Ứng dụng công nghệ trong tiếp công dân, phân loại, xử lý đơn
Trong Nghị quyết số 116/2025/UBTVQH, UBTVQH đã quy định về ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong hoạt động tiếp công dân, tiếp nhận, phân loại, xử lý đơn và giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của cơ quan, tổ chức, cá nhân, nhằm đẩy mạnh thực hiện Quốc hội số, góp phần giúp hoạt động Quốc hội ngày càng chuyên nghiệp, minh bạch, hiệu quả hơn.
Lựa chọn địa điểm tiếp công dân thuận lợi cho việc tiếp công dân
UBTVQH vừa ban hành Nghị quyết số 116/2025/UBTVQH quy định về việc tiếp công dân, tiếp nhận, phân loại, xử lý đơn và giám sát của Quốc hội và HĐND đối với việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
Nội dung trọng tâm của Nghị quyết là quy định về trình tự, thủ tục, trách nhiệm của Quốc hội và HĐND trong việc tiếp công dân, tiếp nhận, phân loại, xử lý đơn và giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của cơ quan, tổ chức, cá nhân; chế độ thông tin, báo cáo và điều kiện bảo đảm.
Nghị quyết quy định rõ nơi tiếp công dân của Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội tại trụ sở tiếp công dân ở trung ương. Và địa điểm tiếp công dân của Quốc hội do Ủy ban Thường vụ Quốc hội bố trí hoặc địa điểm khác do Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội lựa chọn khi cần thiết.
Nghị quyết nhấn mạnh, “việc lựa chọn địa điểm tiếp công dân phải bảo đảm thuận lợi cho việc tiếp công dân, không làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội”.
Nơi tiếp công dân của Thường trực HĐND cấp tỉnh tại trụ sở tiếp công dân cấp tỉnh, Thường trực HĐND cấp xã tiếp công dân tại địa điểm tiếp công dân cấp xã.
Phân loại đơn căn cứ vào nội dung trình bày trong đơn
Nghị quyết xác định rõ việc tiếp nhận, phân loại và xử lý đơn.
Cụ thể, đơn được tiếp nhận qua: Dịch vụ bưu chính; hoạt động tiếp công dân của Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội, ĐBQH, Thường trực HĐND, đại biểu HĐND; hoạt động tiếp xúc cử tri của ĐBQH, đại biểu HĐND; do cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền chuyển đến; và nguồn khác theo quy định của pháp luật.
Việc phân loại đơn căn cứ vào nội dung trình bày trong đơn, đơn đủ điều kiện xử lý, đơn không đủ điều kiện xử lý, trách nhiệm xử lý, thẩm quyền giám sát.
UBTVQH, Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội, Đoàn ĐBQH, ĐBQH, Thường trực HĐND, Ban của HĐND, đại biểu HĐND có trách nhiệm tiếp nhận, phân loại đơn của cơ quan, tổ chức, cá nhân gửi đến từ các nguồn quy định tại Nghị quyết.
Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát có trách nhiệm giúp UBTVQH tổ chức tiếp nhận, phân loại đơn gửi đến Quốc hội, UBTVQH.
Thường trực HĐND có trách nhiệm giúp HĐND tổ chức tiếp nhận, phân loại đơn gửi đến HĐND cùng cấp.
Theo Nghị quyết, UBTVQH có trách nhiệm xử lý đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của cơ quan, tổ chức, cá nhân gửi đến Quốc hội, UBTVQH và đơn có nội dung liên quan đến lĩnh vực phụ trách của nhiều cơ quan của Quốc hội.
Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát giúp UBTVQH xử lý đơn theo quy định và đơn do Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội chuyển đến.
Thường trực HĐND cấp tỉnh tổ chức nghiên cứu, xử lý đơn hoặc giao cho Ban của HĐND cùng cấp xử lý; khi cần thiết, chuyển đến cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền để xem xét, giải quyết và thông báo đến cơ quan, tổ chức, cá nhân gửi đơn biết.
Trường hợp Thường trực HĐND cấp tỉnh chuyển đến cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết ở Trung ương thì thông báo đến Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội theo lĩnh vực phụ trách để phối hợp theo dõi, đôn đốc và giám sát việc giải quyết. Trường hợp chuyển đến cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết ở cấp xã thì thông báo đến Thường trực HĐND cấp xã để phối hợp theo dõi, đôn đốc và giám sát việc giải quyết.
Thường trực HĐND cấp xã tổ chức nghiên cứu, xử lý đơn hoặc giao cho Ban của HĐND cùng cấp xử lý; khi cần thiết, chuyển đến cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền để xem xét, giải quyết và thông báo đến cơ quan, tổ chức, cá nhân gửi đơn biết, trừ trường hợp đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan có thẩm quyền ở Trung ương.
Trường hợp chuyển đến cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết ở cấp tỉnh thì thông báo đến Thường trực HĐND cấp tỉnh để theo dõi, đôn đốc và giám sát việc giải quyết.
Đối với đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan có thẩm quyền ở trung ương thì chuyển đến Thường trực HĐND cấp tỉnh để xem xét, xử lý theo thẩm quyền.
Nghị quyết cũng nhấn mạnh vai trò giám sát của Quốc hội, HĐND các cấp đối với việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
Đáng lưu ý, định kỳ hàng tháng, hàng năm hoặc đột xuất, Thường trực Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Đoàn ĐBQH báo cáo UBTVQH về kết quả tiếp công dân, xử lý đơn và giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
ĐBQH báo cáo Đoàn ĐBQH về kết quả tiếp công dân, xử lý đơn và giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của cơ quan, tổ chức, cá nhân để tổng hợp, báo cáo UBTVQH. Báo cáo được gửi đến Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát để tổng hợp, báo cáo UBTVQH.
Định kỳ hàng năm hoặc đột xuất, Thường trực HĐND, Ban của HĐND báo cáo HĐND cùng cấp về kết quả tiếp công dân, xử lý đơn và giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Báo cáo của Ban của HĐND được gửi đến Thường trực HĐND để tổng hợp, báo cáo HĐND cùng cấp.
Đại biểu HĐND báo cáo Thường trực HĐND cùng cấp về kết quả tiếp công dân, xử lý đơn và giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của cơ quan, tổ chức, cá nhân để tổng hợp, báo cáo HĐND cùng cấp.
Đáng lưu ý, Nghị quyết quy định về ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong hoạt động tiếp công dân, tiếp nhận, phân loại, xử lý đơn và giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của cơ quan, tổ chức, cá nhân, nhằm đẩy mạnh thực hiện Quốc hội số, góp phần giúp hoạt động Quốc hội ngày càng chuyên nghiệp, minh bạch, hiệu quả hơn.
Ủy ban Dân nguyện và Giám sát chủ trì, phối hợp với các cơ quan chủ trì việc triển khai ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong công tác tiếp công dân, tiếp nhận, phân loại, xử lý đơn và giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh, bảo đảm sự liên thông, chia sẻ dữ liệu với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.
Nghị quyết cũng bổ sung quy định về chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức tiếp công dân, tiếp nhận, phân loại, xử lý đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh.
Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.
