Ủy ban Kinh tế và Tài chính thẩm tra 2 dự án Luật, 2 dự thảo Nghị quyết

Cụ thể là, dự án Luật Dầu khí (sửa đổi); dự án Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước, Luật Phòng chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng; dự án Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; dự án Nghị quyết của Quốc hội về tháo gỡ khó khăn vướng mắc đối với các dự án điện gió, điện mặt trời.

Hoàn thiện cơ chế phân quyền, kiểm soát quyền lực và phát triển năng lượng ngoài khơi

Thảo luận về dự án Luật Dầu khí (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội cho rằng dự thảo Luật đã tiếp thu nhiều ý kiến, từng bước tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong hoạt động dầu khí. Tuy nhiên, để bảo đảm tính khả thi và đồng bộ, các đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện nhiều quy định quan trọng tại dự thảo Luật.

Dự thảo Luật quy định phân quyền cho Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN) thực hiện toàn bộ trình tự, thủ tục của dự án đầu tư xây dựng. ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Tống Thị Hồng Hạnh đề nghị cân nhắc, rà soát kỹ nội dung này. Theo đại biểu, trước đây việc thực hiện nhiệm vụ này đã được phân quyền cho Bộ Công thương, trong khi phương án mới giao toàn bộ cho Tập đoàn. Trường hợp vẫn phân quyền toàn bộ, cần đánh giá kỹ về nguyên tắc để bảo đảm kiểm soát quyền lực; đồng thời phải có cơ chế kiểm soát rõ ràng, bởi các dự án dầu khí có quy mô lớn, gắn với đất đai và nếu xảy ra vi phạm sẽ rất khó xử lý.

ĐBQH Nguyễn Thị Thanh Bình (Hưng Yên) đề nghị bổ sung nguyên tắc phối hợp trong quản lý, sử dụng không gian biển giữa hoạt động dầu khí và phát triển năng lượng ngoài khơi; quy định cơ chế xử lý khi phát sinh xung đột trong quá trình triển khai dự án. Đại biểu cũng kiến nghị làm rõ cơ chế khai thác, sử dụng chung hạ tầng, công trình và dữ liệu ngành dầu khí; quy định cụ thể trách nhiệm của các chủ thể, đồng thời bổ sung cơ chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý về dầu khí, biển và năng lượng để bảo đảm triển khai hiệu quả trong thực tiễn.

Một số đại biểu đề nghị làm rõ phạm vi phân cấp, phân quyền giữa PVN, Bộ Công thương và Thủ tướng Chính phủ; bổ sung cơ chế kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình đối với các nội dung được phân cấp. Đồng thời, bổ sung quy định về trách nhiệm sau khi kết thúc dự án thu giữ, lưu trữ carbon (CCS), cơ chế quan trắc dài hạn và quỹ bảo đảm của chủ đầu tư; đồng thời hoàn thiện cơ chế sử dụng chung hạ tầng dầu khí, xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất ngành dầu khí và bổ sung chính sách phát triển hệ sinh thái công nghiệp dầu khí.

ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính Vũ Danh Hiệp đề nghị rà soát quy định về thuế tại Điều 42 của dự thảo Luật để bảo đảm thống nhất với Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế xuất khẩu, tránh chồng chéo về thẩm quyền quyết định mức thuế giữa dự thảo luật và các luật chuyên ngành.

Đối với Quỹ bảo đảm nghĩa vụ thu dọn công trình dầu khí quy định tại Điều 40, đại biểu Vũ Danh Hiệp đề nghị giữ quy định về xử lý phần kinh phí còn dư sau khi hoàn thành việc thu dọn công trình, trong đó cần làm rõ trường hợp còn dư có hoàn trả cho các bên tham gia hợp đồng dầu khí hay không. Bởi đây là nội dung liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của các bên tham gia hợp đồng dầu khí nên cần được quy định cụ thể trong luật.

Đánh giá đầy đủ tác động, lượng hóa hoặc có hướng dẫn cụ thể

Cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng, nhiều đại biểu cho rằng, việc dự thảo Luật bổ sung cơ chế phòng chống rửa tiền đối với tài sản mã hóa; hoàn thiện quy định về nhận biết khách hàng, quản trị rủi ro công nghệ là cần thiết, phù hợp với yêu cầu hội nhập và phát triển nhanh chóng của thị trường tài chính.

Một số ý kiến đề nghị đánh giá đầy đủ tác động của quy định về nguyên tắc sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam đối với hiệu lực của các giao dịch dân sự, thương mại. Theo đó, cần phân biệt giữa quản lý ngoại hối và hiệu lực của hợp đồng; các thỏa thuận về báo giá, định giá, ghi giá bằng ngoại tệ nhưng thanh toán bằng đồng Việt Nam không nên làm vô hiệu hợp đồng, trừ trường hợp các bên thực hiện thanh toán bằng ngoại hối trái pháp luật. Cách tiếp cận này vừa bảo đảm yêu cầu quản lý ngoại hối, vừa duy trì sự ổn định của các giao dịch, quan hệ hợp đồng và mục tiêu quản lý tiền tệ.

Đối với việc sửa khoản 2 Điều 114 Luật Các tổ chức tín dụng (bổ sung hoạt động đại lý và quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp), một số ý kiến cho rằng, cần có quy định chi tiết về điều kiện thực hiện, trách nhiệm và nghĩa vụ của ngân hàng thương mại, trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan để bảo đảm an toàn hoạt động ngân hàng.

Hoàn thiện các quy định nhằm tạo niềm tin pháp lý cho người thực thi

Đối với dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, các đại biểu đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định nhằm tạo niềm tin pháp lý cho người thực thi.

Theo đó, cần lượng hóa hoặc hướng dẫn cụ thể các khái niệm như "vì lợi ích chung", "không vụ lợi", "cách làm đột phá", "bối cảnh lịch sử cụ thể" để tạo cơ sở áp dụng thống nhất. Đồng thời, thể hiện rõ hơn nguyên tắc nếu có thể xử lý bằng biện pháp kinh tế, dân sự hoặc hành chính thì không hình sự hóa; phân định rạch ròi giữa tội phạm với rủi ro trong hoạt động đầu tư, đổi mới sáng tạo và giữa hành vi trục lợi với người dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Các ý kiến cũng đề nghị nghiên cứu cơ chế xử lý đúng người, đúng hành vi nhưng hạn chế tối đa việc làm gián đoạn hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp nếu không ảnh hưởng đến quá trình điều tra, truy tố, xét xử; đồng thời xem xét quy định về áp dụng mức xử phạt hành chính theo hướng phù hợp với tính chất, mức độ vi phạm và kết quả khắc phục hậu quả, thay vì mặc định áp dụng mức cao nhất đối với mọi trường hợp được miễn trách nhiệm hình sự.

Nội dung nào không tiếp thu sẽ có giải trình rõ ràng, cụ thể

Tại phiên họp, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Đoàn Thái Sơn và Cục trưởng Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp Bộ Công an, Trung tướng Phạm Công Nguyên đã giải trình, làm rõ các nội dung được đại biểu quan tâm.

Phát biểu kết luận phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi khẳng định, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cùng Thường trực Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban liên quan và cơ quan chủ trì soạn thảo cố gắng tiếp thu nghiêm túc tối đa các ý kiến tại phiên họp để hoàn thiện các dự thảo Luật, dự thảo Nghị quyết.

“Bảo đảm tiến hành rà soát kỹ lưỡng các nội dung sẽ được tiếp thu đưa vào dự thảo Luật, Nghị quyết; nội dung nào không tiếp thu được sẽ có giải trình rõ ràng, cụ thể”, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhấn mạnh.

Nêu rõ các nội dung cần chú ý trong 4 dự án Luật, Nghị quyết được thẩm tra tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị, các Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính được giao phụ trách từng Tiểu ban nêu cao trách nhiệm, có hình thức gửi tài liệu phù hợp để các thành viên Tiểu ban đều nắm rõ nội dung, các nội dung quan trọng, cần quan tâm hoàn thiện; tổng hợp đầy đủ văn bản góp ý kiến của các cơ quan, đơn vị, tổ chức, đại biểu Quốc hội… để khẩn trương hoàn thiện, bảo đảm chất lượng cao nhất các báo cáo thẩm tra, cho ý kiến, bảo đảm nêu rõ chính kiến của cơ quan chủ trì thẩm tra.