Tự tạo “đôi cánh” bay trên đôi chân không thể bước
Từ một tuổi thơ gắn liền với những năm tháng mặc cảm và cô đơn, Hoàng Trung Nghĩa (sinh năm 1998, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) đã từng bước học cách tự lập, tìm kiếm giá trị của bản thân và chủ động bước ra ngoài thế giới. Đảm nhận vai trò Chủ nhiệm Câu lạc bộ Thanh niên khuyết tật phường Hoàn Kiếm, chàng trai mang trong mình căn bệnh xương thủy tinh mong muốn hành trình phía trước tiếp tục được dệt nên bằng việc kết nối, mở ra cơ hội để những bạn trẻ khuyết tật được học tập, làm việc và sống độc lập hơn.
Tôi gặp Hoàng Trung Nghĩa lần đầu vào một buổi tối tại chương trình Kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam của phường Hoàn Kiếm. Giữa không khí trang trọng của buổi lễ, anh xuất hiện nghiêm trang trong sắc xanh áo Đoàn. Lồng ngực mang bao hoài bão lớn, nhưng vóc dáng ấy lại thật nhỏ bé trên hàng ghế đại biểu vinh dự - một ấn tích của căn bệnh xương thủy tinh bẩm sinh đã gắn bó với anh từ ngày cất tiếng khóc chào đời.
Ở người thanh niên ấy, điều khiến người đối diện ấn tượng không phải là sự yếu ớt của thể xác, mà là một nụ cười rạng rỡ, ánh mắt ấm áp cùng tinh thần tự lập mãnh liệt. Anh lặng lẽ viết nên câu chuyện cuộc đời mình bằng nỗ lực bước ra khỏi bóng tối và mang nguồn sáng ấy sẻ chia cùng những người xung quanh.
Sinh ra tại phường Hoàn Kiếm (Hà Nội), tuổi thơ Nghĩa là một chuỗi những tháng ngày hoàn toàn khác biệt so với bạn bè đồng trang lứa. Căn bệnh xương thủy tinh biến cơ thể anh thành một "thực thể" mong manh, nơi chỉ cần một va chạm nhẹ cũng đủ khiến xương chấn thương. Chia sẻ với tôi, Nghĩa bồi hồi nhớ lại khoảng thời gian từ năm 12 đến 16 tuổi - quãng thời gian mà anh gọi là khủng hoảng nhất. Khi ấy, suy nghĩ còn non dại, cậu thiếu niên Nghĩa tự giam mình trong thế giới khép kín, sợ hãi những bước chân ra ngoài và ám ảnh bởi những ánh nhìn, sự phán xét của người đời.
Quanh quẩn trong bốn bức tường, sự cô đơn đôi khi bủa vây lấy tâm hồn non nớt. Không thể chạy nhảy như bao đứa trẻ khác, Nghĩa tìm đến âm nhạc, đến những câu rap tự sự để vỗ về những tổn thương chưa từng ngỏ lời với ai, để trải lòng mình trên từng nhịp beat.
Khi tôi tò mò về những năm tháng tuổi thơ của Nghĩa, anh bồi hồi kể tôi nghe qua câu rap như một cách gọi tên những ký ức đã cất giữ: “Vết xước tuổi thơ anh giấu kín, vùi nơi đáy mắt thẳm thật sâu”. Âm nhạc, với anh, còn là không gian để gửi gắm những tâm tư khó diễn đạt thành lời.
Dần dần, nhờ sự động viên kiên trì từ gia đình cùng những đêm dài trăn trở, Nghĩa nhận ra nếu cứ tiếp tục thu mình trong góc tối do chính mình tạo ra, bản thân sẽ ngày càng ngột ngạt và tuột mất những cơ hội của cuộc sống. Anh bắt đầu tự mày mò học hỏi kiến thức qua Internet, tìm hiểu về phim ảnh, âm nhạc và từng bước chủ động kết nối với những người bạn tốt để mở rộng thế giới của mình.
"Nếu cứ tiếp tục thu mình với thế giới bên ngoài sẽ khiến bản thân thiệt thòi và thụt lùi. Động lực lớn nhất để bước tiếp, chỉ có thể là chính bản thân mình", Nghĩa chiêm nghiệm.
Khát khao sống tự lập và không muốn trở thành gánh nặng của gia đình đã thúc đẩy Nghĩa tìm kiếm một lối đi riêng. Bước ngoặt đánh dấu sự chuyển mình của anh là quyết định mở một tiệm bánh rán nhỏ ngay trước cửa nhà vào một ngày đầu thu Hà Nội.
Nhớ lại ngày khai trương, những vị khách mở hàng đầu tiên là hàng xóm và người quen ủng hộ. Trong suốt 2 năm trực tiếp đứng bán, giao tiếp và phục vụ khách hàng, Nghĩa không chỉ có được nguồn thu nhập ổn định để trang trải cuộc sống và tích góp mua sắm thiết bị công nghệ, mà quan trọng hơn hết, mỗi chiếc bánh rán trao đi là một lần rào cản của sự mặc cảm dần được dỡ bỏ.
Qua những cuộc trò chuyện hàng ngày với khách mua hàng, Nghĩa rèn luyện được sự tự tin, dạn dĩ và kỹ năng giao tiếp linh hoạt. Từ một cậu bé ngại gặp người lạ, anh chủ động mở rộng thế giới của mình qua những chuyến đi với bạn bè, tham gia trải nghiệm nhiều công việc mới như streamer, sáng tạo nội dung và dấn thân vào các hoạt động xã hội.
Đối với Nghĩa, sự tự tin không tự nhiên có sẵn mà là quả ngọt của cả một quá trình nỗ lực vươn lên. Anh gói gọn bản thân ở hiện tại trong ba nét tính cách: hay cười hay nói để lan tỏa năng lượng tích cực, tự tin vào giá trị riêng và luôn chủ động tự lập trong mọi hoàn cảnh.
Đảm nhận vai trò Chủ nhiệm CLB Thanh niên khuyết tật phường Hoàn Kiếm, với Nghĩa, không đơn thuần là một chức danh, mà là sứ mệnh mới của một người đi trước dắt tay những người đến sau. Bằng sự cảm thông sâu sắc của một người từng trải qua nhiều rào cản, anh thấu hiểu hơn ai hết những khó khăn về hạ tầng di chuyển, tâm lý tự ti cũng như những thách thức mà thanh niên khuyết tật gặp phải trong kỷ nguyên số.
Sâu hơn trong câu chuyện với tôi, Nghĩa chia sẻ về những dự định dài hơi mà anh đang ấp ủ. Anh muốn đưa câu lạc bộ trở thành ngôi nhà chung thực thụ, nơi thanh niên khuyết tật được tiếp cận với công nghệ, kỹ năng số, được học nghề và tìm kiếm việc làm phù hợp. Đặc biệt, anh cho biết mình rất tâm huyết với mô hình "Bạn đồng hành" (Buddy System) - nơi thanh niên khuyết tật và không khuyết tật cùng sinh hoạt, hỗ trợ lẫn nhau. Bởi hơn ai hết, Nghĩa hiểu điều mà những người kém may mắn cần không phải là sự thương hại, mà là sự thấu hiểu, tôn trọng và đồng hành bình đẳng.
Dù đã gặt hái được những chuyển biến tích cực trong công tác cộng đồng, Hoàng Trung Nghĩa vẫn giữ sự khiêm tốn khi cho rằng thành tựu chỉ là bề nổi của tảng băng, còn phần chìm luôn là những bài học từ sự thiếu sót. Anh vẫn miệt mài học hỏi mỗi ngày, trau dồi thêm kỹ năng truyền thông, học cách quay video và học cả sự kiên nhẫn để lắng nghe sâu sắc hơn tâm tư của từng hội viên.
Với vị Chủ nhiệm CLB trẻ tuổi, xuất phát điểm của mỗi người có thể khác nhau, có người bắt đầu từ bệ phóng tốt nhưng cũng có người phải vươn lên từ con số 0. Điều quan trọng nhất là mỗi cá nhân đều mang một giá trị đặc biệt và cần tin tưởng vào hành trình của chính mình. Tinh thần không khuất phục trước hoàn cảnh cùng trái tim ấm áp của Nghĩa là một minh chứng cho thấy, dù tạo hóa có thể lấy đi một đôi chân lành lặn, con người vẫn hoàn toàn có thể tự dệt nên đôi cánh của tri thức, bản lĩnh và tình yêu thương để bay vút lên bầu trời ước mơ.
