Ủy ban Pháp luật và Tư pháp họp Phiên toàn thể lần thứ 10

Dự phiên họp có: Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Khánh Hòa Nghiêm Xuân Thành; các thành viên Ủy ban Pháp luật và Tư pháp; Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh; đại diện Thường trực Hội đồng Dân tộc và một số Ủy ban của Quốc hội; đại diện lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan liên quan.

Giới thiệu những nội dung chính của dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng của dự thảo Luật kế thừa Luật Nhà ở năm 2023 và có bổ sung các loại hình nhà ở cho thuê cho các đối tượng chính sách.

Dự thảo Luật gồm 13 chương, 132 Điều, giảm 66 Điều (32%) so với Luật hiện hành. Theo đó, đã rà soát phân cấp, phân quyền triệt để cho chính quyền địa phương, 20/21 thủ tục thuộc thẩm quyền địa phương; cắt giảm 3/4 điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa các thành phần hồ sơ thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian thực hiện các thủ tục hành chính.

Cùng với đó, dự thảo Luật bổ sung định hướng phát triển 4 nhóm nhà ở và chính sách áp dụng tương ứng đối với từng nhóm nhà ở, gồm: nhà ở thương mại; nhà ở cho thuê; nhà ở công vụ; nhà ở chính sách.

Đồng thời, bổ sung 1 chương mới về phát triển nhà ở cho thuê, trong đó quy định về: đối tượng, điều kiện được thuê; hình thức phát triển nhà ở cho thuê thông qua vốn nhà nước và vốn ngoài nhà nước; đất, yêu cầu đối với dự án và các thủ tục đầu tư của dự án; chính sách ưu đãi đầu tư dự án; giá cho thuê nhà ở; quản lý nhà ở cho thuê.

Dự thảo Luật cũng bổ sung quy định mới về nhà lưu trú cho chuyên gia, người lao động tại khu công nghiệp để đáp ứng yêu cầu thực tế hiện nay.

Tại phiên họp, các thành viên Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành với sự cần thiết xây dựng Luật Nhà ở (sửa đổi) và nhận thấy các nhóm chính sách, nội dung của dự thảo Luật về cơ bản đã thể hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, nhất là bước đầu thể chế hóa được một số nội dung, các văn bản chỉ đạo mới của Đảng trong thời gian gần đây, bảo đảm tính tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan.

Bên cạnh đó, các đại biểu đề nghị rà soát các nội dung, định hướng sửa đổi một số dự án luật có liên quan như dự án Luật Đất đai (sửa đổi), dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), dự án Luật Ngân sách nhà nước hợp nhất... dự kiến sẽ được Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất và dự kiến thông qua tại Kỳ họp thứ Hai.

Mặt khác, dự thảo Luật dự kiến luật hóa nhiều nội dung thí điểm tại Nghị quyết số 201/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội; Nghị quyết 66.15/2026/NQ-CP của Chính phủ về việc ban hành một số cơ chế xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật về phát triển nhà ở xã hội.

Vì vậy, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị, cần tiếp tục đánh giá kỹ lưỡng tác động, làm rõ các kết quả, hạn chế trong giai đoạn thực hiện chính sách thí điểm vừa qua để có cơ sở đánh giá tính hợp lý, hiệu quả, dự kiến nguồn lực thực hiện; nghiên cứu rà soát, sửa đổi quy định tại các luật có liên quan để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và tính khả thi của dự án Luật.

Các đại biểu cũng đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, thể chế hóa đầy đủ các quan điểm chỉ đạo của cấp có thẩm quyền về định hướng phát triển các loại nhà ở theo 4 nhóm, phân định rõ khái niệm về nhà ở chính sách và nhà ở xã hội; nghiên cứu đặt ra chính sách ưu tiên để phát triển loại hình nhà ở cho thuê so với các loại nhà ở khác.

Đồng thời, rà soát đề xuất chính sách để bảo đảm tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn đã được chỉ ra trong Báo cáo tổng kết việc thi hành Luật Nhà ở năm 2023 và thực tiễn triển khai thực hiện thời gian qua.