Từ “la bàn chính sách” đến hiệu quả thực thi
TS Bùi Thanh Minh - Phó Giám đốc Văn phòng Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân, thuộc Hội đồng tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng (Ban IV) cho rằng, khi hệ thống các chính sách đóng vai trò “la bàn” cho phát triển, vấn đề then chốt của giai đoạn 2026 – 2030 chính là tổ chức thực thi hiệu quả. Điều này, đòi hỏi sự chủ động, chuyên nghiệp và bản lĩnh của mỗi đại biểu trong việc thúc đẩy cải cách và hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược của đất nước.
Chia sẻ tại tọa đàm Từ 'lời cam kết' đến nghị trường do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức sáng ngày 10/3, TS Bùi Thanh Minh, Phó Giám đốc Văn phòng Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân, thuộc Hội đồng tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng (Ban IV) nhìn nhận, khi đại biểu ứng cử là đại biểu của người dân và tham gia Hội đồng nhân dân, tham gia Quốc hội, bên cạnh khía cạnh chuyên môn, các đại biểu cần phải nhìn lại vấn đề ở một tư duy rộng lớn hơn.
Với chức năng, thẩm quyền, đại biểu Quốc hội, ngoài việc đại diện cử tri, còn thực hiện chức năng lập pháp, thực hiện giám sát tối cao và tham gia vào ý kiến của vấn đề lớn của đất nước.
Thứ nhất, có thể thấy trong bối cảnh hiện nay tình hình thế giới cũng thay đổi nhanh chóng và có nhiều xu hướng thay đổi tạo ra những áp lực, cũng như động lực cho Việt Nam.
Thứ hai, chúng ta cũng đang ở trong một giai đoạn chuyển đổi vô cùng quan trọng của thời gian, với mục tiêu vào năm 2045 trở thành nước có thu nhập cao.
Đặc biệt, khi muốn trở thành quốc gia có thu nhập cao, chúng ta phải vượt qua được bẫy thu nhập trung bình đang thể hiện ra trước mắt. Từ năm 1986 đến hiện tại, chúng ta có 40 năm phát triển, những thành tựu của Việt Nam được tạo ra bởi thay đổi tư duy chuyển từ nền kinh tế tập trung, quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và mô hình tăng trưởng dựa rất nhiều vào thâm dụng lao động, thâm dụng tài nguyên, thâm dụng vốn,… Mô hình này đã đưa Việt Nam từ một quốc gia nghèo sang một quốc gia có thu nhập trung bình, đến năm 2025 Việt Nam đã đạt được là quốc gia có thu nhập trung bình cao.
Tuy nhiên, từ một quốc gia thu nhập trung bình cao khoảng hơn 5 nghìn đô la/người/một năm hiện tại, cho đến đạt được mục tiêu và 2045 khoảng 20.000 đô la, sẽ rất thách thức, buộc chúng ta phải chuyển mô hình tăng trưởng. Thay vì thâm dụng tài nguyên, thâm dụng lao động thì sẽ phải thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ.
Thay vì chúng ta dựa vào đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), bây giờ chúng ta cũng phải đặt ra vấn đề phát triển nội lực của các doanh nghiệp ở trong nước. Bên cạnh vấn đề về mặt kinh tế, thì còn liên quan đến câu chuyện an ninh, cũng như chủ quyền trong quá trình mà phát triển trong một thế giới biến động như hiện tại.
Theo ông Minh, trong năm 2025, chúng ta có những sự chuyển đổi chính sách rất lớn với sự ra đời của 9 Nghị quyết, trong đó nhấn mạnh tầm quan trọng của “Bộ tứ trụ cột” như: Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới; Nghị quyết 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật; Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân.
Có thể thấy, trong cả năm 2025, Việt Nam tập trung vào việc xây dựng ra những chính sách, tạo ra "la bàn" phát triển quốc gia trong cả cho cả giai đoạn 2026- 2030, cũng như tầm nhìn 2045.
Đặc biệt, giai đoạn tới 2026 – 2030, câu chuyện quan trọng có lẽ nằm ở việc giám sát, thực thi. Trong giai đoạn mới, trong những bối cảnh phát triển mới của đất nước và trong khi mà chúng ta đã có đầy đủ những la bàn dẫn đường, từ Văn kiện đại hội Đảng đến những Nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị cũng đã được thể chế hóa.
Trong giai đoạn hiện tại, ông Minh cho rằng một trong những nhiệm vụ của đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân đó là giám sát. Do đó, quan trọng làm thế nào các đại biểu có thể vừa là người giám sát tạo ra những động lực, cũng như áp lực để cho sự chuyển đổi của các khu vực khác để làm thế nào đất nước đạt được các mục tiêu sắp tới đã đưa ra.
Giai đoạn 2026–2030 đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số là rất thách thức nhưng cũng đầy kỳ vọng, đặc biệt thành công phụ thuộc nhiều vào vai trò của Quốc hội khóa tới và các đại biểu Quốc hội. Trong đó, các đại biểu cần thực hiện chuyên nghiệp các chức năng đại diện cử tri, tham gia xây dựng pháp luật, giám sát và định hướng chính sách. Đây là thời điểm then chốt để hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao, phát triển và nâng cao hạnh phúc của người dân, bên cạnh vai trò của Chính phủ và chiến lược của Đảng.
