Tổng thống Donald Trump sẽ tham gia gián tiếp vào đàm phán với Iran

Tôi sẽ tham gia vào các cuộc đàm phán đó, một cách gián tiếp. Và chúng sẽ rất quan trọng", ông Donald Trump nói với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One.

Căng thẳng gia tăng trước thềm đàm phán

Căng thẳng leo thang trước vòng đàm phán mới khi Mỹ điều động thêm một nhóm tác chiến tàu sân bay thứ hai tới Trung Đông. Các quan chức Mỹ nói với Reuters rằng, quân đội nước này đang chuẩn bị cho khả năng tiến hành một chiến dịch quân sự kéo dài nếu các cuộc đàm phán thất bại.

Khi được hỏi về triển vọng đạt được thỏa thuận, ông Trump cho rằng Iran trước đây từng theo đuổi lập trường cứng rắn trong đàm phán, nhưng đã phải “trả giá” vào mùa hè năm ngoái khi Mỹ ném bom các cơ sở hạt nhân của Iran.

“Tôi không nghĩ họ muốn phải đối mặt với hậu quả nếu không đạt được thỏa thuận", ôngDonald Trump nói.

Mỹ gây sức ép yêu cầu Iran từ bỏ làm giàu uranium

Trước các cuộc không kích của Mỹ hồi tháng 6, đàm phán hạt nhân giữa Washington và Tehran đã rơi vào bế tắc do Mỹ yêu cầu Iran từ bỏ hoạt động làm giàu uranium trên lãnh thổ nước này – điều Washington coi là con đường dẫn tới vũ khí hạt nhân.

“Chúng ta đã có thể đạt được thỏa thuận thay vì phải điều các máy bay B-2 để phá hủy tiềm lực hạt nhân của họ. Và chúng ta đã phải điều B-2”, ông nói, đề cập đến các máy bay ném bom tàng hình của Mỹ tham gia chiến dịch không kích.

Những phát biểu này phần nào trái ngược với bình luận của ông Trump hôm thứ Sáu trước đó, khi ông đề cập khả năng thay đổi chế độ tại Iran và bày tỏ thất vọng về nhiều thập kỷ đàm phán không thành công.

Iran gặp lãnh đạo IAEA, khẳng định không khuất phục trước đe dọa

Trước đó cùng ngày, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi đã gặp Tổng Giám đốc cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) Rafael Grossi tại Geneva. Trên mạng xã hội X, ông Araqchi cho biết ông đến đây để “đạt được một thỏa thuận công bằng và cân bằng”, đồng thời nhấn mạnh: “Điều không nằm trên bàn đàm phán là sự khuất phục trước các mối đe doạ".

IAEA đã nhiều tháng qua yêu cầu Iran làm rõ "số phận" của 440kg uranium làm giàu ở mức cao sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel, đồng thời cho phép khôi phục đầy đủ hoạt động thanh sát tại ba cơ sở từng bị tấn công hồi tháng 6 năm ngoái bao gồm Natanz, Fordow và Isfahan.

Nguy cơ tại eo biển Hormuz

Iran nhiều lần cảnh báo có thể đóng eo biển Hormuz để đáp trả bất kỳ cuộc tấn công nào, động thái có thể làm gián đoạn khoảng 1/5 lượng dầu vận chuyển toàn cầu và đẩy giá dầu tăng vọt.

Hôm 16/2, Iran đã tiến hành một cuộc tập trận quân sự tại eo biển này - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển dầu từ các quốc gia vùng Vịnh, trong bối cảnh các nước Ảrập kêu gọi giải pháp ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng.

Nhiều rào cản phía trước

Dù ông Donald Trump cho rằng Iran có động lực để đạt được thỏa thuận, các cuộc đàm phán vẫn đối mặt nhiều trở ngại lớn. Washington muốn mở rộng nội dung đàm phán sang các vấn đề ngoài hạt nhân, bao gồm kho tên lửa của Iran. Trong khi đó, Tehran khẳng định chỉ thảo luận về việc hạn chế chương trình hạt nhân để đổi lấy dỡ bỏ trừng phạt, không chấp nhận yêu cầu chấm dứt hoàn toàn làm giàu uranium và coi năng lực tên lửa là vấn đề không thể thương lượng.

Phát biểu trong chuyến thăm Hungary, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng thừa nhận việc đạt được thỏa thuận sẽ rất khó khăn. Tôi nghĩ có cơ hội đạt được một thỏa thuận ngoại giao… nhưng tôi không muốn phóng đại", ông Rubio nói. “Điều đó sẽ rất khó. Rất khó để đạt được những thỏa thuận thực sự với Iran". Triển vọng đạt được đột phá ngoại giao vì thế vẫn còn nhiều bất định, trong bối cảnh cả hai bên đều giữ lập trường cứng rắn và sức ép quân sự tiếp tục gia tăng.