Tôn vinh sáng tạo, kiến tạo hệ sinh thái nội dung số Việt Nam

Đổi mới để bắt nhịp xu hướng sáng tạo số

Được tổ chức từ năm 2023, VCA hướng tới tôn vinh các tổ chức, cá nhân có sản phẩm nội dung số xuất sắc; những nội dung góp phần lan tỏa giá trị văn hóa tốt đẹp tới cộng đồng, đồng thời ghi nhận những đóng góp cho sự phát triển của ngành sáng tạo nội dung số Việt Nam.

Phát biểu tại lễ trao giải, Chủ tịch Hội truyền thông số Việt Nam (VDCA) Nguyễn Minh Hồng cho biết: VCA 2026 là mùa giải thứ ba, với nhiều đổi mới về hạng mục giải thưởng, tiêu chí xét giải và quy trình chấm giải. Đáng chú ý, hệ thống hạng mục được đổi mới hoàn toàn so với hai mùa giải trước nhằm bám sát hơn xu hướng phát triển của lĩnh vực sáng tạo số.

VCA 2026 được phát động từ ngày 15/4/2026, trải qua ba vòng gồm Đề cử, Sơ khảo và Chung khảo. Qua vòng Đề cử, Ban Tổ chức đã lựa chọn 328 hồ sơ vào vòng Sơ khảo và 28 hồ sơ vào vòng Chung khảo. Hội đồng Giám khảo đã lựa chọn 15 tác phẩm, sản phẩm, chương trình, dự án của 12 tổ chức và cá nhân trình Ban Tổ chức công nhận giải thưởng chính thức tại 10 hạng mục và vinh danh tại Lễ trao Giải thưởng Sáng tạo Nội dung số Việt Nam 2026.

Điểm mới nổi bật của VCA 2026 nằm ở khả năng chủ động thích ứng với làn sóng công nghệ mới, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI) và các định dạng nội dung ngắn đang trở thành xu hướng. Sự hưởng ứng tích cực đối với hạng mục “Ứng dụng AI đột phá trong sản xuất nội dung” cho thấy sự giao thoa ngày càng rõ giữa công nghệ và nghệ thuật. Đây cũng là động lực để các nhà sáng tạo chủ động làm chủ công cụ số, qua đó nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng tiếp cận công chúng của tác phẩm.

VCA 2026 gồm các nhóm giải thưởng tôn vinh kỹ nghệ và sự thích ứng; Sức ảnh hưởng và tác động tích cực tới cộng đồng; Sự tiên phong và Di sản tương lai. Các hạng mục trải rộng từ phim ngắn định dạng dọc, trailer phim điện ảnh, truyện tranh cộng đồng, mạng đa kênh (MCN) đến quảng bá ẩm thực và du lịch, nội dung đào tạo cộng đồng, nhà sáng tạo nội dung số vì trẻ em, stylist, sự kiện giải trí, ứng dụng AI và nhân vật hoạt hình truyền cảm hứng.

Bên cạnh đó, dấu ấn sáng tạo của năm là giải thưởng đặc biệt dành cho dự án, nhà sáng tạo hoặc sự kiện có ảnh hưởng sâu sắc, góp phần định hình dòng chảy chuyển đổi số và sáng tạo số tại Việt Nam.

Từ giải thưởng đến hệ sinh thái công nghiệp văn hóa số

Trong khuôn khổ lễ trao giải, Hội Truyền thông số Việt Nam tổ chức tọa đàm mở với chủ đề “Sáng tạo số trong chuỗi giá trị công nghiệp văn hóa”, nhằm nhận diện cơ hội, rào cản và giải pháp thúc đẩy lực lượng sáng tạo nội dung số - một trụ cột quan trọng trong hệ sinh thái công nghiệp văn hóa, công nghiệp sáng tạo Việt Nam.

Trọng tâm của tọa đàm là đặt sáng tạo số trong mối quan hệ với chuỗi giá trị các ngành công nghiệp văn hóa - công nghiệp sáng tạo, đồng thời đối chiếu thực tiễn hoạt động sáng tạo số, xu hướng phát triển của công nghiệp nội dung số với các cơ chế, chính sách hỗ trợ về bản quyền, hạ tầng kỹ thuật, ưu đãi đầu tư, nguồn nhân lực và thị trường xuất khẩu văn hóa.

Đại diện VCA cho biết, ý kiến của các chuyên gia tại tọa đàm góp phần lan tỏa và hoàn thiện các chính sách liên quan đến phát triển công nghiệp văn hóa, trong đó có dự thảo Luật Phát triển Công nghiệp Văn hóa do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì xây dựng. VCA 2026 không chỉ dừng lại ở hoạt động tôn vinh mà hướng tới đồng hành cùng các cộng đồng sáng tạo trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa.

Trong những năm tới, Hội Truyền thông số Việt Nam xác định ba định hướng trọng tâm cho Liên minh Sáng tạo Nội dung số Việt Nam (DCCA) và VCA; gắn VCA với Chiến lược Phát triển Công nghiệp Văn hóa Quốc gia…

Phát biểu tại tọa đàm, Phó Chủ tịch Liên minh Sáng tạo Nội dung số Việt Nam Nguyễn Đắc Thắng cho biết: trong môi trường số, nội dung có thể được đưa lên một nền tảng, website hoặc platform. Từ đó, chúng ta có thể tạo doanh thu thông qua phí người dùng, quảng cáo hoặc hoa hồng từ hoạt động bán hàng. Những nội dung số như sách, tranh, truyện, ảnh, bộ trò chơi… được đóng gói nội dung và đưa ra thị trường, doanh thu từ những sản phẩm này là một hình thức thương mại hóa giá trị nội dung. Các sản phẩm này không bị giới hạn doanh thu khi khai thác trên mọi nền tảng và thị trường khác nhau.

Chính vì thế, các nhà sáng tạo nội dung số đều mong muốn có những chính sách, luật liên quan đến việc bảo vệ, thực thi quyền sở hữu trí tuệ, cũng như xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Điều đó tạo niềm tin cho những người làm nghề sáng tạo nội dung số có thể sống được bằng chính giá trị trí tuệ mà mình tạo ra.

“

Theo công bố của ban tổ chức, VCA 2026 gồm 12 hạng mục giải thưởng được chia làm 3 nhóm:
* Nhóm Giải thưởng tôn vinh Kỹ nghệ và Sự thích ứng
1. Phim ngắn định dạng dọc xuất sắc (Mã số Giải thưởng: VCA1)
2. Trailer phim điện ảnh ấn tượng (Mã số Giải thưởng: VCA2)
3. Dự án truyện tranh cộng đồng xuất sắc (Social Comics) (Mã số Giải thưởng: VCA3)
4. Mạng đa kênh (MCN) xuất sắc (Mã số Giải thưởng: VCA4)
* Nhóm Giải thưởng tôn vinh Sức ảnh hưởng và Tác động tích cực tới cộng đồng
5. Kênh quảng bá ẩm thực và du lịch ấn tượng (Mã số Giải thưởng: VCA5)
6. Nội dung đào tạo cộng đồng ấn tượng (Mã số Giải thưởng: VCA6)
7. Nhà sáng tạo nội dung số vì trẻ em (Mã số Giải thưởng: VCA7)
8. Stylist của năm (Stylist of the Year) (Mã số Giải thưởng: VCA8)
9. Sự kiện giải trí ấn tượng của năm (Mã số Giải thưởng VCA9)
* Nhóm Giải thưởng tôn vinh Sự tiên phong và Di sản tương lai
10. Ứng dụng AI đột phá trong sáng tạo nội dung (Mã số Giải thưởng: VCA10)
11. Nhân vật hoạt hình truyền cảm hứng (Mã số Giải thưởng: VCA11)
* Giải thưởng đặc biệt
12. Dấu ấn sáng tạo của năm (Mã số Giải thưởng: VCA12)
Giải thưởng VCA2026 nhận được Bảo trợ của các cơ quan truyền thông: Báo Vietnam Net, Báo Đại biểu nhân dân, Tạp chí điện tử Viettimes, Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam, Tạp chí Sở hữu trí tuệ và Sáng tạo, Theanh28 Entertainment, Cộng đồng Marketing và Truyền thông Việt Nam (VMCC).