Việt Nam và thế giới

Từ Thâm Quyến, đưa hợp tác APEC vào đời sống của từng người dân

Quỳnh Vũ • 18/11/2026 15:30

Với người dân, sức khỏe của nền kinh tế được cảm nhận qua giá thực phẩm, sự ổn định của việc làm, triển vọng kinh doanh và cơ hội dành cho con cái. Trong bối cảnh căng thẳng thương mại làm gia tăng bất ổn và trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra những câu hỏi mới về việc làm và kỹ năng, lãnh đạo 21 nền kinh tế thành viên APEC gặp nhau tại Thâm Quyến, Trung Quốc, trong hai ngày 18-19/11/2026. Hội nghị Cấp cao lãnh đạo các nền kinh tế thành viên APEC là hoạt động trọng tâm của Tuần lễ Cấp cao APEC 2026. Giá trị của những cam kết tại Thâm Quyến sẽ được kiểm chứng qua khả năng giảm chi phí cho doanh nghiệp, mở rộng cơ hội cho người lao động và nâng cao sức chống chịu của các nền kinh tế.

Thành phố Thâm Quyến đón Tuần lễ Cấp cao APEC 2026
Thành phố Thâm Quyến đón Tuần lễ Cấp cao APEC 2026. Ảnh: Facebook

Những mối lo mới nổi

Căng thẳng thương mại đang khiến doanh nghiệp khó dự báo thị trường và đưa ra quyết định đầu tư. Cùng lúc, AI mở ra nhiều khả năng mới, đồng thời đặt ra những câu hỏi về tương lai của việc làm, những kỹ năng người lao động cần trang bị và ai sẽ được hưởng lợi từ tiến bộ công nghệ. Đây sẽ là những vấn đề trọng tâm trong các cuộc thảo luận tại Thâm Quyến.

Trong hai ngày hội nghị, nhiệm vụ của các nhà lãnh đạo là xác định những lĩnh vực mà các nền kinh tế có thể cùng hành động. Các thành viên APEC có ưu tiên và cách tiếp cận khác nhau. Hợp tác khu vực giúp họ xử lý bất đồng và rủi ro chung, mở rộng khả năng tiếp cận các cơ hội kinh tế và tăng sức chống chịu trước những cú sốc.

Châu Á - Thái Bình Dương có mức độ gắn kết sâu rộng qua chuỗi cung ứng, đầu tư, công nghệ và sự di chuyển của con người. Một quyết định chính sách tại một nền kinh tế có thể tác động đến doanh nghiệp, giá cả và việc làm ở nơi cách đó hàng nghìn kilômét. Dù lựa chọn cách ứng phó khác nhau, các nền kinh tế đều chịu tác động từ quyết định của nhau. Tạo thuận lợi cho thương mại, củng cố chuỗi cung ứng và hỗ trợ doanh nghiệp, người lao động thích ứng với công nghệ mới là những lĩnh vực mà lợi ích của các thành viên gặp nhau.

Một năm chuẩn bị cho Tuần lễ Cấp cao

Tuần lễ Cấp cao APEC quy tụ lãnh đạo các nền kinh tế thành viên, các bộ trưởng, quan chức cấp cao và đại diện doanh nghiệp để đánh giá tiến độ và xác định những ưu tiên hợp tác tiếp theo. Tính đến thời điểm các nhà lãnh đạo có mặt tại Thâm Quyến, hơn 300 cuộc họp APEC đã được tổ chức trong năm tại hơn 10 thành phố của Trung Quốc, thu hút khoảng 10.000 người tham dự. Riêng Tuần lễ Cấp cao dự kiến đón thêm khoảng 10.000 người.

Thành phố Thâm Quyến đón Tuần lễ Cấp cao APEC 2026
Thành phố Thâm Quyến đón Tuần lễ Cấp cao APEC 2026. Ảnh: Facebook

Các cuộc họp trong năm tập trung vào những công việc cụ thể như tạo thuận lợi cho thương mại, cải thiện môi trường đầu tư, tăng khả năng chống chịu của các nền kinh tế và mở rộng cơ hội phát triển trong khu vực.

APEC ra quyết định theo nguyên tắc đồng thuận. Các cam kết được thực hiện trên cơ sở tự nguyện, với tiến độ phù hợp với điều kiện của từng nền kinh tế. Cách làm này tạo dư địa để các thành viên thử nghiệm chính sách, đánh giá giải pháp nào hiệu quả trong từng hoàn cảnh và tìm được điểm chung ngay cả khi còn bất đồng về những vấn đề lớn hơn.

Nhiều kết quả của APEC được tích lũy qua quá trình xây dựng lòng tin và điều chỉnh từng bước các chính sách, quy trình và hệ thống để các nền kinh tế phối hợp hiệu quả hơn.

Từ ưu tiên chung đến kết quả cụ thể

Trong năm chủ nhà APEC 2026, Trung Quốc tập trung vào ba ưu tiên mở cửa, đổi mới và hợp tác. Các ưu tiên này phản ánh nhu cầu duy trì tăng trưởng của khu vực trong bối cảnh môi trường kinh tế ngày càng khó dự báo.

Một nhiệm vụ quan trọng trong năm là rà soát tiến độ thực hiện Tầm nhìn APEC đến năm 2040. Năm năm sau khi thông qua Kế hoạch hành động Aotearoa, các nền kinh tế đang đánh giá kết quả hợp tác về thương mại, đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bao trùm, đồng thời xác định những lĩnh vực cần thúc đẩy thêm. Khi các luồng thương mại dịch chuyển và công nghệ mới làm thay đổi nhiều ngành sản xuất, đợt rà soát cũng là dịp để xem các ưu tiên của APEC có theo kịp nhu cầu của khu vực hay không.

Kết nối là lĩnh vực mà những cải thiện cụ thể có thể tạo ra khác biệt rõ rệt. Một lô hàng có thể vượt đại dương trong vài ngày rồi mất thêm thời gian ở cửa khẩu vì thủ tục hải quan, chứng từ hoặc hệ thống số giữa các nền kinh tế chưa tương thích. Sự chậm trễ làm tăng chi phí và khiến doanh nghiệp khó lập kế hoạch. Với doanh nghiệp nhỏ, những khoản phát sinh đó có thể quyết định họ còn khả năng mở rộng kinh doanh hay phải đóng cửa.

Trên cơ sở kết quả hợp tác của APEC trong thập kỷ qua, Trung Quốc đề xuất một khuôn khổ hợp tác kết nối mới đến năm 2035. Đề xuất bao gồm phát triển hạ tầng, cải thiện hiệu quả của các quy định và hệ thống số, đồng thời tạo thuận lợi cho việc đi lại của người dân trong khu vực.

Kinh tế số và AI cũng là trọng tâm. AI có tiềm năng nâng cao năng suất trong nông nghiệp, dịch vụ, năng lượng và thương mại. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận hạ tầng, kỹ năng và vốn đầu tư cần thiết để ứng dụng công nghệ vẫn chênh lệch giữa các nền kinh tế. Các đề xuất của Trung Quốc về hợp tác kinh tế số và AI tập trung hỗ trợ các thành viên phát triển hạ tầng, đào tạo kỹ năng và nâng cao năng lực ứng dụng.

Về dài hạn, tăng năng suất tạo điều kiện cải thiện mức sống. Khi doanh nghiệp sản xuất hiệu quả hơn, tiếp cận được thị trường mới và tự tin hơn khi đầu tư, lợi ích có thể đến với cả người lao động và người tiêu dùng.

Sau hội nghị Thâm Quyến

Các văn kiện được lãnh đạo APEC thông qua tại Thâm Quyến sẽ xác lập những ưu tiên chung và định hướng công việc trong thời gian tới. Phép thử nằm ở khâu thực hiện. Liệu các nền kinh tế có thể chuyển kết quả hợp tác thành chi phí thấp hơn, hạ tầng tốt hơn và nhiều cơ hội hơn? Liệu công nghệ mới có giúp nâng năng suất ở cả những ngành chưa được hưởng lợi? Các nền kinh tế có thể tăng sức chống chịu trong khi vẫn duy trì độ mở đến đâu?

Những câu hỏi ấy sẽ tiếp tục được đặt ra sau khi hội nghị kết thúc. Trong hơn ba thập kỷ, APEC đã tạo diễn đàn để các nền kinh tế hợp tác dù còn khác biệt. Vai trò đó càng quan trọng khi bất định gia tăng và sức ép thu hẹp hợp tác với bên ngoài lớn hơn.

Các cú sốc kinh tế khó tránh khỏi, và lợi ích từ những thay đổi kinh tế có thể phân bổ không đều. Hợp tác khu vực có thể giảm những rào cản không cần thiết, giúp doanh nghiệp và người lao động thích ứng tốt hơn, đồng thời mở thêm cơ hội phát triển.

Hiệu quả của Tuần lễ Cấp cao APEC sẽ được đánh giá qua việc các nền kinh tế thực hiện những cam kết tự nguyện và theo đuổi các ưu tiên đã thống nhất sau khi rời Thâm Quyến. Tác động có thể cần thời gian để đo lường. Với doanh nghiệp và người lao động, kết quả sẽ thể hiện ở những thay đổi cụ thể như hàng hóa thông quan nhanh hơn, doanh nghiệp tiếp cận được thị trường mới và người lao động có thêm cơ hội học kỹ năng để thích ứng với công nghệ.

    Từ Thâm Quyến, đưa hợp tác APEC vào đời sống của từng người dân
    • Mặc định