Trước thềm hội đàm giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Anthony Albanese: Chương mới trong quan hệ Việt Nam - Australia
Hôm nay, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Australia Anthony Albanese sẽ có cuộc hội đàm đầu tiên, nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Canberra. Cuộc hội đàm không chỉ có ý nghĩa củng cố tin cậy chính trị mà còn mở ra cơ hội định hình những ưu tiên hợp tác mới, đưa các cam kết chiến lược thành những kết quả cụ thể, thực chất và có sức lan tỏa trong giai đoạn tiếp theo.
Chuyến thăm Australia của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm diễn ra vào thời điểm có ý nghĩa đặc biệt đối với quan hệ Việt Nam - Australia. Hai nước vừa trải qua hơn hai năm triển khai khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện, với hợp tác được mở rộng từ chính trị, ngoại giao, quốc phòng, an ninh đến thương mại, giáo dục, khoa học - công nghệ và giao lưu nhân dân.
Trong bối cảnh đó, cuộc hội đàm đầu tiên giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Australia Anthony Albanese diễn ra hôm nay được kỳ vọng sẽ là dịp để hai bên nhìn lại những kết quả đã đạt được, đồng thời xác định các ưu tiên hợp tác cho giai đoạn tiếp theo. Một trong những vấn đề được đặt ra là làm thế nào để những cam kết ở cấp chiến lược tiếp tục được chuyển hóa thành các chương trình, dự án và lợi ích cụ thể.
Phân tích trên East Asia Forum, chuyên gia Nguyễn Hồng Hải, Phó Giáo sư tại VinUniversity và Phó Giáo sư thỉnh giảng tại Đại học Sunshine Coast (Australia) cho rằng, nền tảng cho quan hệ song phương Việt Nam - Autralia sâu rộng hơn đã được hình thành, song một số lĩnh vực vẫn cần thêm động lực để tạo ra những kết quả rõ nét.
Theo ông, thương mại, giáo dục, trí tuệ nhân tạo (AI) và an ninh hàng hải là những lĩnh vực có thể trở thành trọng tâm trong giai đoạn tiếp theo.
Thương mại còn nhiều dư địa
Năm 2025, thương mại hai chiều Việt Nam - Australia đạt 16,2 tỷ USD, đưa mỗi nước trở thành đối tác thương mại lớn thứ 11 của bên kia. Tuy nhiên, mức tăng so với năm 2022 chỉ khoảng 500 triệu USD. Trong khi đó, năm 2022 Australia từng là đối tác thương mại lớn thứ 7 của Việt Nam, còn Việt Nam đứng thứ 10 trong số các đối tác của Australia.
Theo tác giả, hai nước có nhiều điều kiện thuận lợi để mở rộng thương mại. Việt Nam là một thị trường quan trọng đối với nông sản Australia, trong khi cả hai cùng tham gia Hiệp định thương mại tự do ASEAN - Australia - New Zealand, Hiệp định Ðối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP). Các khuôn khổ này tạo ưu đãi thuế quan cho khoảng 95% hàng hóa giao thương giữa hai nước.
Vấn đề hiện nay là tìm kiếm những dự án hoặc lĩnh vực đủ lớn để tạo thêm động lực cho thương mại song phương.
Tháo gỡ nút thắt của giáo dục và giao lưu nhân dân
Giáo dục là một lĩnh vực khác được tác giả đề cập trong bối cảnh Australia từng là một trong những điểm đến du học phổ biến đối với sinh viên Việt Nam.
Tác giả cho rằng những thay đổi trong chính sách di cư và thị thực du học của Australia, trong đó có việc tăng lệ phí xin thị thực, đang tạo thêm thách thức đối với dòng sinh viên Việt Nam sang Australia học tập.
Theo tác giả, điều này đáng lưu ý bởi “xây dựng tri thức và kết nối con người” là một trong sáu trụ cột của Đối tác Chiến lược Toàn diện. Việc duy trì các điều kiện thuận lợi cho học tập, đi lại và giao lưu nhân dân vì vậy có ý nghĩa đối với chiều sâu của quan hệ song phương.
AI và hàng hải: Những hướng hợp tác mới
AI và chuyển đổi số đã được xác định là ưu tiên trong quan hệ Việt Nam - Australia nhưng chưa hình thành dự án mang tính biểu tượng. Trong khi đó, việc tập trung hợp tác về AI hoàn toàn phù hợp với chiến lược khoa học và công nghệ mới của Việt Nam và sự quan tâm của Australia đối với việc mở rộng AI, đặc biệt là tại các trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn.
Theo tác giả, hai nước nghiên có thể cứu xây dựng một trung tâm AI và xử lý dữ liệu lớn tại Việt Nam, với sự tham gia về công nghệ và nghiên cứu của Australia, qua đó Việt Nam có thể tiếp cận hạ tầng tính toán và chuyên môn công nghệ, đồng thời tạo thêm sự hiện diện cho Australia tại thị trường công nghệ Đông Nam Á.
Một hướng khác là tăng cường hợp tác an ninh hàng hải. Các cơ chế đối thoại quốc phòng hiện có có thể được mở rộng sang chia sẻ thông tin và nhận thức tình huống hàng hải, cùng với việc tăng cường các chuyến thăm và hoạt động chung giữa lực lượng hải quân hai nước.
Chuyển cam kết thành kết quả
Từ góc độ quan hệ song phương, việc củng cố lòng tin chính trị, đồng thời tạo thêm các kết quả cụ thể trong kinh tế, giáo dục, khoa học - công nghệ, quốc phòng và giao lưu nhân dân sẽ là cơ sở để Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Australia tiếp tục phát triển ổn định và thực chất trong giai đoạn tới.
Trong ý nghĩa đó, tác giả nhấn mạnh, hội đàm giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Anthony Albanese có thể mở ra một giai đoạn mới trong quan hệ Việt Nam - Australia: từ việc xây dựng và củng cố khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện sang cụ thể hóa các cam kết bằng những kết quả hợp tác có chiều sâu, thiết thực và lâu dài mà người dân có thể cảm nhận được, qua đó đóng góp vào lợi ích của hai nước cũng như hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực.
