Từ ký ức thiêng liêng đến trách nhiệm hôm nay

Từ những hình ảnh ấy, có thể thấy, công tác chăm lo người có công và hành trình đưa các liệt sĩ chưa xác định được danh tính trở về với gia đình, quê hương vẫn đang được tiếp nối bằng trách nhiệm, nghĩa tình và sự tri ân sâu sắc.

Máu xương xây đắp nên hình hài Tổ quốc

Ở tuổi 97, với hơn 80 năm tuổi Đảng, Đại tá Nguyễn Hữu Tài, cán bộ tiền khởi nghĩa, nguyên Phó Cục trưởng Cục Quân huấn, Bộ Tổng Tham mưu, vẫn giữ giọng nói rắn rỏi khi nhắc lại những năm tháng tham gia Cách mạng tháng Tám và hai cuộc kháng chiến trường kỳ.

Gần một thế kỷ cuộc đời, ông đã chứng kiến nhiều thời khắc trọng đại của đất nước, từng vào sinh ra tử cùng đồng đội trên các chiến trường. Đến nay, người lính già vẫn trở lại chiến trường xưa, tìm về nơi những đồng đội đã chiến đấu và nằm xuống. Với ông, tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ, mà còn là lời hứa của những người may mắn trở về với những người đã vĩnh viễn nằm lại.

"Chiến tranh chỉ thực sự khép lại khi người lính cuối cùng được trở về với gia đình, quê hương" - Đại tá Nguyễn Hữu Tài khẳng định.

Nếu câu chuyện của Đại tá Nguyễn Hữu Tài đưa người nghe trở lại những năm tháng chiến tranh khốc liệt, thì những chia sẻ của Thượng tá, Nhà báo Đặng Thị Bích Trang đã khiến cả hội trường không ngừng rơi nước mắt và nhắc nhớ rằng, trong thời bình vẫn có những người lính hy sinh!

Chồng chị, Đại úy, phi công Trần Thanh Nghị, thuộc Sư đoàn Không quân 371, Quân chủng Phòng không - Không quân, hy sinh trong một chuyến bay năm 2009. Khi ấy, chị chưa đầy 27 tuổi và đang mang thai người con thứ hai. Đúng 50 ngày sau ngày anh hy sinh - 27/7/2009, con trai của hai anh chị chào đời. Đối diện với mất mát quá lớn, 17 năm qua chị vừa làm cha, vừa làm mẹ, nuôi hai con khôn lớn và tiếp tục công tác trong sự yêu thương đùm bọc của đồng chí, đồng nghiệp và các thủ trưởng Bộ Quốc phòng. Chính tình yêu thương ấy, đặc biệt là cuốn nhật ký của chồng chị, với những dòng viết về lần đầu cất cánh, tình yêu dành cho bầu trời và niềm tự hào của người chiến sĩ không quân, trở thành kỷ vật thiêng liêng và động lực sống của ba mẹ con.

Cùng giao lưu tại hội nghị là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Phó Giám đốc Công an tỉnh Nghệ An, Đại tá Nguyễn Đức Cường. Ông mang thương tật 41% sau một chuyên án đấu tranh với tội phạm ma túy. Câu chuyện của ông cho thấy, trên mặt trận bảo vệ cuộc sống bình yên của nhân dân, nhiều cán bộ, chiến sĩ vẫn hàng ngày đối diện với hiểm nguy, có người phải đánh đổi sức khỏe, một phần cơ thể, thậm chí cả tính mạng.

Có lẽ, tất cả những ai theo dõi Hội nghị tri ân năm nay sẽ không bao giờ quên khoảnh khắc thiêng liêng đến lặng người khi bác Nguyễn An Hải, con trai Liệt sĩ Nguyễn Đức Châu lên nhận kỷ vật của cha mình: giấy chứng minh, thẻ cán bộ, sơ yếu lý lịch và những tài liệu gắn với cuộc đời người cha, người anh hùng.

Khoảnh khắc ấy cùng với câu chuyện xúc động của 3 con người, 3 thế hệ, 3 hoàn cảnh khác nhau nhưng cùng gặp nhau ở sự lựa chọn đặt Tổ quốc và Nhân dân lên trên cuộc sống riêng... đã nhắc nhở rằng, hòa bình không phải điều tự nhiên có được, mà được đánh đổi bằng máu, nước mắt và tuổi xuân của biết bao thế hệ.

Nối dài đạo lý tri ân bằng trách nhiệm và hành động

Theo Quyền Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải, cùng với việc hoàn thiện các chính sách ưu đãi người có công, các phong trào "Đền ơn đáp nghĩa" tiếp tục lan tỏa sâu rộng trong toàn xã hội. Giai đoạn 2020 - 2025, Quỹ Đền ơn đáp nghĩa cả nước đã vận động được trên 3.000 tỷ đồng, xây mới gần 36.000 căn nhà tình nghĩa, sửa chữa gần 31.000 căn, tặng trên 57.000 sổ tiết kiệm. Đời sống vật chất, tinh thần của thương binh, bệnh binh, thân nhân liệt sĩ và người có công ngày càng được chăm lo đầy đủ, tốt đẹp hơn.

Bên cạnh việc chăm lo đời sống người có công, tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ được xác định là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng. Trong Chiến dịch "500 ngày đêm", tính đến hết ngày 22.7.2026, cả nước đã tìm kiếm, quy tập được 1.482 hài cốt liệt sĩ và 7 mộ liệt sĩ tập thể; rà phá 8.462ha đất nhiễm bom mìn, vật nổ; lấy mẫu 71.493 mộ liệt sĩ chưa rõ thông tin và thu nhận gần 250 nghìn mẫu sinh phẩm thân nhân. Khoảng 66 nghìn mẫu đã được phân tích, đồng bộ vào cơ sở dữ liệu dân cư, phục vụ việc giám định ADN và xác định danh tính liệt sĩ. Những con số ấy thể hiện quyết tâm đưa các anh trở về, dù hành trình còn nhiều gian nan.

Cùng với chiến dịch cao điểm này, từ đầu tháng 7/2026, 34 tỉnh, thành phố trên cả nước đã đồng loạt khởi công xây mới và sửa chữa 3.600 căn nhà cho con đẻ người tham gia kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học đang hưởng trợ cấp ưu đãi hàng tháng và sinh sống trong nhà tạm, nhà dột nát...

Phát biểu tại Hội nghị Tri ân người có công với cách mạng diễn ra ngày 23/7/2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đề nghị các cấp, ngành, địa phương thực hiện đầy đủ, kịp thời chính sách đối với người có công; quyết tâm hoàn thành Chiến dịch "500 ngày đêm"; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và giám định ADN trong tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Thủ tướng ghi nhận sự đóng góp tích cực của toàn xã hội, doanh nghiệp, ngân hàng... đã cam kết hỗ trợ nhà ở, chăm lo con liệt sĩ, đầu tư trang thiết bị xét nghiệm ADN và đóng góp nguồn lực cho các hoạt động tri ân. Tuy nhiên, thước đo của lòng biết ơn không chỉ nằm ở số tiền đã vận động được hay những phần quà được trao. Điều quan trọng hơn là từng chính sách phải đến đúng người, đúng thời điểm; từng hồ sơ phải được giải quyết bằng trách nhiệm và sự thấu cảm; mỗi gia đình người có công phải được chăm lo chu đáo, có mức sống ổn định và được trân trọng trong cộng đồng.

Tri ân người có công vì thế không chỉ là hoạt động của những ngày tháng Bảy. Đó là trách nhiệm thường xuyên của Nhà nước và toàn xã hội; là cách thế hệ hôm nay gìn giữ đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", củng cố niềm tin và tiếp nối sức mạnh đã làm nên độc lập, hòa bình của đất nước.