Từ New York đến OttawaMột Việt Nam chủ động trong ba không gian chiến lược
Triển khai nhất quán đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước, chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ New York đến Ottawa đã khép lại một tuần hoạt động đối ngoại cấp cao với nhiều dấu ấn quan trọng trên cả bình diện đa phương và song phương. Truyền thông trong nước và quốc tế đánh giá cao thông điệp, các hoạt động và kết quả của chuyến công tác, qua đó cho thấy hình ảnh một Việt Nam chủ động, tích cực, có trách nhiệm, sẵn sàng đóng góp vào những vấn đề chung của khu vực và thế giới. Thành công toàn diện của chuyến công tác tiếp tục khẳng định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa; đồng thời góp phần nâng cao vai trò, vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.
New York: Tiếng nói của Việt Nam tại trung tâm đa phương
Ngày 22/9, tại trụ sở Liên Hợp Quốc (LHQ) ở New York, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu được các nước đánh giá rất cao tại Phiên thảo luận chung cấp cao của Đại hội đồng LHQ khóa 81, đưa ra thông điệp về hòa bình, hợp tác, luật pháp quốc tế và chủ nghĩa đa phương trong bối cảnh thế giới đang trải qua những thay đổi sâu sắc.
Ảnh: Manuel Elías/UN Photo
Trong bài phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh nhu cầu khôi phục và củng cố lòng tin, tăng cường đối thoại, tôn trọng luật pháp quốc tế và Hiến chương LHQ; đồng thời đề cập những thách thức mới từ biến đổi khí hậu, dịch bệnh, công nghệ và trí tuệ nhân tạo. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng đưa ra các định hướng nhằm quản trị những thay đổi toàn cầu, với mục tiêu để cạnh tranh không chuyển thành đối đầu, khác biệt không dẫn tới xung đột và tiến bộ khoa học - công nghệ không tạo thêm những khoảng cách mới.
Thông điệp này được đưa ra trong một kỳ họp Đại hội đồng diễn ra giữa những biến động lớn của môi trường quốc tế. Từ đây, truyền thông quốc tế đã có các bài viết đánh giá cao các cam kết của Việt Nam, nhấn mạnh điều đáng chú ý không chỉ nằm ở những vấn đề cụ thể được Việt Nam nêu ra, mà còn ở cách Việt Nam xác định vai trò của mình: từ một quốc gia chịu tác động bởi những biến chuyển của môi trường quốc tế trở thành một thành viên chủ động tham gia định hình các cuộc thảo luận về những vấn đề chung.
Ảnh: Thống Nhất/TTXVN
Reuters Connect đăng tải hình ảnh Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lên phát biểu tại Phiên thảo luận chung cấp cao Đại hội đồng Liên Hợp Quốc Khóa 81. Ảnh: Eduardo Munoz/Reuters
Hãng thông tấn Thổ Nhĩ Kỳ Anadolu đăng bài với tiêu đề nhấn mạnh hai nội dung: Việt Nam ủng hộ giải pháp hai nhà nước cho vấn đề Palestine và kêu gọi chấm dứt các biện pháp trừng phạt của Mỹ đối với Cuba. Đây là hai điểm nổi bật được hãng thông tấn này lựa chọn từ bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
teleSUR, hãng truyền thông có trụ sở tại Mỹ Latin cho biết, bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh nhu cầu tăng cường quản trị toàn cầu và chủ nghĩa đa phương. Hãng đồng thời dẫn lại các nội dung liên quan đến Cuba và Palestine, cũng như quan điểm của Việt Nam về tôn trọng chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và quyền lựa chọn con đường phát triển của mỗi quốc gia.
Tại LHQ, các nước thành viên, Tổng Thư ký LHQ António Guterres, các lãnh đạo LHQ đều rất coi trọng quan điểm của Việt Nam. Trong cuộc gặp với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Tổng Thư ký LHQ đã đánh giá Việt Nam là một “trụ cột quan trọng của chủ nghĩa đa phương”, đồng thời ghi nhận sự tham gia tích cực của Việt Nam trong các lĩnh vực an ninh, chính trị, phát triển bền vững và chuyển đổi năng lượng công bằng.
Ông Guterres cũng kỳ vọng Việt Nam tiếp tục đóng góp vào việc ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI). Theo các học giả quốc tế, những đánh giá này phản ánh một quá trình tham gia ngày càng sâu của Việt Nam vào các hoạt động đa phương. Chúng cũng cho thấy sự nhất quán giữa bài phát biểu của nhà lãnh đạo cao nhất Việt Nam tại diễn đàn quốc tế và những đóng góp thực tế, thể hiện ở mức độ tham gia lâu dài, khả năng phối hợp và những cam kết cụ thể.
Hợp tác với Hoa Kỳ: Từ đối tác chiến lược đến những lĩnh vực thiết thực
Nếu New York là không gian để Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đưa ra những thông điệp của Việt Nam về các vấn đề toàn cầu, thì các hoạt động song phương tại Mỹ cho thấy một lớp khác trong chuyến công tác của lãnh đạo Đảng và Nhà nước Việt Nam: chuyển quan hệ đối tác thành những chương trình hợp tác cụ thể phục vụ phát triển. Các hãng truyền thông lớn như Reuters, Bloomberg… và báo chí nước chủ nhà tập trung phản ánh các hoạt động bên lề của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, cùng bước tiến thực chất trong quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ, khi nhà lãnh đạo Việt Nam đã có nhiều cuộc trao đổi với lãnh đạo chính quyền, Quốc hội, giới học giả, các nhà khoa học, giới doanh nghiệp… ở Mỹ.
Các bài báo nhấn mạnh, các hoạt động của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đều hướng tới việc kết nối nhu cầu phát triển của Việt Nam với công nghệ, nguồn lực và doanh nghiệp Mỹ.
Một ví dụ cụ thể là cuộc làm việc với Tập đoàn Pfizer tại New York. Tại đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chứng kiến lễ trao văn kiện hợp tác giữa Pfizer và Công ty Cổ phần Vaccine Việt Nam (VNVC), hướng tới tăng cường năng lực tiêm chủng, phòng bệnh và khả năng sẵn sàng ứng phó của hệ thống y tế Việt Nam. Những hoạt động như vậy cho thấy một khía cạnh khác của ngoại giao: không chỉ tạo dựng quan hệ chính trị mà còn tìm kiếm những kết quả cụ thể trong y tế, công nghệ, đầu tư, giáo dục và các lĩnh vực gắn trực tiếp với năng lực phát triển.
Điều này cũng đã được Bloomberg truyền tải trong bài phỏng vấn Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: nhà lãnh đạo Việt Nam tái khẳng định quyết tâm trong việc chuyển hóa các cam kết quốc tế thành hành động thực tiễn, đồng thời thúc đẩy quan hệ kinh tế cân bằng với các đối tác, trong đó có Mỹ. Ở phương diện này, chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Mỹ đã tạo thêm những kênh để kết nối quan hệ cấp cao với hợp tác thực chất, từ đó mang lại hiệu quả thiết thực cho cả hai phía.
Từ Washington đến Ottawa:
Mở rộng không gian hợp tác
Nếu hoạt động tại Mỹ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho thấy chiều sâu của quan hệ song phương, thì điểm đến Canada lại mở ra một không gian hợp tác mới. Ngày 24/9, trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Canada, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Mark Carney nhất trí nâng cấp quan hệ Việt Nam - Canada lên Đối tác Chiến lược. Sự kiện này nhanh chóng được truyền thông quốc tế và nước chủ nhà đăng tải nổi bật.
Trên The Diplomat, trong bài viết ngày 25/9, tác giả Sebastian Strangio cho rằng Việt Nam và Canada đều là những nước tầm trung phụ thuộc vào một trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, do đó có nhiều lợi ích từ việc tăng cường hợp tác. Bài viết xem việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược nhân chuyến thăm lịch sử của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là bước phát triển quan trọng trong quan hệ Việt Nam - Canada hướng tới tương lai.
CBC News đăng tải video thông tin hội đàm giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Canada Mark Carney.
Bài viết “Canada và Việt Nam: Biến tiềm năng thành quan hệ đối tác” của ông Goldy Hyder, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc điều hành Hội đồng Doanh nghiệp Canada, được truyền thông Canada dẫn lại, đưa ra góc nhìn kỳ vọng từ cộng đồng doanh nghiệp Canada với cột mốc mới của quan hệ song phương.
Kênh truyền thông Nghị viện của Canada (CPAC) đăng tải video toàn văn bài phát biểu chính sách của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Nhà Quốc hội Canada
Những lĩnh vực được xác định trong khuôn khổ Đối tác Chiến lược Việt Nam - Canada cũng cho thấy tính thực chất của bước phát triển mới: từ hợp tác về thương mại và đầu tư, giao thông và chuỗi cung ứng, công nghệ số và công nghệ mới nổi, đến năng lượng, môi trường, an ninh lương thực và nông nghiệp, quốc phòng - an ninh, hàng không, hàng hải, giáo dục và giao lưu nhân dân…
Những lĩnh vực này cho thấy một điểm chung giữa hai chặng của chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: ngoại giao được kết nối ngày càng rõ với các nhu cầu phát triển cụ thể. Từ vaccine và y tế tại New York đến AI, năng lượng, nông nghiệp, giáo dục và hàng không tại Ottawa, hợp tác được đặt trong những lĩnh vực có khả năng tạo ra tác động trực tiếp đối với doanh nghiệp, người dân và năng lực phát triển của mỗi quốc gia.
Một Việt Nam nổi bật
trong hợp tác giữa các nước tầm trung
Một điểm nhấn trong cách truyền thông nước chủ nhà quốc tế tiếp cận chuyến thăm Canada của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Việt Nam không chỉ được nhìn trong phạm vi quan hệ song phương, mà còn được đặt trong câu chuyện rộng hơn về các nước tầm trung tìm kiếm những không gian hợp tác mới trong một môi trường quốc tế đang thay đổi.
Cách nhìn này nằm trong một khung phân tích được một số học giả và giới nghiên cứu quan hệ quốc tế sử dụng để mô tả những quốc gia có quy mô và nguồn lực chưa thể so sánh với các cường quốc nhưng có khả năng tạo ảnh hưởng đáng kể thông qua ngoại giao, kinh tế, các thể chế đa phương và mạng lưới quan hệ.
Trong trường hợp Việt Nam, The Canadian Press và báo chí nước chủ nhà cho biết chuyến công tác lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cung cấp một lát cắt khá rõ: tại LHQ, Việt Nam tham gia thảo luận về những vấn đề chung của cộng đồng quốc tế. Tại Mỹ, Việt Nam thúc đẩy các kênh hợp tác về công nghệ, y tế, đầu tư và phát triển. Tại Canada, hai nước thiết lập một khuôn khổ Đối tác Chiến lược với phạm vi hợp tác rộng, đồng thời đặt quan hệ song phương trong các cơ chế khu vực và đa phương.
Những hoạt động này không tách rời nhau. Vai trò tại các thể chế đa phương tạo thêm không gian để Việt Nam thể hiện trách nhiệm quốc tế; quan hệ với các đối tác lớn mở rộng khả năng tiếp cận công nghệ, tri thức, vốn và thị trường; trong khi hợp tác với các nước tầm trung như Canada góp phần đa dạng hóa mạng lưới quan hệ và tạo thêm những kênh phối hợp trong khu vực.
Một góc nhìn đáng chú ý khác đến từ East Asia Institute (EAI) của Hàn Quốc. Trong phân tích đăng tải ngày 26/9, tác giả Inho Choi đặt sự kiện này trong bức tranh rộng hơn của cấu trúc ngoại giao đa phương tại Đông Nam Á. Theo EAI, Việt Nam ngày càng trở thành một đối tác quan trọng đối với các nước ngoài khu vực muốn mở rộng quan hệ với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị đăng cai Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) 2027 và tiếp tục đảm nhiệm các vai trò trong các cơ chế khu vực, những mạng lưới hợp tác như vậy càng có ý nghĩa đối với việc thúc đẩy đối thoại và phối hợp đa phương.
Biến vị thế quốc tế
thành nguồn lực phát triển
Theo các nhà phân tích, kết quả chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ không chỉ được đo bằng số cuộc gặp hay số văn kiện được ký kết. Giá trị dài hạn còn nằm ở khả năng biến các mối quan hệ chính trị thành hợp tác cụ thể, biến sự hiện diện tại các diễn đàn quốc tế thành đóng góp thực chất, và kết nối các cơ hội đối ngoại với những mục tiêu phát triển trong nước.
Qua cách truyền thông quốc tế đưa tin, từ New York đến Ottawa, Việt Nam - dưới sự lãnh đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hiện diện đồng thời ở ba không gian: một thành viên tích cực của chủ nghĩa đa phương; một đối tác thúc đẩy hợp tác phát triển với Hoa Kỳ; và một đối tác chiến lược mới của Canada trong không gian Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Đó cũng là lát cắt cho thấy vị trí của Việt Nam trên trường quốc tế đang ngày càng được nâng tầm, thể hiện không chỉ qua những vấn đề Việt Nam quan tâm, mà qua những vấn đề Việt Nam có thể cùng các đối tác tham gia giải quyết, và những nguồn lực mà các mối quan hệ đó có thể tạo ra cho hòa bình, hợp tác và phát triển.
Thế giới sẽ tiếp tục thay đổi. Hướng đi của sự thay đổi phụ thuộc vào lựa chọn và trách nhiệm của chúng ta hôm nay.
Việt Nam lựa chọn hòa bình, hợp tác và phát triển; kiên trì cùng các quốc gia củng cố Liên Hợp Quốc, tôn trọng luật pháp quốc tế và biến những cam kết chung thành lợi ích thiết thực cho người dân.
Việt Nam tin tưởng rằng với một Liên Hợp Quốc vững mạnh, chúng ta sẽ cùng xây dựng một thế giới hòa bình, công bằng, bao trùm và tốt đẹp hơn cho tất cả. Trên hành trình đó, Việt Nam luôn là thành viên tích cực, đối tác tin cậy và quốc gia có trách nhiệm, sẵn sàng đóng góp vào những nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm
