TP. Hồ Chí Minh: Bệnh viện tuyến cuối tham gia chăm sóc sức khỏe từ sớm

Đưa năng lực bệnh viện tuyến cuối về cộng đồng

Chương trình khám sức khỏe toàn dân tại TP. Hồ Chí Minh đang được mở rộng với sự tham gia của nhiều tầng trong hệ thống y tế. Đến ngày 17/8, thành phố ghi nhận gần 2,6 triệu người được khám sức khỏe, sàng lọc và cập nhật dữ liệu, đạt khoảng 19,6% dân số. Riêng tuần từ ngày 10 - 16/8 có hơn 400.000 lượt người được khám.

Một chuyển động đáng chú ý là vai trò của bệnh viện tuyến cuối đang được mở rộng. Bên cạnh điều trị những ca bệnh nặng, phức tạp, năng lực chuyên môn sâu từng bước được đưa về cộng đồng, kết nối với y tế cơ sở để tham gia dự phòng, phát hiện sớm và quản lý sức khỏe.

Tại Bệnh viện Nhân dân 115, cách tiếp cận này đang được triển khai bằng nhiều hình thức. Theo Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh, đến ngày 17/8, bệnh viện đã thực hiện gần 2.800 lượt khám sức khỏe toàn dân tại 8 phường, xã; đồng thời thực hiện hơn 4.000 lượt khám sức khỏe cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động. Tính riêng hai nhóm đã có hơn 6.800 lượt khám.

Bệnh viện tổ chức 9 đội khám lưu động, đưa bác sĩ, nhân viên y tế và trang thiết bị xuống địa bàn, phối hợp với chính quyền và y tế cơ sở. Với những người yếu thế, khó khăn trong đi lại, hoạt động khám được đưa đến tận nhà.

Theo Giám đốc Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh Tăng Chí Thượng, cách làm này cho thấy năng lực bệnh viện tuyến cuối không chỉ được phát huy trong khuôn viên bệnh viện mà có thể đưa đến cộng đồng, phối hợp với chính quyền và y tế cơ sở chăm sóc sức khỏe người dân.

Song song với khám lưu động, bệnh viện bố trí khu vực riêng tại Khoa Khám bệnh và triển khai khám sức khỏe “phi địa giới”, lồng ghép với khám BHYT. Người dân đến khám bệnh hoặc nhận thuốc được rà soát tình trạng tham gia chương trình; nếu còn thiếu nội dung sẽ được hướng dẫn bổ sung. Những kết quả xét nghiệm, cận lâm sàng còn phù hợp được sử dụng, hạn chế thực hiện lại không cần thiết.

Cách tổ chức này vừa thuận tiện cho người dân, vừa giảm trùng lặp và sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực y tế. Quan trọng hơn, khám “phi địa giới” góp phần mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ, không phụ thuộc cứng vào địa bàn cư trú.

Cùng với tổ chức khám, 100% trường hợp khám sức khỏe toàn dân tại Bệnh viện Nhân dân 115 đã được cập nhật lên Nền tảng Quản lý sức khỏe cộng đồng. Khi kết quả được số hóa, mỗi lần khám có thể trở thành dữ liệu phục vụ nhận diện nguy cơ, phân tầng và kết nối người dân với các bước chăm sóc tiếp theo.

Bệnh viện tuyến cuối không chỉ chữa bệnh

Theo Giám đốc Sở Y tế thành phố, trong hệ thống y tế đa tầng, đa cực, đa trung tâm, mỗi tuyến có chức năng khác nhau nhưng phải được kết nối thành một mạng lưới thống nhất. Bệnh viện tuyến cuối không chỉ tiếp nhận, điều trị người bệnh nặng mà còn có thể chia sẻ nhân lực, chuyên môn và năng lực tổ chức, phối hợp với y tế cơ sở chăm sóc sức khỏe người dân.

Theo đó, y tế cơ sở giữ vai trò gần dân, theo dõi và quản lý thường xuyên; bệnh viện tuyến cuối cung cấp năng lực chuyên môn sâu để hỗ trợ phân tầng nguy cơ, tầm soát, chẩn đoán và xử lý những vấn đề vượt khả năng tuyến dưới.

Theo định hướng của Sở Y tế, Bệnh viện Nhân dân 115 sẽ tiếp tục triển khai tư vấn, tầm soát chuyên sâu dựa trên kết quả khám và yếu tố nguy cơ. Những trường hợp có nguy cơ sẽ được tư vấn tầm soát phù hợp với tuổi, giới, tiền sử và tình trạng sức khỏe, tạo điều kiện phát hiện bệnh ngay cả khi chưa xuất hiện triệu chứng.

Qua đó, một chuỗi chăm sóc có thể từng bước hình thành từ khám sức khỏe - phân tầng nguy cơ - tầm soát - phát hiện sớm - can thiệp, điều trị - quản lý lâu dài. Khám sức khỏe vì thế không chỉ nhằm xác định bệnh tại thời điểm kiểm tra mà trở thành điểm khởi đầu cho quản lý sức khỏe liên tục.

Ở quy mô toàn thành phố, dư địa mở rộng chương trình vẫn còn lớn. Hiện hơn 515.000 trong khoảng 2,6 triệu học sinh đã được khám sức khỏe, đạt gần 20%; trong khi nhóm người lao động mới có hơn 336.000 trong khoảng 6,5 triệu người được khám, tương đương hơn 5%.

Đây là hai nhóm cần tập trung trong giai đoạn tiếp theo. Với học sinh, năm học mới tạo điều kiện tổ chức khám tập trung tại trường và cập nhật kết quả vào hồ sơ sức khỏe điện tử. Với người lao động, hoạt động khám cần được mở rộng tại cơ quan, doanh nghiệp, khu công nghiệp và tổ chức linh hoạt để tăng khả năng tiếp cận.

Cùng với tăng độ bao phủ, chất lượng dữ liệu là yêu cầu xuyên suốt. Các trường hợp đã được khám, sàng lọc nhưng chưa cập nhật cần tiếp tục được rà soát, bổ sung, bảo đảm dữ liệu sức khỏe đúng, đủ và chính xác.

Gần 2,6 triệu người được khám là kết quả bước đầu, nhưng ý nghĩa lớn hơn nằm ở sự thay đổi phương thức tổ chức hệ thống. Khi y tế cơ sở đảm nhiệm quản lý thường xuyên, bệnh viện tuyến cuối tham gia dự phòng và chuyên môn sâu, còn dữ liệu tạo kết nối giữa các tuyến, khám sức khỏe toàn dân có thể từng bước hình thành chuỗi chăm sóc liên tục.

Đây cũng là nền tảng để TP. Hồ Chí Minh chuyển dần từ điều trị khi bệnh đã xuất hiện sang dự phòng, phát hiện nguy cơ và can thiệp từ sớm, hướng tới quản lý sức khỏe người dân trong suốt vòng đời.