Trình Quốc hội định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản

Tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn

Trình bày Tờ trình về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh nêu rõ, việc sửa đổi, bổ sung Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 nhằm tiếp tục thể chế hoá chủ trương của Đảng, Nhà nước về hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; xây dựng môi trường pháp lý thuận lợi, minh bạch, an toàn, chi phí tuân thủ thấp; cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính; tạo điều kiện bình đẳng cho người dân, doanh nghiệp; khắc phục bất cập trong thực tiễn và bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật bảo đảm sự phát triển lành mạnh của thị trường bất động sản.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng cho biết, dự thảo Luật giảm 21 điều, tương ứng giảm khoảng 30%/tổng số điều so với Luật hiện hành.

Về các nội dung bổ sung mới, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, dự thảo Luật bổ sung quy trình giao dịch bất động sản, trong đó quy định nguyên tắc thực hiện giao dịch và khung về quy trình giao dịch bất động sản; bổ sung quy định về hoàn thành nghĩa vụ tài chính đối với dự án BT bằng bảo lãnh hoặc nộp tiền vào tài khoản phong tỏa hoặc theo quy định của pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư; bổ sung cơ chế bảo đảm đối với 5% giá trị còn lại của hợp đồng kinh doanh bất động sản được bảo đảm bằng việc chuyển vào tài khoản phong tỏa hoặc theo thỏa thuận của các bên; bổ sung các loại hợp đồng kinh doanh bất động sản được chuyển nhượng; bổ sung quy định về mã định danh điện tử tạo lập cho từng tổ chức, cá nhân, bất động sản và Luật Nhà ở.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh cũng cho biết, dự thảo Luật cắt giảm, đơn giản hóa 9/31 điều kiện đầu tư kinh doanh; dự kiến cắt giảm 4/12 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 7/12 thủ tục hành chính, giữ nguyên 1 thủ tục hành chính liên quan đến đăng ký cấp quyền khai thác, sử dụng dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản thuộc thẩm quyền của Bộ Xây dựng.

Báo cáo, làm rõ từng nội dung chỉnh lý

Trình bày báo cáo ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Ngọc Bảo nêu rõ, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính tán thành với sự cần thiết sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản với những quan điểm, mục tiêu như đã nêu tại Tờ trình số 520/TTr-CP. Hồ sơ kèm theo Tờ trình số 520/TTr-CP có đủ các tài liệu theo yêu cầu của Kết luận số 98/KL-UBTVQH16 và Kết luận số 151/KL-UBTVQH16.

Tuy nhiên, dự thảo Luật được xây dựng, hoàn thiện trong thời gian gấp rút nên chưa tương xứng với thuyết minh về sự cần thiết sửa đổi toàn diện, chưa có chính sách mới bảo đảm đột phá, cắt giảm thủ tục hành chính.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị, Chính phủ chỉ đạo việc tổng hợp, nghiên cứu và hoàn thiện Hồ sơ dự án Luật hoàn chỉnh trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ hai theo đúng quy định, bảo đảm chất lượng. Quá trình hoàn thiện các nội dung, đề nghị bảo đảm các nguyên tắc đã được nêu tại Mục I.1.4 Báo cáo số 880/BC-UBKTTC16; xác định rõ phạm vi điều chỉnh, sửa đổi và có thuyết minh tương xứng về sự cần thiết thay thế toàn bộ Luật.

Về kiểm soát huy động vốn và bảo vệ khách hàng trong kinh doanh bất động sản hình thành trong tương lai, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhận thấy, Báo cáo số 521/BC-CP và Tờ trình số 520/TTr-CP chưa thuyết minh cụ thể từng nội dung chỉnh lý, một số vấn đề chưa được giải trình, tiếp thu đầy đủ, đề nghị báo cáo, làm rõ.

Trong đó, về việc không quy định quyền lựa chọn của khách hàng như Luật hiện hành, nhiều ý kiến đề nghị quy định theo hướng giữ quyền lựa chọn của khách hàng như Luật hiện hành; đồng thời, tách bạch rõ nghĩa vụ của chủ đầu tư phải thu xếp sẵn khả năng cấp bảo lãnh với lựa chọn của từng khách hàng về việc phát hành thư bảo lãnh riêng; việc từ chối bảo lãnh phải trên cơ sở tự nguyện và được cung cấp đầy đủ thông tin về quyền lợi, chi phí, rủi ro, không được mặc định trong hợp đồng mẫu.

Ý kiến khác tán thành với dự thảo Luật vì cơ chế lựa chọn có thể giảm chi phí nhưng dễ bị lạm dụng do khách hàng có vị thế thương lượng không cân bằng và thông tin hạn chế, làm suy giảm ý nghĩa quản trị rủi ro của bảo lãnh.