TS. Lê Anh Đức: Thí sinh có IELTS vẫn nhiều lợi thế khi xét tuyển vào Đại học Kinh tế Quốc dân

Những đổi mới trong công tác tuyển sinh được Bộ GD-ĐT đề xuất từ năm 2027 đang nhận được sự quan tâm lớn. Trong đó, việc không còn điểm cộng do cơ sở đào tạo tự quy định đối với chứng chỉ, thành tích và các tiêu chí bổ sung, đặc biệt là chứng chỉ ngoại ngữ, đang nhận được nhiều ý kiến khác nhau.

Chính sách tuyển sinh gắn với chiến lược đào tạo

- Thưa TS Lê Anh Đức, từ thực tế của Đại học Kinh tế Quốc dân, ông nhìn thấy lợi ích và khó khăn gì khi hệ thống tuyển sinh được chuẩn hóa hơn, với các quy định mới đang được đề xuất?

TS Lê Anh Đức: Chúng tôi nhận thấy những đề xuất điều chỉnh của Bộ GD-ĐT được đưa ra trên cơ sở phân tích, đánh giá và đối sánh dữ liệu tuyển sinh của các năm trước, đặc biệt là năm 2026, nhằm bảo đảm chính sách phù hợp hơn với thực tiễn. Những điều chỉnh này hướng tới việc tuyển sinh tinh gọn hơn, công bằng hơn và bảo đảm công bằng trong tổng thể hệ thống.

Theo tôi, đây không phải những thay đổi riêng lẻ trong công tác tuyển sinh mà nằm trong định hướng điều chỉnh chung của Bộ đối với lĩnh vực giáo dục và đào tạo, hướng tới giải quyết yêu cầu thực tiễn của nền kinh tế: đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng những đòi hỏi mới của thị trường lao động và sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Tôi cho rằng những điều chỉnh này không làm thay đổi căn bản công tác tuyển sinh của Đại học Kinh tế Quốc dân, bởi trong những năm qua, nhà trường cũng thực hiện theo hướng tương tự.

Hàng năm, để đưa ra được chính sách tuyển sinh, chúng tôi đều phân tích, đối sánh kết quả của từng phương thức với kết quả học tập của sinh viên trong các năm học. Trên cơ sở đó, nhà trường điều chỉnh chính sách theo hướng tinh gọn hơn, bảo đảm công bằng và tuyển chọn thí sinh thực chất hơn. Mục tiêu xuyên suốt là gắn với chiến lược đào tạo của nhà trường: bảo đảm chất lượng đầu ra phù hợp với yêu cầu đã công bố trong chương trình đào tạo cũng như sứ mệnh của Đại học Kinh tế Quốc dân.

Xét trên tổng thể, tôi cho rằng những điều chỉnh tuyển sinh được Bộ GD-ĐT đề xuất nằm trong định hướng đổi mới chính sách, nhằm đáp ứng những yêu cầu thực tiễn và mục tiêu phát triển của đất nước.

Các trường vẫn có nhiều cách sử dụng chứng chỉ tiếng Anh trong tuyển sinh

- Từ thực tế tuyển sinh của Đại học Kinh tế Quốc dân, ông có cho rằng việc bỏ điểm cộng đồng nghĩa với việc các trường sẽ mất đi khả năng tuyển chọn những thí sinh có năng lực tiếng Anh tốt hay không?

TS Lê Anh Đức: Trước hết, có thể khẳng định rằng đề xuất bỏ điểm cộng khi sử dụng chứng chỉ tiếng Anh quốc tế trong xét tuyển không làm mất đi quyền tự chủ tuyển sinh của các trường. Trên thực tế, các trường vẫn có nhiều cách thức khác nhau để sử dụng chứng chỉ tiếng Anh trong tuyển sinh.

Việc bỏ điểm cộng cũng không phủ nhận vai trò của chứng chỉ tiếng Anh quốc tế mà thí sinh đã và sẽ sở hữu, sử dụng trong tương lai, trong đó có mục đích xét tuyển. Chẳng hạn, bên cạnh việc sử dụng chứng chỉ IELTS để cộng điểm thưởng, các trường có thể quy đổi điểm chứng chỉ tiếng Anh thay thế điểm thi môn tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Đơn cử tại Đại học Kinh tế Quốc dân, thí sinh có IELTS 5.5 được quy đổi thành 8 điểm. Vì vậy, với những thí sinh xét tuyển theo tổ hợp có môn tiếng Anh, việc quy đổi này vẫn tạo ra lợi thế đáng kể.

Bên cạnh đó, các trường có nhiều chương trình đào tạo mà tiếng Anh là một trong những yêu cầu đầu vào, đặc biệt là các chương trình được giảng dạy và học tập bằng tiếng Anh. Các trường cũng có nhiều chương trình liên kết với nước ngoài, trong đó tiếng Anh là yêu cầu tối thiểu để thí sinh có thể trúng tuyển và theo học.

Như vậy chứng chỉ tiếng Anh không chỉ phục vụ mục đích xét tuyển đầu vào, mà còn được sử dụng cho nhiều mục đích khác trong quá trình học tập và làm việc. Tại Đại học Kinh tế Quốc dân, hơn 50% sinh viên được tham gia các chương trình đào tạo có 100% nội dung giảng dạy và học tập bằng tiếng Anh. Bên cạnh đó, một tỷ lệ nhất định các học phần cũng được giảng dạy bằng tiếng Anh. Chúng tôi hướng tới việc đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai. Trong môi trường học tập mang tính quốc tế như vậy, chứng chỉ IELTS sẽ tạo lợi thế đáng kể cho sinh viên trong suốt quá trình học tập.

Đích đến cuối cùng vẫn là chất lượng đầu ra. Khi tốt nghiệp, bên cạnh năng lực chuyên môn được khẳng định và đáp ứng yêu cầu của chương trình đào tạo, năng lực tiếng Anh cũng là yếu tố quan trọng để các em có thể hội nhập ngay với thị trường lao động quốc tế. Do đó, tôi cho rằng điều chỉnh của Bộ GD-ĐT hướng tới mục tiêu cao nhất là bảo đảm sự công bằng trong toàn hệ thống, nhưng không phủ nhận vai trò cốt lõi của các chứng chỉ tiếng Anh như IELTS đối với thí sinh.

Tôi mong muốn thí sinh và phụ huynh nhìn nhận đúng vai trò của chứng chỉ tiếng Anh quốc tế, từ đó có sự đầu tư phù hợp cho việc học tập. Theo tôi, đây là lợi thế có giá trị lâu dài và hiệu quả của những chính sách được đưa ra cần được nhìn nhận trong tổng thể đó.

Trường đại học hưởng lợi khi tuyển đúng, chọn trúng thí sinh

- Theo ông, các trường đại học cần cam kết gì với thí sinh về tính ổn định, minh bạch và thời điểm công bố phương án tuyển sinh?

TS Lê Anh Đức: Từ góc nhìn của thí sinh, các em luôn mong muốn được biết sớm phương hướng cũng như cụ thể là phương án tuyển sinh của năm mình dự tuyển. Với Đại học Kinh tế Quốc dân, triết lý tuyển sinh của chúng tôi là thu hút, lựa chọn những học sinh xuất sắc, yêu thích các ngành và chương trình đào tạo của nhà trường để từ đó đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cho xã hội. Vì vậy, chính sách tuyển sinh không được xây dựng một cách riêng rẽ mà luôn gắn với chiến lược đào tạo của nhà trường.

Trên tinh thần đó, xuyên suốt lịch sử phát triển, chúng tôi luôn giữ ổn định triết lý tuyển sinh của mình. Tùy từng giai đoạn, nhà trường có thể điều chỉnh để phù hợp với năng lực học tập của mỗi lứa thí sinh. Tuy nhiên, điểm nhất quán là chúng tôi luôn coi trọng năng lực học tập cốt lõi. Trong tất cả các tổ hợp xét tuyển nhà trường đã sử dụng đều có môn Toán. Bên cạnh đó, chúng tôi khuyến khích các tổ hợp có môn tiếng Anh, bởi đây cũng là năng lực quan trọng mà nhà trường mong muốn người học trang bị.

Đối với thí sinh có chứng chỉ tiếng Anh quốc tế, nhà trường tạo điều kiện để các em quy đổi thành điểm môn tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Năm 2026, Đại học Kinh tế Quốc dân thực hiện đúng chủ trương của Bộ GD-ĐT, chỉ quy đổi điểm chứng chỉ, không cộng điểm vào điểm xét tuyển theo bất kỳ phương thức nào. Dù vậy, chúng tôi vẫn tuyển chọn được nhiều thí sinh có năng lực tiếng Anh tốt.

Trong số thí sinh trúng tuyển vào trường năm 2026, khoảng 80 - 85% có chứng chỉ tiếng Anh quốc tế từ IELTS 5.5 trở lên; trong đó khoảng 65% đạt IELTS 6.5 trở lên. Đây là điều kiện thuận lợi để các em học tập tại trường, đồng thời từng bước đáp ứng một trong những chuẩn đầu ra của nhà trường là chuẩn tiếng Anh.

Trở lại câu hỏi, tôi cho rằng sự ổn định của chính sách tuyển sinh là rất quan trọng, nhưng không đồng nghĩa với việc không có những điều chỉnh. Mỗi lứa thí sinh, mỗi năm tuyển sinh đều có thể đặt ra những yêu cầu cần điều chỉnh để hướng tới mục tiêu công bằng hơn, xét tuyển thực chất hơn. Đây mới là những mục tiêu quan trọng hơn cả.

Chúng tôi hiểu rằng khi có sự thay đổi, phản ứng đầu tiên của thí sinh thường là lo lắng, bởi các em đã chuẩn bị cho phương án tuyển sinh trước đó. Tuy nhiên, tôi cũng muốn khuyên các em cần chủ động thích nghi với những thay đổi, bởi mục tiêu của việc điều chỉnh chính sách là đánh giá đúng năng lực thực chất của thí sinh trong quá trình xét tuyển.

Tại Đại học Kinh tế Quốc dân, chúng tôi đã công bố định hướng tuyển sinh từ sớm. Ngay từ tháng 6 năm 2026, nhà trường đã công bố phương hướng tuyển sinh năm 2027. Đến nay, phương hướng đó về cơ bản phù hợp với dự thảo điều chỉnh quy chế tuyển sinh của Bộ GD-ĐT.

- Theo ông một trường đại học sẽ được hưởng lợi gì nếu chính sách tuyển sinh thực sự chuyển từ “nhiều cửa vào” sang đánh giá đúng năng lực phù hợp với ngành học?

TS Lê Anh Đức: Tôi cho rằng những điều chỉnh hiện nay của Bộ GD-ĐT trong chính sách tuyển sinh sẽ mang lại lợi ích cho các cơ sở giáo dục đại học nói chung và Đại học Kinh tế Quốc dân nói riêng trên hai phương diện.

Thứ nhất, chính sách điều chỉnh hướng tới việc đánh giá đầu vào thực chất hơn, qua đó nhà trường có điều kiện tuyển chọn đúng những thí sinh có năng lực học tập phù hợp với các ngành, chương trình đào tạo. Thứ hai, ở mức độ cao hơn, nhà trường có điều kiện tuyển "trúng", tức là không chỉ các thí sinh đáp ứng yêu cầu về năng lực mà còn thực sự yêu thích, phù hợp với ngành, chương trình đào tạo. Khi kết hợp được hai yếu tố này, các trường sẽ có nguồn tuyển sinh phù hợp hơn với yêu cầu đầu ra.

Đích đến cuối cùng của các cơ sở giáo dục đại học nói chung, Đại học Kinh tế Quốc dân nói riêng; cũng chính là sứ mệnh của các trường chính là đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước, nhất là trong giai đoạn đất nước bước vào kỷ nguyên mới. Tuyển sinh là khâu khởi đầu có ý nghĩa cốt lõi, tạo nền tảng cho quá trình đào tạo để đạt được mục tiêu đó.

Nguồn nhân lực này không chỉ cần giỏi chuyên môn mà còn phải có khả năng hội nhập quốc tế, trở thành những công dân toàn cầu, góp phần đưa Việt Nam vươn lên sánh vai với các cường quốc trên nhiều lĩnh vực. Trong đó, sự phát triển của nền kinh tế phụ thuộc rất lớn vào chất lượng nguồn nhân lực. Các trường đại học, với vai trò và sứ mệnh của mình, cần tiên phong trong việc đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu đó.

Từ góc nhìn này, tôi cho rằng những điều chỉnh trong chính sách tuyển sinh sẽ tạo ra một cú hích lớn. Xét trên tổng thể, các cơ sở giáo dục đại học sẽ được hưởng lợi đáng kể từ chính sách này.

- Trân trọng cảm ơn ông đã chia sẻ!