Tổng thống Trump mời Thủ tướng Israel thăm Mỹ, thúc đẩy đối thoại với Syria

Nếu diễn ra, chuyến thăm này sẽ là lần thứ năm Thủ tướng Netanyahu đến Nhà Trắng kể từ khi ông Trump quay trở lại nhiệm kỳ Tổng thống vào tháng 1. Hai nhà lãnh đạo trong thời gian qua luôn thể hiện mối quan hệ gần gũi, dù một số nguồn tin từ Mỹ và Israel cho biết ông Trump đôi lúc tỏ ra thất vọng với ông Netanyahu.

Văn phòng Thủ tướng Israel cho biết, trong cuộc trao đổi, hai bên đã thảo luận về việc giải giáp Hamas và phi quân sự hóa Dải Gaza. Trước đó vào tháng 9, Tổng thống Trump đã công bố một kế hoạch nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Gaza, và một lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hamas đã có hiệu lực từ tháng 10.

Thúc đẩy đối thoại Israel - Syria

Trước khi thông tin về lời mời được công bố, ông Trump ra tuyên bố nhấn mạnh tầm quan trọng của việc Israel duy trì “đối thoại mạnh mẽ và chân thực” với Syria láng giềng, đồng thời khẳng định “không điều gì được phép xảy ra cản trở quá trình Syria phát triển thành một quốc gia thịnh vượng”.

Ông nói thêm: “Syria và Israel sẽ có một mối quan hệ lâu dài và thịnh vượng với nhau”. Chính quyền Tổng thống Trump hiện đang tìm cách thúc đẩy một hiệp ước không xâm lược giữa hai quốc gia.

Syria đến nay vẫn không chính thức công nhận Israel, vốn chiếm thêm lãnh thổ Syria từ tháng 12/2024. Israel đã kiểm soát Cao nguyên Golan từ năm 1967 và sau đó sáp nhập khu vực này - một động thái được Mỹ bật đèn xanh nhưng đa số các quốc gia khác không chấp nhận.

Ông Trump hiện đang ủng hộ nhà lãnh đạo mới của Syria, Ahmed al-Sharaa, trong khi Israel tỏ ra lo ngại về quá khứ gắn với chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan của nhân vật này và vận động Washington kiềm chế Syria để nước này không trở nên quá mạnh.

Hôm 28/11, một cuộc không kích của Israel ở miền Nam Syria đã làm 13 người thiệt mạng, theo truyền thông nhà nước Syria. Quân đội Israel cho biết, họ nhằm vào một nhóm phiến quân Hồi giáo Lebanon hoạt động tại khu vực này.

Vấn đề xin ân xá gây tranh cãi

Cuộc điện đàm với Tổng thống Trump diễn ra chỉ một ngày sau khi ông Netanyahu đề nghị Tổng thống Israel Isaac Herzog xem xét ân xá cho ông trong phiên tòa tham nhũng kéo dài nhiều năm qua. Tổng thống Trump trước đó đã lên tiếng ủng hộ việc ân xá cho ông Netanyahu và gửi thư cho Tổng thống Herzog vào tháng trước đề nghị cân nhắc vấn đề này.

Tuy nhiên, thông cáo của văn phòng Thủ tướng Israel về cuộc điện đàm lại không đề cập đến vấn đề ân xá. Trong khi đó, các chính trị gia đối lập Israel phản đối mạnh mẽ đề nghị của ông Netanyahu, kêu gọi ông từ chức thay vì yêu cầu được ân xá.

An ninh khu vực tiếp tục căng thẳng

Diễn biến mới nhất diễn ra trong bối cảnh Mỹ, thông qua chính quyền Tổng thống Trump đang nỗ lực tái định hình quan hệ giữa Israel và thế giới Ảrập sau nhiều biến động lớn trong khu vực. Việc thúc đẩy đối thoại Israel - Syria, cùng với nỗ lực chấm dứt xung đột Gaza cho thấy Nhà Trắng muốn tạo ra những chuyển biến chiến lược lâu dài và tái cấu trúc các liên kết an ninh trong khu vực Trung Đông.