Doanh nghiệp

Từ thu hút đầu tư đến kiến tạo hệ sinh thái công nghiệp

Nhật Phương • 18/11/2026 12:05

Ba thập niên phát triển của Liên doanh Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP) cho thấy thu hút đầu tư không chỉ được đo bằng quy mô vốn hay số lượng dự án, mà còn ở chất lượng hạ tầng, hiệu quả hỗ trợ doanh nghiệp và giá trị mang lại cho địa phương.

Môi trường đầu tư thuận lợi

Năm 1996, khu công nghiệp VSIP đầu tiên được hình thành tại Bình Dương, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong hợp tác kinh tế Việt Nam - Singapore
Năm 1996, khu công nghiệp VSIP đầu tiên được hình thành tại Bình Dương, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong hợp tác kinh tế Việt Nam - Singapore

Năm 1996, khu công nghiệp VSIP đầu tiên được hình thành tại Bình Dương, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong hợp tác kinh tế Việt Nam - Singapore. Mô hình ra đời từ tầm nhìn và quyết tâm của lãnh đạo hai nước, trong đó có những đóng góp đặt nền móng của cố Thủ tướng Việt Nam Võ Văn Kiệt và cố Thủ tướng Singapore Lý Quang Diệu.

Trên nền tảng hợp tác giữa Tập đoàn Becamex của Việt Nam và Tập đoàn Sembcorp của Singapore, VSIP từng bước mở rộng từ phát triển hạ tầng khu công nghiệp sang mô hình công nghiệp gắn với đô thị và dịch vụ. Cách tiếp cận này đặt hoạt động sản xuất trong mối liên hệ với nhu cầu sống, làm việc và sử dụng dịch vụ của người lao động, chuyên gia và nhà đầu tư.

Sau 30 năm, VSIP đã hiện diện tại nhiều tỉnh, thành phố, thu hút hàng nghìn dự án đến từ hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ, với tổng vốn đầu tư hơn 32 tỷ USD, tạo hơn 1 triệu việc làm trực tiếp và gián tiếp. Cùng với các dự án sản xuất, hệ thống giao thông, đô thị và dịch vụ tại nhiều khu vực cũng từng bước được hình thành, góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và tạo thêm động lực phát triển cho địa phương.

Sau 30 năm, VSIP đã hiện diện tại 19 tỉnh, thành phố, thu hút hàng nghìn dự án đến từ hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ
Sau 30 năm, VSIP đã hiện diện tại 19 tỉnh, thành phố, thu hút hàng nghìn dự án đến từ hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ

Một trong những kinh nghiệm đáng chú ý từ quá trình này là cách thức phối hợp hỗ trợ nhà đầu tư. Ngay từ những năm đầu, với sự ủng hộ của Chính phủ và chính quyền tỉnh Bình Dương thời kỳ đó, VSIP đã thúc đẩy giải quyết thủ tục đầu tư theo cơ chế “một cửa”, thông qua mô hình Ban Quản lý Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore.

Việc rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục, nâng cao hiệu quả hỗ trợ đã góp phần củng cố niềm tin của doanh nghiệp. Thực tiễn này cho thấy, chất lượng môi trường đầu tư không chỉ được quyết định bởi lợi thế về vị trí hay hạ tầng, mà còn thể hiện ở năng lực tổ chức thực hiện, khả năng phối hợp và giải quyết kịp thời những vấn đề cụ thể của nhà đầu tư. Hạ tầng thuận lợi cần đi cùng đầu mối hỗ trợ hiệu quả để doanh nghiệp yên tâm triển khai và duy trì hoạt động lâu dài.

Việc VSIP mở rộng hoạt động đến Quảng Trị, Huế, Hà Tĩnh, bên cạnh những vùng kinh tế trọng điểm như TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, còn cho thấy vai trò của mô hình hợp tác trong tạo động lực tăng trưởng tại các địa phương. Hiệu quả phát triển vì thế cần được nhìn nhận rộng hơn, không chỉ ở quy mô vốn đầu tư mà còn ở khả năng tạo việc làm, phát triển dịch vụ và kết nối các hoạt động kinh tế trên địa bàn.

Kiến tạo hệ sinh thái công nghiệp hiện đại

Bên cạnh mặt bằng và hạ tầng kỹ thuật, doanh nghiệp quan tâm nhiều hơn đến nguồn nhân lực chất lượng cao, năng lượng xanh, logistics hiệu quả, năng lực nghiên cứu và phát triển
Bên cạnh mặt bằng và hạ tầng kỹ thuật, doanh nghiệp quan tâm nhiều hơn đến nguồn nhân lực chất lượng cao, năng lượng xanh, logistics hiệu quả, năng lực nghiên cứu và phát triển

Trong bối cảnh công nghệ, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số đang tác động sâu rộng đến hoạt động sản xuất, yêu cầu của nhà đầu tư cũng ngày càng cao. Bên cạnh mặt bằng và hạ tầng kỹ thuật, doanh nghiệp quan tâm nhiều hơn đến nguồn nhân lực chất lượng cao, năng lượng xanh, logistics hiệu quả, năng lực nghiên cứu và phát triển (R&D), cũng như môi trường sống phù hợp cho người lao động và chuyên gia.

Đây là cơ sở để VSIP hướng đến xây dựng hệ sinh thái liên kết giữa sản xuất, công nghệ, nghiên cứu, đào tạo và dịch vụ. Trong định hướng này, bán dẫn, điện tử, cơ khí chính xác, thiết bị y tế, công nghệ số, vật liệu mới và tự động hóa được xác định là những lĩnh vực có tiềm năng tạo giá trị gia tăng cao.

Việc phát triển các ngành công nghiệp này đòi hỏi sự đồng bộ giữa hạ tầng sản xuất và nền tảng tri thức. Thu hút dự án phải gắn với chuẩn bị nguồn nhân lực, khả năng tiếp cận công nghệ và các dịch vụ hỗ trợ tương ứng. Nếu thiếu sự kết nối, từng cấu phần riêng lẻ sẽ khó phát huy đầy đủ giá trị đối với doanh nghiệp và địa phương.

Trên thực tế, nền tảng nghiên cứu và đổi mới sáng tạo đang từng bước được xây dựng với các trung tâm sản xuất tiên tiến, không gian nghiên cứu, phòng thí nghiệm và mạng lưới hợp tác quốc tế. Các cấu phần gồm Trung tâm Sản xuất tiên tiến (AMC); Trung tâm Nghiên cứu Sản xuất tiên tiến Việt Nam (VAMRC) hợp tác với ARTC thuộc Cơ quan Khoa học, Công nghệ và Nghiên cứu Singapore (A*STAR); cùng hợp tác với Viện Fraunhofer ENAS của Đức trong phát triển Trung tâm Đổi mới sáng tạo vi điện tử (MIC).

Cùng với đó, Trường Đại học Quốc tế Miền Đông (EIU) tiếp tục được xác định là một trong những nền tảng quan trọng trong đào tạo nhân lực, kết nối nhà trường và hoạt động nghiên cứu với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Sự gắn kết này hướng đến đưa yêu cầu của sản xuất vào chương trình đào tạo, đồng thời tạo điều kiện để kết quả nghiên cứu tiếp cận thực tiễn.

Những liên kết giữa sản xuất, nghiên cứu và đào tạo cần được đặt trong một không gian công nghiệp, đô thị và dịch vụ đồng bộ. Bởi bên cạnh điều kiện sản xuất, chất lượng sống và các dịch vụ phục vụ người lao động, chuyên gia cũng là yếu tố quan trọng tạo nên sức hấp dẫn dài hạn của khu công nghiệp.

Đồng hành cùng doanh nghiệp trong chuyển đổi xanh

VSIP đang đặt trọng tâm vào logistics thông minh, hạ tầng năng lượng xanh, khu công nghiệp sinh thái, kinh tế tuần hoàn và quản trị số
VSIP đang đặt trọng tâm vào logistics thông minh, hạ tầng năng lượng xanh, khu công nghiệp sinh thái, kinh tế tuần hoàn và quản trị số

Cùng với yêu cầu nâng cao hàm lượng công nghệ, phát triển xanh đang trở thành một trong những tiêu chí quan trọng đối với các khu công nghiệp thế hệ mới. VSIP đang đặt trọng tâm vào logistics thông minh, hạ tầng năng lượng xanh, khu công nghiệp sinh thái, kinh tế tuần hoàn và quản trị số, với các giải pháp hướng đến mục tiêu phát thải ròng bằng không.

Định hướng này không chỉ đặt ra yêu cầu đổi mới trong phát triển hạ tầng mà còn đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa đơn vị phát triển khu công nghiệp và doanh nghiệp trong quá trình tổ chức sản xuất. Mỗi giải pháp về năng lượng, công nghệ hay quản trị cần xuất phát từ nhu cầu thực tế, đồng thời phù hợp với lộ trình chuyển đổi của nhà đầu tư.

Thỏa thuận hợp tác DPPA giữa VSIP và LEGO Manufacturing Việt Nam, gắn với việc cung cấp điện mặt trời mái nhà trực tiếp qua lưới điện riêng, là một ví dụ. Từ nhu cầu năng lượng của doanh nghiệp, hai bên cùng tham gia xây dựng giải pháp phục vụ mục tiêu phát triển bền vững.

Thực tiễn hợp tác này cho thấy vai trò của đơn vị phát triển hạ tầng đang từng bước mở rộng, từ cung cấp mặt bằng và tiện ích sang đồng hành với doanh nghiệp trong kiến tạo các điều kiện sản xuất mới. Đây cũng là cơ sở để nhận diện rõ hơn nhu cầu của nhà đầu tư, qua đó tăng cường phối hợp giải quyết những vấn đề đặt ra trong quá trình chuyển đổi xanh.

Dự kiến ngày 3/12, Lễ kỷ niệm 30 năm Liên doanh VSIP sẽ được tổ chức với chủ đề “VSIP 30 năm - Tiếp nối thành công, kiến tạo tương lai”. Đây là dịp nhìn lại hành trình hợp tác Việt Nam - Singapore, tri ân các thế hệ lãnh đạo, đối tác, doanh nghiệp và người lao động, đồng thời hướng đến giai đoạn phát triển mới.

    Từ thu hút đầu tư đến kiến tạo hệ sinh thái công nghiệp
    • Mặc định