Văn hóa - “tấm khiên” bảo đảm an ninh quốc gia
Sáng nay, 10/10, tại Nhà Quốc hội sẽ diễn ra Hội thảo Văn hóa 2026, do Bộ Công an phối hợp với Ủy ban Văn hóa và Xã hội tổ chức. Trao đổi với Báo Đại biểu Nhân dân, PGS. TS. Trung tướng PHAN XUÂN TUY, Giám đốc Học viện Chính trị Công an nhân dân nhấn mạnh ý nghĩa của việc kết nối tư duy hoạch định chính sách với thực tiễn bảo vệ, thực thi pháp luật trong khơi thông nguồn lực, phát huy giá trị văn hóa, bảo đảm an ninh quốc gia.
Đồng hành kiến tạo phát triển văn hóa
- Lần đầu tiên Bộ Công an phối hợp với Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia “Phát huy giá trị văn hóa Việt Nam thành một động lực quan trọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”. Xin ông cho biết, sự phối hợp giữa một cơ quan lập pháp, giám sát về văn hóa với một cơ quan trọng yếu về bảo vệ an ninh quốc gia có ý nghĩa như thế nào trong bối cảnh hiện nay?
- Chúng tôi cho đây là một hội thảo rất quan trọng, thể hiện sự gặp gỡ trong tư duy và quyết tâm chính trị giữa cơ quan bảo vệ, thực thi pháp luật, cụ thể là lực lượng Công an nhân dân, và cơ quan tham mưu, tư vấn chiến lược, tổ chức triển khai và giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật của Quốc hội.

Đây cũng là cơ hội để cơ quan lập pháp, giám sát về văn hóa gắn kết chặt chẽ hơn với cơ quan bảo vệ, thực thi pháp luật, xác định rõ những vấn đề cùng kiến tạo phát triển văn hóa. Trong đó, phát hiện những điểm nghẽn để khơi thông mọi nguồn lực văn hóa; đề xuất các giải pháp thực thi từ góc độ thực tiễn của lực lượng Công an nhân dân trong thực hiện công vụ để đưa văn hóa thực sự là một động lực phát triển quan trọng của đất nước.
Việc Bộ Công an phối hợp với Ủy ban Văn hóa và Xã hội tổ chức Hội thảo cũng tạo nên không khí thi đua yêu nước lan tỏa trong quá trình đa dạng hóa, đổi mới cách thức tiếp cận, truyền thông các nghị quyết, đồng hành thực hiện nghị quyết; lan tỏa phong trào thi đua yêu nước về học tập, quán triệt và thực hiện có kết quả tốt các nghị quyết, trong đó có Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Xây dựng “thế trận văn hóa” trên không gian mạng
- Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số, cạnh tranh giữa các quốc gia diễn ra mạnh mẽ, việc bảo đảm an ninh, chủ quyền văn hóa, nhất là trên không gian mạng, có vai trò quan trọng. Phát huy giá trị văn hóa Việt Nam chính là “tấm khiên” bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền và an ninh quốc gia. Đây cũng là chủ đề được nhiều người quan tâm. Xin ông có thể phân tích sâu hơn khía cạnh này?
- Bên cạnh Nghị quyết số 80-NQ/TW, Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Bộ Chính trị có một hệ thống đồng bộ các nghị quyết chiến lược để phát triển đất nước gắn với giữ vững an ninh quốc gia. Trong đó, một vấn đề mới đặt ra là phải bảo đảm an ninh văn hóa trên không gian mạng.
Để văn hóa thực sự trở thành một “tấm khiên” bảo đảm an ninh quốc gia, nhất là trên không gian mạng, chúng tôi cho rằng có mấy khía cạnh cần phải nhấn mạnh.
Trước hết, phát huy những giá trị tốt đẹp của văn hóa Việt Nam trên không gian mạng chính là nâng cao sức đề kháng của toàn xã hội, của cả hệ thống chính trị, qua đó bảo đảm an ninh quốc gia một cách chủ động. Chính lòng yêu nước, lòng tự hào dân tộc và tự tôn về những giá trị văn hóa truyền thống rất tốt đẹp hàng nghìn năm của dân tộc Việt Nam là sức đề kháng rất mạnh để mỗi người dân Việt Nam, mỗi cán bộ, mỗi đảng viên khi hoạt động trên không gian mạng có ý thức trách nhiệm bảo vệ.

Bên cạnh đó, tận dụng tối đa không gian mạng để lan tỏa mạnh mẽ những giá trị tốt đẹp, đưa hình ảnh Việt Nam hòa bình, thân thiện ra thế giới. Chủ động cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ, qua đó góp phần đấu tranh với những thông tin sai lệch về đất nước, con người Việt Nam. Việt Nam chưa bao giờ có cơ đồ, uy tín, vị thế như ngày nay. Và chúng ta cũng đang thực hiện rất hiệu quả và trách nhiệm của một thành viên Liên Hợp Quốc trong giữ gìn hòa bình, an ninh khu vực và quốc tế.
Đồng thời, với tư duy "phát triển đến đâu, an ninh đến đó", chúng ta phải bảo đảm được an ninh văn hóa trên không gian mạng. Cần phát huy “thế trận an ninh nhân dân”, trong đó có “thế trận văn hóa” để chủ động làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động lợi dụng không gian mạng chống phá, trong đó có chống phá về văn hóa.
Chính thông qua lan tỏa các giá trị văn hóa, nâng cao sức đề kháng, thông tin chính luận và thống nhất có kiểm soát, chúng ta sẽ xây dựng được một "thế trận lòng dân" vững chắc trên không gian mạng, bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia.
Bổ sung những giá trị mới
- Từ các tham luận gửi đến hội thảo, có những kiến nghị, đề xuất đáng chú ý nào liên quan đến phát huy giá trị văn hóa Việt Nam trong bảo vệ độc lập, chủ quyền và an ninh quốc gia, thưa ông?
- Công tác nghiên cứu, tổng thuật vẫn đang được tiến hành, cùng với các ý kiến trực tiếp phát biểu, trao đổi tại Hội thảo sẽ có đánh giá đầy đủ, khách quan, toàn diện. Qua các tham luận, Ban Tổ chức nhận thấy có 4 tuyến vấn đề.
Thứ nhất, khẳng định những giá trị văn hóa tốt đẹp, trường tồn của dân tộc Việt Nam và chúng ta có quyền tự hào. Đây là nền tảng để tiếp tục thực hiện chủ trương của Đảng về triển khai đồng bộ hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình, chuẩn mực con người Việt Nam trong thời kỳ mới.
Thứ hai, để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, phát triển đất nước trong bối cảnh mới, phải chủ động gia tăng, bổ sung, làm giàu thêm những giá trị văn hóa tốt đẹp, chẳng hạn, văn hóa số, văn hóa trên không gian mạng... Không ai có thể xây dựng những giá trị đó thay chúng ta. Đây là công việc cần sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước và sự tham gia của cả hệ thống chính trị, toàn xã hội.
Thứ ba, cần nghiên cứu, xem xét, đánh giá để sớm tháo gỡ và tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực phát triển văn hóa. Trong đó, phát triển công nghiệp văn hóa, xây dựng thị trường văn hóa lành mạnh, biến di sản thành tài sản, tạo điều kiện để các giá trị văn hóa tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển đất nước.
Thứ tư, đề xuất một số giải pháp ở cả góc độ vĩ mô và trong từng địa phương, ngành, lĩnh vực, nhằm phát huy giá trị văn hóa Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Như vậy, Hội thảo không chỉ đặt vấn đề phát huy những giá trị những cái đang có, mà còn hướng tới tháo gỡ điểm nghẽn, bổ sung những giá trị mới và kiến tạo các điều kiện để văn hóa trở thành nguồn lực, động lực cho bảo vệ và phát triển Tổ quốc.
- Xin trân trọng cảm ơn ông!

