tế đáng tin cậy và chất lượng cao cho quá trình chuyển đổi xanh và chuyển đổi số. Bỉ và châu Âu chính là những đối tác như vậy. Chuyến thăm Bỉ lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ là dịp ghi nhận những thành tựu đã qua mà còn để cùng chỉ ra chương trình nghị sự đầy tham vọng cho tương lai. Từ năng lượng tái tạo, thích ứng với biến đổi khí hậu đến logistics, nông nghiệp, đổi mới sáng tạo và ngoại giao đa phương, quan hệ đối tác Việt Nam - Bỉ còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác và đang bước vào một giai đoạn mới có ý nghĩa chiến lược.
Đại sứ Bỉ tại Việt Nam Pieter Leenknegt
Hướng đến hợp tác kinh tế thực chất
Theo thông tin được Chính phủ Bỉ công bố, thương mại hai chiều hiện đạt gần 4 tỷ euro. Việt Nam là một trong những đối tác quan trọng của Bỉ tại Đông Nam Á, trong khi Bỉ là đối tác thương mại đáng kể của Việt Nam tại châu Âu. Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA), có hiệu lực từ tháng 8/2020, tạo khuôn khổ thuận lợi hơn cho hàng hóa hai nước tiếp cận thị trường của nhau.
Tuy nhiên, theo truyền thông Bỉ, không gian hợp tác song phương hiện không chỉ nằm ở việc gia tăng kim ngạch xuất nhập khẩu. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc, yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh và đa dạng hóa thị trường đặt ra nhu cầu phát triển những mối liên kết sâu hơn giữa doanh nghiệp hai nước, từ đầu tư sản xuất đến chuyển giao công nghệ, phát triển sản phẩm và tham gia các chuỗi cung ứng có giá trị gia tăng cao.
Đối với Việt Nam, việc mở rộng hiện diện tại thị trường Bỉ có thể hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận những tiêu chuẩn chất lượng, công nghệ và phương thức quản trị tiên tiến của châu Âu. Ở chiều ngược lại, thị trường Việt Nam với quy mô kinh tế đang mở rộng và vị trí kết nối Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đem lại cơ hội cho doanh nghiệp Bỉ phát triển hoạt động sản xuất, kinh doanh và cung ứng dịch vụ trong khu vực.
Mở rộng hợp tác từ năng lượng đến công nghệ và logistics
Năng lượng, khoáng sản thiết yếu và công nghệ là những lĩnh vực được Chính phủ Bỉ xác định có triển vọng hợp tác trong chuyến thăm lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Đây đều là các lĩnh vực gắn với nhu cầu phát triển của Việt Nam và những ưu tiên kinh tế của châu Âu.
Đối với Việt Nam, chuyển dịch năng lượng và mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 đòi hỏi nguồn vốn dài hạn, công nghệ tiên tiến, hạ tầng phù hợp và nguồn nhân lực có chuyên môn. Bỉ cùng các đối tác châu Âu có thể tham gia vào quá trình này thông qua hợp tác về năng lượng tái tạo, công nghệ xanh, lưu trữ năng lượng và các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.
Khoáng sản thiết yếu cũng đang trở thành một nội dung đáng chú ý trong quan hệ Việt Nam - châu Âu. Việc đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu phục vụ các ngành công nghiệp chiến lược, năng lượng sạch và công nghệ số tạo cơ hội để hai bên nghiên cứu hợp tác trên cơ sở lợi ích chung, tiêu chuẩn môi trường và yêu cầu phát triển bền vững.
Một điểm nhấn trong chương trình chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là hoạt động tại cảng Antwerp-Bruges, một trong những đầu mối logistics quan trọng của châu Âu. Cảng có quan hệ hợp tác với cụm cảng Hải Phòng, tạo cơ sở để hai bên trao đổi kinh nghiệm về quản lý cảng, vận tải đa phương thức và phát triển logistics. Theo truyền thông Bỉ, việc tăng cường kết nối cảng biển giữa hai nước có thể đem lại lợi ích vượt ra ngoài lĩnh vực vận tải. Các giải pháp logistics hiệu quả giúp giảm thời gian và chi phí lưu thông hàng hóa, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, đồng thời tăng khả năng kết nối giữa các trung tâm sản xuất của Việt Nam với mạng lưới phân phối tại châu Âu.
Nông nghiệp, giáo dục và hợp tác phát triển bền vững
Nông nghiệp tiếp tục là một lĩnh vực có nền tảng hợp tác giữa Việt Nam và Bỉ. Khuôn khổ Đối tác Chiến lược trong lĩnh vực nông nghiệp được hai nước thiết lập năm 2018 tạo cơ sở thúc đẩy hợp tác về công nghệ thực phẩm, an toàn nông sản và thủy sản, bảo quản, chế biến và logistics chuỗi lạnh. Hợp tác về nông nghiệp thông minh, chế biến sâu và sử dụng hiệu quả tài nguyên cũng phù hợp với mục tiêu gia tăng giá trị cho nông sản Việt Nam.
Trong giáo dục và khoa học, kết nối giữa các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp hai nước có thể tạo thêm cơ hội đào tạo nhân lực, trao đổi học thuật và phát triển các dự án nghiên cứu chung. Các lĩnh vực như công nghệ thực phẩm, nuôi trồng thủy sản, y tế và công nghệ xanh đều có tiềm năng phát triển theo hướng gắn đào tạo với nhu cầu thực tế của nền kinh tế.
Bên cạnh hợp tác kinh tế, quan hệ Việt Nam - Bỉ còn có khía cạnh nhân văn quan trọng. Hỗ trợ các nạn nhân chất độc da cam/dioxin và khắc phục ô nhiễm môi trường tại Việt Nam là một trong những nội dung được phía Bỉ đề cập trong chương trình chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Đây là lĩnh vực thể hiện sự tiếp nối giữa hợp tác phát triển trước đây với những nỗ lực giải quyết các vấn đề xã hội, môi trường còn tồn tại.
Việc duy trì hợp tác trong những lĩnh vực này không chỉ góp phần giải quyết các nhu cầu cụ thể mà còn củng cố nền tảng tin cậy và sự gắn kết giữa nhân dân hai nước.
Phát huy vai trò kết nối với Liên minh châu Âu
Bỉ có vị trí đặc biệt khi Brussels là nơi đặt trụ sở của nhiều cơ quan quan trọng của EU. Theo các chuyên gia, việc củng cố quan hệ với Bỉ tạo thêm điều kiện để Việt Nam tăng cường kết nối với các thiết chế châu Âu, thúc đẩy trao đổi chính sách và khai thác hiệu quả hơn những cơ hội hợp tác do khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - EU mang lại.
Hai bên cũng có cơ sở tăng cường phối hợp tại các diễn đàn đa phương, trong đó có Liên Hợp Quốc và các cơ chế hợp tác Á - Âu. Các nội dung như tôn trọng luật pháp quốc tế, an toàn hàng hải, bảo vệ môi trường biển và ứng phó với những thách thức xuyên quốc gia có thể tiếp tục được trao đổi trên cơ sở lợi ích chung.
Đối với Việt Nam, phát triển quan hệ với Bỉ và EU góp phần đa dạng hóa đối tác, huy động nguồn lực phục vụ phát triển và mở rộng không gian hội nhập quốc tế. Đối với Bỉ và châu Âu, hợp tác với Việt Nam tạo thêm cơ hội tiếp cận thị trường Đông Nam Á, phát triển các liên kết kinh tế và củng cố quan hệ với một đối tác có vai trò ngày càng rõ nét trong khu vực.
Chuyển cam kết thành kết quả cụ thể
Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm diễn ra khi Việt Nam và Bỉ đang đứng trước những cơ hội hợp tác mới. Các cuộc tiếp xúc cấp cao, hoạt động với cộng đồng doanh nghiệp và những chương trình chuyên đề trong khuôn khổ chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tạo điều kiện để hai bên xác định rõ hơn các lĩnh vực ưu tiên và phương thức triển khai.
Từ thương mại, logistics đến năng lượng sạch, nông nghiệp công nghệ cao và giáo dục, truyền thông chủ nhà nhấn mạnh quan hệ Việt Nam - Bỉ có nhiều điều kiện để phát triển theo hướng vừa mở rộng quy mô, vừa nâng cao chất lượng hợp tác. Trên nền tảng hữu nghị bền chặt, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là dịp thúc đẩy quan hệ bước vào giai đoạn mới, gắn kết lợi ích song phương với khuôn khổ hợp tác Việt Nam - EU và đóng góp thiết thực vào phát triển bền vững của các bên.
