Từ lợi thế tranh cử đến gánh nặng cầm quyền:“Điểm yếu” mới của Tổng thống Donald Trump

Từng là một trong những lợi thế lớn nhất giúp ông Donald Trump giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2024, vấn đề chi phí sinh hoạt nay lại đang trở thành điểm yếu đáng lo ngại của Nhà Trắng. Khi cử tri kỳ vọng giá cả phải giảm xuống nhưng thực tế đời sống vẫn đắt đỏ, chính quyền của ông Trump đang đối mặt với sức ép ngày càng lớn về kinh tế và chính trị.

Theo kết quả khảo sát mới của Economist/YouGov, mức tín nhiệm dành cho Tổng thống Donald Trump trong xử lý lạm phát và giá cả đã giảm xuống mức âm 35 điểm phần trăm trong tháng 4, ngang bằng mức thấp nhất mà cựu Tổng thống Joe Biden từng ghi nhận trong giai đoạn lạm phát tăng cao. Chỉ 29% người Mỹ tán thành cách điều hành của ông Trump ở lĩnh vực này, trong khi 64% không hài lòng.

Diễn biến này đặc biệt đáng chú ý bởi chính sự bất mãn của cử tri trước làn sóng giá cả leo thang những năm gần đây từng góp phần đưa ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng. Tuy nhiên, sau hơn một năm cầm quyền, kỳ vọng của người dân về việc giảm chi phí sinh hoạt vẫn chưa được đáp ứng.

Giá cả hạ nhiệt nhưng áp lực chưa giảm

Xét về số liệu, lạm phát tại Mỹ đã giảm đáng kể so với giai đoạn đỉnh điểm dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden. Chỉ số lạm phát ưa thích của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) ở mức 2,8% trong tháng 2/2026, thấp hơn nhiều so với mức 7,2% vào tháng 6/2022. Thu nhập thực tế bình quân của người lao động Mỹ trong năm ngoái cũng tăng khoảng 1.200 USD, cho thấy tiền lương tăng nhanh hơn giá cả.

Tuy nhiên, đối với phần lớn hộ gia đình Mỹ, cảm nhận thực tế lại khác. Giá thực phẩm, tiền thuê nhà, hóa đơn điện nước và lãi suất vay mua nhà vẫn ở mức cao so với trước đại dịch. Người dân không nhìn vào tốc độ tăng giá chậm lại, mà nhìn vào thực tế là giá đã tăng mạnh và chưa quay về mức cũ.

Theo khảo sát của Echelon Insights, có tới 80% cử tri có khả năng đi bầu từng cho rằng ông Donald Trump sẽ giúp giảm giá cả khi trở lại cầm quyền. Nhưng trên thực tế, dù giá trứng từng hạ nhiệt và giá xăng có thời điểm giảm, tổng mặt bằng giá không dễ dàng đi xuống như các cam kết tranh cử của nhà lãnh đạo Mỹ.

Khảo sát này cũng cho thấy 74% cử tri chỉ tin rằng lạm phát đã được giải quyết nếu giá cả thực sự giảm. Khi điều đó chưa xảy ra, Nhà Trắng phải đối mặt với làn sóng chỉ trích.

Những chính sách gây tranh cãi

Theo giới phân tích, đà suy giảm tín nhiệm gần đây của Tổng thống Donald Trump có liên quan tới tác động từ xung đột tại Iran khiến giá năng lượng tăng, đẩy lạm phát tháng 3 ở Mỹ lên 3,3%, mức cao nhất kể từ tháng 9/2023.

Ngoài ra, chính sách thuế quan của ông Trump cũng bị cho là làm tăng chi phí đầu vào đối với doanh nghiệp và gián tiếp khiến giá tiêu dùng tăng. Trong khi đó, việc ông liên tục gây sức ép yêu cầu Fed giảm lãi suất, cùng với chấp nhận thâm hụt ngân sách lớn, khiến thị trường lo ngại về cam kết kiểm soát lạm phát của chính phủ liên bang.

Đáng chú ý, xu hướng suy giảm tín nhiệm về kinh tế của Tổng thống Trump đã xuất hiện từ trước khi chiến sự Iran bùng phát. Trong suốt năm 2025, mức ủng hộ của ông trong vấn đề lạm phát giảm dần từ mức dương 6 điểm phần trăm khi mới nhậm chức xuống mức tương đương giai đoạn khó khăn nhất của ông Biden.

Vì sao Tổng thống khó kéo giá cả đi xuống?

Các chuyên gia kinh tế cho rằng đây là bài toán khó với bất kỳ Tổng thống Mỹ nào chứ không chỉ riêng ông Donald Trump. Một khi giá cả đã tăng mạnh trong nhiều năm, rất khó để đưa chúng quay về mức cũ mà không tạo ra suy thoái kinh tế.

Nếu Fed siết mạnh chính sách tiền tệ nhằm kéo lạm phát giảm nhanh hoặc tạo giảm phát, kinh tế Mỹ có nguy cơ rơi vào suy thoái, thất nghiệp tăng và tiêu dùng suy yếu. Trong khi đó, Fed là cơ quan độc lập, Tổng thống không thể trực tiếp chỉ đạo chính sách tiền tệ.

Vì thế, cả Nhà Trắng lẫn phe Dân chủ đều đang tìm kiếm các giải pháp mang tính cục bộ nhằm xoa dịu cử tri, như kiểm soát giá thuê nhà, giá thuốc, phí tín dụng hay tăng trợ cấp y tế và chăm sóc trẻ em.

Tuy nhiên, nhiều nhà kinh tế cảnh báo những biện pháp này có thể gây tác dụng ngược. Kiểm soát giá thường dẫn đến thiếu hụt nguồn cung và giảm chất lượng dịch vụ. Trợ cấp lớn có thể chuyển chi phí từ người tiêu dùng sang người nộp thuế, đồng thời đẩy giá thị trường tăng thêm.

Một số đề xuất khác như hạn chế nhà đầu tư tổ chức mua nhà, siết chống độc quyền quá mức hoặc mở cửa hàng tạp hóa do chính phủ vận hành cũng bị cho là có thể gây “méo mó” thị trường.

Thách thức lớn với Tổng thống Donald Trump

Nhìn chung, sự suy giảm tín nhiệm của Tổng thống Donald Trump là lời cảnh báo rằng, khi giá cả đã tăng mạnh trong nhiều năm, việc chỉ nhấn mạnh tiền lương tăng hoặc lạm phát giảm tốc là chưa đủ để thuyết phục cử tri Mỹ.

Người dân muốn thấy chi phí sinh hoạt thực sự dễ chịu hơn trong đời sống hàng ngày. Nếu các nhà lãnh đạo tìm đến những giải pháp ngắn hạn như kiểm soát giá, trợ cấp ồ ạt hay khẩu hiệu chính trị, có thể chỉ tạo ra hiệu ứng truyền thông nhất thời mà không giải quyết được vấn đề cốt lõi.

Khi đó, vấn đề từng giúp ông Donald Trump trở lại nắm quyền có thể tiếp tục trở thành điểm yếu lớn nhất của ông trong thời gian tới.