TP. Hồ Chí Minh: Động lực mới từ công nghiệp chế biến chế tạo sau đại dịch

Bước tiến vượt bậc của ngành chế biến, chế tạo và các chỉ số sản xuất

Theo đó, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) riêng phân ngành công nghiệp chế biến, chế tạo trong 7 tháng đầu năm đã tăng trưởng 10%. Đây là con số tăng trưởng mạnh mẽ nhất kể từ năm 2021 – thời điểm nền kinh tế bắt đầu chịu ảnh hưởng nặng nề bởi dịch Covid-19. Sự bứt phá này không chỉ nằm ở con số tổng thể mà còn thể hiện rõ nét qua các nhóm ngành cụ thể.

Các lĩnh vực ghi nhận mức tăng trưởng hai con số bao gồm: công nghiệp in ấn, sản xuất gỗ và các sản phẩm từ gỗ, thiết bị điện, và sản xuất trang phục. Chính sự chuyển dịch tích cực này đã tạo đà cho kim ngạch xuất khẩu của Thành phố duy trì mức tăng 5,6% trong cùng giai đoạn.

Đặc biệt, sự thay đổi mang tính chiến lược về địa giới hành chính từ ngày 1/7/2025 khi TP. Hồ Chí Minh thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp sau khi sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu đã hình thành một siêu đô thị công nghiệp với ba mũi nhọn chủ lực: công nghiệp công nghệ cao, chế biến chế tạo và năng lượng. Cấu trúc ngành mới giúp các cực sản xuất được phân bổ tối ưu hơn, gia tăng đáng kể năng lực cung ứng và đa dạng hóa danh mục sản phẩm công nghiệp của thành phố.

Chuyển dịch cơ cấu lao động và các xung lực từ dòng vốn đầu tư

Tính chung toàn ngành công nghiệp, chỉ số IIP của TP. Hồ Chí Minh trong 7 tháng đầu năm 2025 tăng 5,4% so với cùng kỳ, xác lập mức cao nhất trong 3 năm qua. Đi kèm với sự tăng trưởng về sản lượng là sự ấm lên của thị trường lao động với chỉ số việc làm tăng 3,9%. Các ngành như sản xuất xe có động cơ, điện tử, thực phẩm và chế biến gỗ là những lĩnh vực có nhu cầu mở rộng nhân sự mạnh mẽ nhất.

Xu hướng đáng chú ý là sự chuyển dịch trong chất lượng nguồn nhân lực. Thay vì tuyển dụng lao động phổ thông, các doanh nghiệp – đặc biệt là khối đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) – đang ưu tiên nhóm lao động có tay nghề và kỹ năng chuyên môn cao. Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và hệ thống tự động hóa vào quy trình sản xuất đã trở thành giải pháp then chốt giúp các doanh nghiệp giảm bớt áp lực thiếu hụt nhân công và nâng cao năng suất lao động.

Bên cạnh mảng sản xuất, các chỉ số kinh tế vĩ mô khác cũng cho thấy đà phục hồi, cụ thể đối với ngành Thương mại và Dịch vụ, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 15,5% so với cùng kỳ năm 2024; Vốn FDI đạt hơn 4,7 tỷ USD, tăng trưởng 32,2%; Tính đến đầu tháng 7/2025, TP. Hồ Chí Minh đã giải ngân được hơn 47.300 tỷ đồng vốn đầu tư công:, tương đương 31% kế hoạch năm.

Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra những thách thức nhất định đối với sức khỏe của khu vực tư nhân. Mặc dù công nghiệp tăng trưởng cao, nhưng số lượng doanh nghiệp thành lập mới và số vốn đăng ký lại ghi nhận mức giảm lần lượt là 21,4% và 43,3%. Điều này phản ánh môi trường kinh doanh vẫn còn những rào cản nhất định, đòi hỏi các chính sách hỗ trợ quyết liệt hơn để khơi thông dòng vốn và thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp trong thời gian tới.