Từ vướng mắc thực tiễn đến kiến nghị hoàn thiện chính sách

Những điểm nghẽn từ hạ tầng đến thực thi pháp luật

Theo báo cáo của Phó Giám đốc Sở Tài chính Hồ Việt Dũng tại cuộc làm việc, tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) 9 tháng năm 2026 của Nghệ An ước đạt 9,75%, đứng thứ 2 khu vực Bắc Trung Bộ, thứ 14/34 tỉnh, thành phố và là mức tăng trưởng 9 tháng cao nhất của tỉnh kể từ năm 2010. Thu ngân sách nhà nước đạt 25.711 tỷ đồng, tăng 28,2% so với cùng kỳ. Tổng vốn đầu tư cấp mới và tăng thêm đạt hơn 107.400 tỷ đồng; trong đó, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đạt 2,49 tỷ USD, thuộc nhóm 6 địa phương dẫn đầu cả nước về thu hút FDI.

Cùng với kết quả thu hút đầu tư, nhu cầu bảo đảm hạ tầng điện phục vụ sản xuất, kinh doanh đang trở nên cấp thiết. Theo UBND tỉnh, Trạm biến áp 220 kV Hưng Đông, công suất 500 MVA, và Trạm biến áp 110 kV Hưng Đông đang vận hành ở mức tải cao, có thời điểm quá tải. Trong khi đó, phụ tải tại Khu công nghiệp VSIP Nghệ An và khu vực Hưng Nguyên dự kiến tăng thêm khoảng 70 - 80 MW từ năm 2027.

Trước thực tế này, tỉnh đề nghị nâng công suất Trạm biến áp 220 kV Hưng Đông từ 500 MVA lên 750 MVA, đồng thời điều chỉnh tiến độ đầu tư Trạm biến áp 220 kV Hưng Nguyên từ giai đoạn 2031 - 2035 sang giai đoạn 2025 - 2030.

Với Dự án Nhà máy nhiệt điện LNG Quỳnh Lập, quá trình chuẩn bị đầu tư kéo dài do phải xác định thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư và lấy ý kiến các bộ, ngành Trung ương... Tỉnh Nghệ An kiến nghị Bộ Công Thương xem xét điều chỉnh thời điểm đưa dự án vào vận hành từ năm 2028 sang năm 2030 trong Kế hoạch thực hiện Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, phù hợp với tình hình triển khai thực tế.

Không chỉ ở lĩnh vực năng lượng, việc thực hiện các cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Nghệ An cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục rà soát, điều chỉnh. Qua triển khai Nghị quyết số 36/2021/QH15 và Nghị quyết số 137/2024/QH15 của Quốc hội, địa phương ghi nhận những tác động tích cực trong bổ sung nguồn lực đầu tư kết cấu hạ tầng, tăng tính chủ động trong quản lý, rút ngắn thủ tục và thu hút đầu tư... Tuy nhiên, một số chính sách chưa được triển khai trên thực tế hoặc đã được thay thế bằng quy định pháp luật mới. Tỉnh kiến nghị Trung ương tiếp tục rà soát, điều chỉnh cho phù hợp.

Liên quan đến Chương trình mục tiêu quốc gia tích hợp giai đoạn 2026 - 2035, Nghệ An đề nghị Chính phủ sớm ban hành nghị định hướng dẫn, thay thế các văn bản đã ban hành và giao kế hoạch đầu tư công trung hạn theo chương trình tích hợp, tránh chồng chéo trong tổ chức thực hiện.

Bên cạnh những khó khăn về đầu tư, hạ tầng và cơ chế thực hiện, các sở, ngành phản ánh nhiều vướng mắc trong thực thi pháp luật về đất đai, đấu thầu, ngân sách, đầu tư công, kinh doanh bất động sản, nhà ở và đấu giá tài sản... Một số kiến nghị liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân và hoạt động của các cơ quan, đơn vị tại cơ sở.

Ở lĩnh vực đất đai, Phó Giám đốc Sở NN và MT Phạm Văn Toàn kiến nghị tháo gỡ vướng mắc đối với đất giao trái thẩm quyền. Cụ thể, Nghệ An đề xuất mở rộng phạm vi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với các thửa đất được giao trái thẩm quyền nhưng không có nhà ở, nhằm giải quyết những trường hợp còn tồn đọng. Đồng thời, tỉnh kiến nghị phân cấp cho địa phương xác định lại diện tích đất ở đối với trường hợp sử dụng đất trước ngày 18/12/1980, đã được cấp Giấy chứng nhận nhưng không có giấy tờ làm căn cứ xác định diện tích đất ở.

Trong lĩnh vực nhà ở, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Văn Hải kiến nghị hoàn thiện quy định về xây dựng nhà ở tại đô thị. Theo đề xuất của tỉnh, cần sửa đổi quy định theo hướng chỉ yêu cầu chủ đầu tư trực tiếp xây dựng nhà ở trước khi bàn giao cho người dân tại các đô thị loại I và loại II; đối với đô thị loại III và loại IV, phân quyền cho địa phương quyết định phù hợp với điều kiện thực tế.

Các kiến nghị về giáo dục đề cập cả nhu cầu kinh phí trước mắt và phương pháp phân bổ dự toán sau sắp xếp trường học. Tỉnh đề nghị Trung ương sớm bố trí kinh phí hỗ trợ chi phí học tập, bảo đảm hoạt động của các cơ sở giáo dục trong học kỳ I năm học 2026 - 2027, với tổng nhu cầu hơn 1.179 tỷ đồng... Đồng thời, đề xuất điều chỉnh phương pháp phân bổ dự toán đối với các cơ sở giáo dục sau sắp xếp. Theo đó, ngoài số lượng học sinh và quy mô trường, lớp, cần bổ sung tiêu chí về số lượng phân hiệu, điểm trường. Thực tế, nhiều trường phải duy trì hoạt động tại nhiều địa điểm, phát sinh chi phí tổ chức, trong khi định mức phân bổ hiện hành chưa phản ánh đầy đủ đặc thù này.

Ngoài ra, các sở, ngành kiến nghị quy định thống nhất mức chi đối với các đối tượng theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP; nghiên cứu bổ sung chế độ phụ cấp đặc biệt đối với cán bộ, công chức cấp xã công tác tại địa bàn đặc biệt khó khăn; tháo gỡ vướng mắc trong lập quy hoạch di tích, thẩm định các dự án tu bổ, tôn tạo di tích quốc gia và di tích quốc gia đặc biệt.

Phân định thẩm quyền, rõ trách nhiệm xử lý

Từ những vấn đề được UBND tỉnh và các sở, ngành phản ánh, các ĐBQH tỉnh Nghệ An đề nghị tiếp tục đánh giá quá trình tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật, nhất là những khó khăn phát sinh trong phân cấp, phân quyền và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.

Thiếu tướng, Phó Tư lệnh Quân khu IV Ngô Nam Cường (ĐBQH tỉnh Nghệ An) đề nghị UBND tỉnh cần tiếp tục đánh giá việc triển khai, thực thi các chính sách trên địa bàn, kịp thời nhận diện những bất cập để đề xuất giải pháp tháo gỡ... ĐBQH chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Trần Nhật Minh đề nghị tổng hợp đầy đủ tâm tư, nguyện vọng và ý kiến, kiến nghị của cử tri, làm cơ sở đề xuất giải pháp tháo gỡ những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.

Từ thực tiễn hoạt động và giám sát, Đoàn ĐBQH tỉnh đề nghị Nghệ An tăng cường các giải pháp thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026; tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm, nhất là Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy. Tình hình triển khai Nghị quyết số 255/2025/QH15 của Quốc hội về chủ trương đầu tư dự án này cũng là một trong những nội dung được báo cáo tại cuộc làm việc.

Cùng với đó, Đoàn đề nghị nâng cao năng lực quản trị của chính quyền cơ sở, nhất là khả năng triển khai các chủ trương, chính sách vào thực tiễn; tiếp tục rà soát, phân cấp thẩm quyền giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong vận hành chính quyền địa phương 2 cấp... Việc giải quyết kiến nghị của cử tri cần gắn với tuyên truyền, giải thích để người dân hiểu, chia sẻ và đồng hành với chính quyền.

Đáng chú ý, tại cuộc làm việc, Đoàn ĐBQH tỉnh đã trực tiếp thông tin một số vấn đề cử tri quan tâm trước Kỳ họp thứ Hai thuộc thẩm quyền giải quyết của tỉnh... Lãnh đạo các sở, ngành tiếp thu để phân loại, xử lý theo thẩm quyền.

Phát biểu tại cuộc làm việc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Văn Thành ghi nhận sự đồng hành, phối hợp của Đoàn ĐBQH tỉnh trong việc phản ánh, chuyển tải đến Quốc hội những vấn đề cử tri và địa phương quan tâm; đồng thời kịp thời chuyển các kiến nghị của cử tri đến UBND tỉnh xem xét, giải quyết.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Nghệ An tiếp tục phấn đấu đạt mức tăng trưởng kinh tế từ 10 - 11,5% trong năm 2026. Để thực hiện mục tiêu này, các sở, ngành, địa phương cần nâng cao hiệu quả tham mưu, tháo gỡ khó khăn cho các dự án quy mô lớn, đẩy nhanh đầu tư kết cấu hạ tầng, tạo điều kiện cho doanh nghiệp mở rộng sản xuất, kinh doanh; đồng thời quan tâm phát triển giáo dục, y tế và bảo đảm an sinh xã hội.

Đối với các nội dung Đoàn ĐBQH tỉnh nêu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Văn Thành khẳng định UBND tỉnh và các sở, ngành nghiêm túc tiếp thu, rà soát, phân loại để chỉ đạo giải quyết theo thẩm quyền. Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các cơ quan liên quan phân công rõ người, rõ việc, tập trung khắc phục những tồn tại, bất cập và giải quyết kịp thời các kiến nghị, phản ánh của cử tri thuộc trách nhiệm địa phương.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh cũng đề nghị Đoàn ĐBQH tiếp tục phối hợp, phản ánh và kiến nghị với Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương tháo gỡ những khó khăn về cơ chế, chính sách, tạo điều kiện để Nghệ An huy động nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội.

Ghi nhận sự phối hợp của UBND tỉnh và các sở, ngành trong công tác xây dựng pháp luật, hoạt động giám sát, TXCT và giải quyết những khó khăn phát sinh từ thực tiễn, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Thị An Chung đề nghị tiếp tục phối hợp chặt chẽ trong triển khai các nghị quyết của Quốc hội.

UBND tỉnh và các sở, ngành cần rà soát, phân loại ý kiến, kiến nghị theo từng lĩnh vực, xác định rõ những nội dung thuộc thẩm quyền để chỉ đạo xử lý kịp thời... Đối với những vấn đề vượt thẩm quyền, cần tổng hợp, báo cáo và đề xuất cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết, bảo đảm kiến nghị của cử tri được tiếp nhận, xử lý hiệu quả.

Các nội dung trao đổi tại cuộc làm việc sẽ được Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An tổng hợp, phục vụ việc tham gia Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI; đồng thời kiến nghị Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương xem xét, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc vượt thẩm quyền địa phương... Qua đó, góp phần hoàn thiện chính sách, pháp luật, đồng thời thúc đẩy việc giải quyết những vấn đề đặt ra từ thực tiễn, đáp ứng kiến nghị, nguyện vọng chính đáng của cử tri.