Từ 1/7, cấp phép xây dựng tối đa 7 ngày, nhiều công trình được miễn phép

Luật Xây dựng 2025 và hệ thống văn bản hướng dẫn sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7, với nhiều thay đổi theo hướng cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ và tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư xây dựng.

Thông tin được Bộ Xây dựng công bố tại Hội nghị phổ biến Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 và các nghị định hướng dẫn thi hành, tổ chức sáng 29/6 theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến trên toàn quốc.

Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng, một trong những điểm cải cách nổi bật là nguyên tắc mỗi dự án, công trình chỉ phải thực hiện một lần kiểm soát của cơ quan quản lý nhà nước trong toàn bộ quá trình từ chuẩn bị đầu tư đến khi khởi công.

Theo đó, các công trình đã được cơ quan chuyên môn thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi sẽ được miễn giấy phép xây dựng. Đối với các trường hợp vẫn phải xin giấy phép, thủ tục sẽ được thực hiện trực tuyến toàn trình, hồ sơ được đơn giản hóa và thời gian giải quyết tối đa còn 7 ngày.

Luật cũng thay đổi cách phân loại dự án đầu tư xây dựng, chuyển từ tiêu chí nguồn vốn sang hình thức đầu tư, gồm đầu tư công, đối tác công - tư (PPP) và đầu tư kinh doanh, nhằm phân định rõ phạm vi điều chỉnh giữa pháp luật về đầu tư và pháp luật về xây dựng.

Ở khâu thẩm định, cơ quan chuyên môn sẽ tập trung vào các nội dung liên quan đến an toàn công trình, phòng cháy chữa cháy, quy chuẩn, tiêu chuẩn và quy hoạch. Nhiều nội dung khác được phân cấp cho chủ đầu tư và người quyết định đầu tư.

Đáng chú ý, Luật bãi bỏ thủ tục thẩm định thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở tại cơ quan chuyên môn. Chủ đầu tư được giao trách nhiệm kiểm soát toàn bộ các bước thiết kế sau khi dự án được phê duyệt, đồng thời nâng cao vai trò của đơn vị tư vấn thiết kế và tư vấn thẩm tra.

Một thay đổi lớn khác là bãi bỏ yêu cầu doanh nghiệp xây dựng phải có chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng. Đồng thời, một số lĩnh vực cũng không còn yêu cầu cá nhân phải có chứng chỉ hành nghề.

Theo Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng, những thay đổi này nhằm tăng tính chủ động, linh hoạt cho doanh nghiệp, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.

Luật cũng sửa đổi mô hình quản lý dự án khi thay thế các ban quản lý dự án chuyên ngành, khu vực bằng mô hình "Ban quản lý đầu tư xây dựng"; đồng thời điều chỉnh các quy định về quản lý chi phí, hợp đồng xây dựng theo hướng thống nhất với Luật Đấu thầu và Bộ luật Dân sự.

Bên cạnh đó, lần đầu tiên Hệ thống thông tin và Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng được quy định nhằm "định danh" công trình, phục vụ chuyển đổi số trong quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ công.

Để triển khai Luật Xây dựng 2025, Chính phủ đã ban hành 6 nghị định hướng dẫn, Bộ Xây dựng ban hành 8 thông tư cùng quyết định công bố mẫu hợp đồng xây dựng. Toàn bộ hệ thống văn bản này sẽ đồng thời có hiệu lực từ ngày 1/7.