Tổng thống Mỹ mắc kẹt trong "ván cờ" Venezuela
Chiến dịch gây sức ép của Mỹ đối với Venezuela đang rơi vào bế tắc, khi Tổng thống Nicolas Maduro tiếp tục giữ lập trường cứng rắn, còn các biện pháp của Tổng thống Donald Trump vấp phải phản ứng ngay trong chính nước Mỹ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây đã phải triệu tập một cuộc họp tại Phòng Bầu dục với các cố vấn an ninh quốc gia hàng đầu, nhằm xác định bước đi tiếp theo cho cuộc đối đầu đang vượt khỏi tầm kiểm soát của Washington, cả bên trong Venezuela cũng như tại Mỹ.
Ngay trước cuộc họp, Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro xuất hiện tại một cuộc mít-tinh lớn ở Caracas, phát biểu trước đám đông ủng hộ, bác bỏ tin đồn rằng ông có thể rời đất nước theo lời kêu gọi của Mỹ.
Căng thẳng giữa Washington và Caracas gia tăng từ đầu tháng 9 vừa qua với các biện pháp gây sức ép về chính trị, kinh tế và quân sự từ phía Mỹ. Sự hiện diện của tàu sân bay USS Gerald R. Ford cùng các chiến hạm Mỹ ngoài khơi Venezuela trở thành biểu tượng cho mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng.
Sức ép minh bạch trong nước
Trong suốt 4 tháng qua, sức ép về tính pháp lý của các vụ tấn công tàu thuyền được coi là vận chuyển ma túy ở Caribe tăng dần với chính quyền của Tổng thống Donald Trump. Đỉnh điểm là vào cuối tuần trước, khi dư luận chính trị Mỹ yêu cầu minh bạch với thông tin Bộ trưởng Bộ Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth ra lệnh miệng yêu cầu tiêu diệt toàn bộ thủy thủ đoàn trong một vụ tấn công ngày 2/9.
Các nghị sĩ Dân chủ cho rằng, nếu có việc tấn công nhằm vào những người sống sót sau đợt oanh kích đầu tiên, điều đó sẽ đặt ra vấn đề pháp lý nghiêm trọng, thậm chí là tội ác chiến tranh, trong khi một số nghị sĩ Cộng hòa cũng thể hiện lo ngại hiếm thấy và đề nghị điều tra kỹ lưỡng.
Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt sau đó xác nhận có cuộc tấn công thứ hai. Bà nói Đô đốc Frank M. “Mitch” Bradley, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Tác chiến đặc biệt Mỹ là người ra lệnh và “hoàn toàn trong thẩm quyền”. Dù vậy, sức ép cũng ngày càng đổ dồn vào Bộ trưởng Pete Hegseth - nhân vật vốn gây tranh cãi ngay từ khi được bổ nhiệm, khiến Nhà Trắng chịu thêm áp lực khi Quốc hội yêu cầu giải trình về vụ tấn công.
Tuy nhiên, dù các tranh cãi tập trung vào Bộ trưởng Hegseth và Đô đốc Bradley, trách nhiệm cuối cùng trong vụ việc được cho là vẫn thuộc về Tổng thống Donald Trump - Tổng tư lệnh lực lượng vũ trang.
Rủi ro trong ván cờ Venezuela
Trong khi chưa thể dập tắt được những tranh cãi ngày càng gia tăng trong nước, Tổng thống Donald Trump cũng phải đối mặt với phản ứng mạnh mẽ từ phía Venezuela. Ông Trump, cùng Bộ trưởng Hegseth, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine và Ngoại trưởng Marco Rubio đang phải cân nhắc các lựa chọn ngày càng thu hẹp.
Trong những ngày gần đây, Tổng thống Donald Trump đã liên tục đưa ra các cảnh báo mạnh mẽ: Tấn công các mục tiêu của “tổ chức ma túy” ở Venezuela “rất sớm”, hay coi không phận quốc gia Nam Mỹ này là “đóng cửa” - đáp lại là sự cứng rắn không nhượng bộ từ phía Tổng thống Nicolas Maduro.
Theo các nhà phân tích, phản ứng của Caracas có thể khiến những lời cảnh báo của Washington bị xem là thiếu trọng lượng nếu không có hành động quân sự tương xứng - điều mà ông Trump tỏ ra thận trọng do lo ngại bị kéo vào một cuộc xung đột ngoài lãnh thổ.
“Tổng thống Mỹ đã tự dồn mình vào thế bí, liệu ông ấy có tiếp tục gây sức ép không, hay sẽ cố gắng tìm một lối thoát thương lượng nào đó cho cả ông Maduro và cho chính mình?”, ông Christopher Sabatini, Nghiên cứu viên Cao cấp về Mỹ Latin tại Chatham House ở London đặt câu hỏi.
Hỏa lực hùng hậu của Mỹ ở vùng Caribe có thể gây ra thiệt hại cho cơ sở hạ tầng của Venezuela, hoặc những gì mà Mỹ mô tả là các hoạt động buôn bán ma túy. Tên lửa hành trình, các cuộc không kích từ tàu sân bay hoặc máy bay trên bộ trong khu vực có thể làm suy yếu lực lượng của Tổng thống Maduro.
Nhưng bất kỳ tổn thất nào của Mỹ hoặc thương vong dân sự vô tình đều có thể phản tác dụng với Tổng thống Donald Trump và gây ra thảm họa chính trị, vào đúng thời điểm mà các cuộc thăm dò cho thấy phần lớn người Mỹ phản đối hành động quân sự ở Venezuela.
Hướng đi tiếp theo của Nhà Trắng, vì thế, sẽ không chỉ phản ánh cách tiếp cận đối với Caracas mà còn cho thấy khả năng cân bằng giữa mục tiêu đối ngoại và thách thức nội bộ của chính quyền Tổng thống Donald Trump, trong bối cảnh nhiều biến động hiện nay.
