UNAIDS tiếp tục hỗ trợ Việt Nam phòng chống AIDS

Buổi gặp và làm việc với Giám đốc UNAIDS diễn ra trong bối cảnh cộng đồng quốc tế đang chuẩn bị cho Phiên họp cấp cao về HIV và AIDS của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, dự kiến tổ chức ngày 22 - 23/6/2026 tại New York. Đây là sự kiện có ý nghĩa quan trọng nhằm tái khẳng định cam kết chính trị toàn cầu đối với mục tiêu chấm dứt AIDS như một mối đe dọa sức khỏe cộng đồng vào năm 2030, đồng thời định hình định hướng ứng phó HIV/AIDS giai đoạn sau năm 2030.

Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế TS.BS Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh, trong bối cảnh nguồn viện trợ quốc tế cho HIV/AIDS có xu hướng giảm, yêu cầu đặt ra đối với Việt Nam không chỉ là duy trì các kết quả đã đạt được, mà còn phải chuyển mạnh sang mô hình ứng phó bền vững hơn, dựa trên tăng cường vai trò chủ động của quốc gia, huy động nguồn lực trong nước, phát huy hiệu quả của bảo hiểm y tế, duy trì sự tham gia của cộng đồng và bảo đảm không gián đoạn các dịch vụ thiết yếu.

Giám đốc UNAIDS phụ trách Việt Nam, Lào, Campuchia và Malaysia Patricia Ongpin cảm ơn Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà đã dành thời gian đón tiếp. Đồng thời, khẳng định, thời gian qua UNAIDS điều phối nỗ lực chung nhằm hỗ trợ Việt Nam thực hiện các mục tiêu quốc gia về phòng, chống AIDS.

Giám đốc UNAIDS chia sẻ, thông tin về sự phối hợp của Cục Phòng bệnh trong những hoạt động đẩy mạnh lộ trình tích hợp chi phí các dịch vụ HIV vào hệ thống tài chính quốc gia, bao gồm Bảo hiểm y tế, chương trình Mục tiêu Quốc gia về Y tế - Dân số, quỹ Phòng, chống dịch bệnh và các cơ chế tài chính công khác…

Bà Patricia Ongpin cũng để cập một số vấn đề trọng tâm từ định hướng quốc tế như: Tập trung xây dựng Hồ sơ đề xuất tài trợ Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS giai đọan 2027-2029 (GC8) với các nội dung về dự thảo hồ sơ đề xuất tài trợ, phân tích bối cảnh tài chính, ma trận tài chính, kế hoạch chuyển đổi, lộ trình thực hiện chuyển đổi và các tài liệu liên quan đến tính bền vững của chương trình; sự cần thiết lồng ghép dịch vụ HIV vào chăm sóc sức khỏe ban đầu và bảo hiểm y tế toàn dân; thúc đẩy hợp đồng xã hội để duy trì các dịch vụ do cộng đồng tham gia cung cấp; tăng cường vai trò của cộng đồng và bảo đảm tiếp cận công bằng cho các nhóm dân số chính.

Tại buổi làm việc, các đại biểu tham gia thảo luận và có những trao đổi cụ thể, làm rõ hơn những nhiệm vụ trọng tâm, nhằm nâng cao hiệu quả điều phối, giảm chi phí vận hành, tăng tính gắn kết giữa các cấu phần chương trình và phù hợp với bối cảnh nguồn lực giảm trong giai đoạn tới.

Phát biểu kết thúc buổi làm việc, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà thông tin, đối với Việt Nam trong giai đoạn hiện nay, triển khai Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị và những chủ trương, chính sách khác, chuyển trọng tâm từ chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, đưa y tế dự phòng trở thành trụ cột của hệ thống y tế, triển khai khám sức khỏe định kỳ, tiến tới khám sàng lọc miễn phí cho người dân, trong đó có nhóm người bệnh có HIV.

Việt Nam tiếp tục cam kết thực hiện mục tiêu chấm dứt AIDS như một mối đe dọa sức khỏe cộng đồng vào năm 2030. Đồng thời, hướng tới duy trì thành quả sau năm 2030, không để dịch tái bùng phát. Việt Nam coi phòng, chống HIV/AIDS là một nội dung quan trọng trong bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, gắn với bảo hiểm y tế toàn dân, chăm sóc sức khỏe ban đầu, công bằng trong tiếp cận dịch vụ và không để ai bị bỏ lại phía sau.
Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà khẳng định và đề nghị UNAIDS tiếp tục hỗ trợ kỹ thuật cho Việt Nam trong hoàn thiện Hồ sơ đề xuất tài trợ GC8, đặc biệt là các nội dung có tính chiến lược như phân tích khoảng trống tài chính, ma trận tài chính, kế hoạch chuyển đổi, lộ trình chuyển đổi, đồng tài trợ, tính bền vững và cơ chế tiếp nhận dần các dịch vụ, hàng hóa y tế thiết yếu bằng nguồn lực trong nước.

TS.BS Vũ Mạnh Hà cũng đề nghị UNAIDS hỗ trợ Việt Nam rà soát, đề xuất các mô hình tài chính bền vững, bao gồm tăng cường huy động ngân sách trong nước, mở rộng vai trò của bảo hiểm y tế, giảm chi trả trực tiếp của người dân, bảo đảm duy trì các dịch vụ thiết yếu và không để gián đoạn điều trị, dự phòng, xét nghiệm HIV trong giai đoạn chuyển đổi.

Song song với đó, tiếp tục phối hợp với Quỹ Toàn cầu, CCM, các tổ chức Liên Hợp Quốc và các đối tác phát triển để hỗ trợ Việt Nam hình thành đồng thuận chính sách trong quá trình chuyển đổi; hỗ trợ chia sẻ kinh nghiệm quốc tế phù hợp với điều kiện Việt Nam về chuyển đổi tài chính, mô hình quản lý khoản tài trợ, lồng ghép dịch vụ HIV vào hệ thống y tế và duy trì vai trò cộng đồng.