Tổng thống Trump phát tín hiệu về thượng đỉnh với Nga, Trung Quốc
Tổng thống Mỹ Donald Trump để ngỏ khả năng gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị Cấp cao APEC vào tháng tới. Tuy nhiên, khi Washington ưu tiên thảo luận vấn đề phi hạt nhân hóa, còn quan hệ Mỹ - Ukraine tiếp tục xuất hiện bất đồng, triển vọng thúc đẩy giải pháp cho cuộc xung đột vẫn chưa rõ ràng.
Đề xuất hội nghị ba bên chưa ngã ngũ
Phát biểu với báo giới tại Nhà Trắng ngày 19/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông sẵn sàng tham gia cuộc gặp với Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh chương trình nghị sự cần tập trung vào vấn đề vũ khí hạt nhân và phi hạt nhân hóa, thay vì chỉ xoay quanh cuộc chiến tại Ukraine.
“Tôi sẽ tham gia cuộc gặp, nhưng không hẳn vì vấn đề Ukraine. Thành thật mà nói, Nga vẫn khá kiềm chế trong vấn đề Ukraine. Họ không làm gì nhiều. Trung Quốc cũng vậy. Chúng tôi sẽ gặp nhau để thảo luận về vũ khí hạt nhân và phi hạt nhân hóa”, ông Trump nói.
Nhà lãnh đạo Mỹ không loại trừ khả năng thảo luận những vấn đề khác, trong đó có thương mại. “Nếu Chủ tịch Tập Cận Bình muốn tổ chức cuộc gặp, tôi sẽ tham gia. Tôi chắc chắn chúng tôi cũng sẽ thảo luận những vấn đề khác như thương mại”, ông nói.
Trước đó, The Wall Street Journal đưa tin, trong cuộc điện đàm ngày 9/10, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nêu với ông Trump ý tưởng tổ chức hội nghị thượng đỉnh ba bên với Chủ tịch Trung Quốc vào tháng tới. Cuộc gặp có thể diễn ra bên lề Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC), dự kiến tổ chức tại thành phố Thâm Quyến, Trung Quốc, trong hai ngày 18 và 19/11.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov xác nhận các bên đang thảo luận về khả năng tổ chức cuộc gặp, nhưng hiện chưa có sự thống nhất rõ ràng về chương trình nghị sự. Vì vậy, khả năng diễn ra hội nghị cũng như nội dung cụ thể vẫn chưa được xác nhận chính thức.
.png)
Căng thẳng Mỹ - Ukraine gia tăng
Trong khi để ngỏ khả năng đối thoại với lãnh đạo Nga và Trung Quốc, Tổng thống Trump tiếp tục gia tăng chỉ trích đối với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Căng thẳng giữa hai nhà lãnh đạo leo thang trong những tuần gần đây, trong bối cảnh Washington có một số động thái nới lỏng sức ép đối với Moscow.
Khi được hỏi về việc ông Zelensky phản đối quyết định gần đây của chính quyền Mỹ liên quan đến việc miễn áp dụng một số biện pháp trừng phạt mới đối với Nga, ông Trump tuyên bố nhà lãnh đạo Ukraine cần chịu trách nhiệm nhiều hơn về việc tìm kiếm giải pháp cho xung đột.
“Ông Zelensky là người lẽ ra phải giải quyết cuộc chiến này từ lâu rồi”, ông Trump nói.
Một vấn đề khác làm gia tăng bất đồng giữa Washington và Kiev là tình trạng hoạt động của các dịch vụ vệ tinh Starlink và Starshield do SpaceX, công ty của tỷ phú Elon Musk cung cấp, cùng việc chia sẻ thông tin tình báo của Mỹ.
Tổng thống Zelensky cho biết các dịch vụ vệ tinh thiết yếu này gần đây bị suy giảm chất lượng, trong khi hoạt động chia sẻ thông tin tình báo của Mỹ cũng bị gián đoạn, khiến Ukraine gặp khó khăn trong việc nhận cảnh báo sớm về các cuộc tấn công của Nga.
“Phía Mỹ chưa đưa ra lời giải thích nào cho Ukraine về cả hai vấn đề này”, ông Zelensky nói ngày 19/10, sau cuộc điện đàm với một nhóm nghị sĩ Mỹ thuộc cả hai đảng tại Hạ viện và Thượng viện.
Về phía Mỹ, ông Trump cho biết chưa rõ ai đã ra lệnh gián đoạn dịch vụ Starlink, nhưng khẳng định ông muốn tìm hiểu sự việc. Tuần trước, ông Musk cho rằng chính phủ Mỹ và Tổng thống Trump rốt cuộc phải chịu trách nhiệm về bất kỳ sự suy giảm nào của dịch vụ. Tuy nhiên, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio bác bỏ cáo buộc Mỹ gây ra sự gián đoạn, trong khi Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cảnh báo ông Zelensky cần thận trọng khi đưa ra những tuyên bố chưa được xác thực.
Triển vọng đàm phán còn bỏ ngỏ
Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đang phải chịu chỉ trích từ các nghị sĩ thuộc cả hai đảng sau khi công bố thỏa thuận cho phép Nga cung cấp dầu diesel ra thị trường toàn cầu, bất chấp các biện pháp trừng phạt hiện hành. Đáp lại, Tổng thống Mỹ khẳng định ông không muốn làm gián đoạn các cuộc đàm phán với ông Putin về những vấn đề liên quan đến Ukraine, Iran, dầu diesel và việc phóng thích con tin.
Trong bối cảnh hiện tại, khả năng tổ chức hội nghị ba bên giữa Mỹ, Nga và Trung Quốc vẫn chưa rõ ràng khi các bên chưa thống nhất về chương trình nghị sự. Trong khi ông Trump nhấn mạnh mục tiêu phi hạt nhân hóa, những bất đồng giữa Washington và Kiev về cách tiếp cận cuộc xung đột tiếp tục làm nổi bật khác biệt trong quan điểm về con đường hướng tới hòa bình.
Nếu cuộc gặp được tổ chức, việc xác định mục tiêu chung và vai trò của các bên liên quan sẽ là yếu tố quan trọng quyết định khả năng thúc đẩy tiến trình đàm phán về Ukraine.
