Ưu đãi thuế phải đúng đối tượng, bảo đảm hiệu quả thực chất

Sáng 6/11, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế thu nhập cá nhân.

Rà soát kỹ đối tượng, phạm vi ưu đãi

ĐBQH Nguyễn Cao Sơn (Phú Thọ) cơ bản nhất trí với nhiều nội dung của dự thảo Luật, nhất là chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với tổ chức khoa học và công nghệ công lập, cơ sở giáo dục công lập và miễn thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với đất ở trong hạn mức của người dân tộc thiểu số tại vùng đồng bào dân tộc và miền núi. Tuy nhiên, một số chính sách khác cần được cân nhắc kỹ lưỡng hơn để sửa đổi, bổ sung cho phù hợp.

Đại biểu đề nghị rà soát chính sách miễn thuế đối với cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận, làm rõ căn cứ và phạm vi áp dụng, nhất là đối với cơ sở có vốn đầu tư nước ngoài. Theo đại biểu, cần quy định cụ thể thu nhập được miễn thuế, chỉ áp dụng đối với hoạt động giáo dục, đào tạo; đồng thời có cơ chế thu hồi số thuế đã miễn nếu cơ sở vi phạm cam kết hoạt động không vì lợi nhuận.

Đối với thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, cần xác định rõ diện tích trực tiếp phục vụ giáo dục được miễn thuế, bao gồm cả các công trình phụ trợ; phân định với diện tích sử dụng cho hoạt động kinh doanh độc lập.

Cùng quan tâm vấn đề này, ĐBQH Tô Ái Vang (TP. Cần Thơ) đề nghị tăng cường giám sát việc sử dụng khoản thu nhập được miễn thuế, bảo đảm nguồn lực thực sự được tái đầu tư cho giáo dục, không bị lợi dụng để phân chia lợi nhuận hoặc rút vốn.

Về chính sách thuế đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng, ĐBQH Lê Thị Thanh Xuân (Đắk Lắk) đề nghị quy định rõ nguyên tắc xác định diện tích chịu thuế suất 0,2% trong trường hợp một thửa đất có nhiều phần diện tích với tình trạng sử dụng khác nhau.

Theo đó, chỉ phần diện tích thực tế bỏ hoang hoặc chậm đưa vào sử dụng mới áp dụng mức thuế suất này, tránh đánh thuế bất hợp lý đối với diện tích đang được khai thác hiệu quả. Đại biểu cũng đề nghị tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan thuế, cơ quan quản lý đất đai và chính quyền cấp xã, hạn chế yêu cầu người nộp thuế cung cấp lại những giấy tờ mà cơ quan nhà nước đã có.

Miễn thuế phải gắn với lợi ích thực chất

Đối với chính sách miễn thuế cho hoạt động cung cấp suất ăn tại cơ sở giáo dục và y tế, các đại biểu đề nghị cân nhắc kỹ tính công bằng và hiệu quả thực thi.

Đại biểu Nguyễn Cao Sơn cho rằng, miễn thuế không đồng nghĩa với việc giá suất ăn giảm, chất lượng được nâng lên hay an toàn thực phẩm được bảo đảm. Trong khi đó, doanh nghiệp cung cấp suất ăn thường hoạt động đa lĩnh vực, phục vụ nhiều nhóm đối tượng nên khó xác định riêng phần thu nhập được miễn thuế. Đại biểu đề nghị nghiên cứu cơ chế hỗ trợ trực tiếp hoặc xem xét giảm thuế giá trị gia tăng để hỗ trợ học sinh, người bệnh.

Đại biểu Tô Ái Vang cũng nhấn mạnh cần có cơ chế giám sát giá thành, khẩu phần, chất lượng và nguồn gốc thực phẩm; làm rõ trách nhiệm của nhà trường và đơn vị cung cấp trong bảo đảm an toàn thực phẩm. Đồng thời, cần hướng dẫn thống nhất về hóa đơn, chứng từ khi mua thực phẩm từ hộ sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ và làm rõ phạm vi miễn thuế giá trị gia tăng.

Các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu thiết kế chính sách ưu đãi thuế gắn với mục tiêu và hiệu quả thực chất. Không chỉ xác định đúng đối tượng, phạm vi được hưởng, các quy định còn cần có cơ chế kiểm tra, giám sát và phối hợp thực hiện rõ ràng. Đây là điều kiện để chính sách thuế vừa tạo động lực huy động nguồn lực xã hội cho giáo dục, y tế, vừa bảo đảm công bằng, minh bạch và lợi ích thiết thực của người dân.

Phát biểu giải trình tại phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ nghiêm túc tiếp thu ý kiến đại biểu, tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật nhằm thể chế hóa các chủ trương tại Nghị quyết số 71, Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 21 - NQ/TW.

Về ưu đãi thuế đối với cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, việc xác định đối tượng thụ hưởng sẽ căn cứ các tiêu chí, điều kiện và cam kết theo quy định của pháp luật về giáo dục.

Đối với hoạt động cung cấp suất ăn, khoản thu nhập được miễn thuế phải được hạch toán riêng để bảo đảm minh bạch, thuận lợi cho công tác quản lý, kiểm tra, giám sát. Về thuế đối với đất bỏ hoang, cơ quan thuế sẽ phối hợp với cơ quan quản lý đất đai, khai thác dữ liệu từ cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia để xác định chính xác đối tượng và diện tích chịu thuế.

Bộ trưởng Bộ Tài chính khẳng định, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát, tiếp thu các ý kiến xác đáng, bảo đảm dự thảo Luật đồng bộ, khả thi và phù hợp với thực tiễn.