Tình báo Mỹ phát tín hiệu đáng ngại về Israel

Các cơ quan tình báo Mỹ đã cảnh báo chính quyền Tổng thống Donald Trump rằng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu có thể thực hiện những bước đi làm suy yếu nỗ lực của Washington nhằm đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài với Iran. Đánh giá này được đưa ra trong bối cảnh nhà lãnh đạo Israel đang chịu áp lực lớn từ dư luận trong nước phải tiếp tục chiến dịch quân sự chống Hezbollah tại Lebanon.

Theo các quan chức Mỹ đương nhiệm và cựu quan chức nắm được nội dung báo cáo tình báo, Israel dường như quyết tâm duy trì các hoạt động quân sự chống lại Hezbollah - lực lượng đồng minh thân cận của Iran tại Lebanon. Điều này đi ngược lại một trong những nội dung then chốt của bản ghi nhớ hòa bình mà Mỹ và Iran vừa đạt được, trong đó kêu gọi chấm dứt các hành động thù địch tại Lebanon như một phần trong nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng khu vực.

Đánh giá của giới tình báo Mỹ xuất hiện vào thời điểm quan hệ giữa Chính phủ Israel và chính quyền Tổng thống Trump đang bộc lộ những bất đồng ngày càng rõ rệt. Trong nhiều tuần qua, các quan chức Mỹ đã công khai cảnh báo Israel không tiến hành các hành động quân sự có nguy cơ phá vỡ tiến trình đàm phán với Tehran.

Căng thẳng giữa Tel Aviv và Washington gia tăng sau khi ngày 19/6 Israel tiến hành các cuộc không kích tại miền Nam Lebanon để đáp trả vụ tấn công bằng máy bay không người lái của Hezbollah khiến 4 binh sĩ Israel thiệt mạng. Diễn biến này góp phần khiến vòng đàm phán Mỹ - Iran dự kiến diễn ra tại Thụy Sĩ phải hoãn lại.

Bài toán chính trị của ông Netanyahu

Theo một quan chức Mỹ am hiểu báo cáo tình báo, các cơ quan phân tích cho rằng, tương lai chính trị của ông Netanyahu đang gắn chặt với khả năng chứng minh trước cử tri rằng ông sẽ không nhượng bộ Hezbollah.

Israel dự kiến tổ chức bầu cử vào mùa thu năm nay. Trong bối cảnh đó, bất kỳ động thái rút quân nào khỏi miền Nam Lebanon hoặc chấp nhận đình chiến kéo dài đều có nguy cơ bị xem là biểu hiện của sự yếu thế.

Báo cáo tình báo Mỹ cho rằng, việc duy trì hiện diện quân sự tại Lebanon và tiếp tục gây sức ép với Hezbollah không chỉ là vấn đề an ninh mà còn liên quan trực tiếp đến sự tồn tại chính trị của Thủ tướng Netanyahu.

Một nội dung khác của báo cáo phản ánh sự không hài lòng của giới lãnh đạo Israel đối với các điều khoản trong bản ghi nhớ Mỹ - Iran. Theo đánh giá của Tel Aviv, thỏa thuận này có thể làm suy giảm chiến lược gây áp lực tối đa đối với Tehran và hạn chế khả năng hành động quân sự của Israel trước các mối đe dọa từ Hezbollah.

Tuy nhiên, chính quyền Tổng thống Trump khẳng định những lo ngại đó là không có cơ sở. Các quan chức Mỹ nhấn mạnh rằng thỏa thuận không ngăn cản Israel đáp trả nếu bị tấn công, đồng thời cho rằng nhu cầu đạt được một giải pháp ngoại giao và bảo đảm lưu thông qua eo biển Hormuz quan trọng hơn những bất đồng hiện nay.

Dư luận Israel ủng hộ tiếp tục chiến dịch quân sự

Sau nhiều năm xung đột dọc biên giới phía Bắc, đa số người dân Israel vẫn ủng hộ các biện pháp mạnh tay nhằm vào Hezbollah. Theo một cuộc khảo sát được công bố hồi tháng 5, khoảng 70% người Do Thái tại Israel ủng hộ việc tăng cường chiến dịch quân sự chống lực lượng này.

Nhiều nhà phân tích Israel cho rằng, việc rút quân khỏi Lebanon vào thời điểm hiện nay rất dễ bị cử tri xem là một thất bại chiến lược. Đây là lý do khiến ông Netanyahu khó chấp nhận những nhượng bộ mà Washington mong muốn.

Một số quan chức Mỹ cảnh báo rằng, ngay cả khi Israel không mở rộng các cuộc tấn công, việc tiếp tục duy trì lực lượng tại miền Nam Lebanon cũng có thể khiến thỏa thuận Mỹ - Iran đối mặt nguy cơ đổ vỡ.

Nguy cơ bất đồng với Nhà Trắng

Trong những ngày gần đây, Tổng thống Donald Trump đã công khai bày tỏ sự không hài lòng với các hành động quân sự của Israel.

Khi công bố bản ghi nhớ Mỹ - Iran tại Pháp hôm 17/6, ông Trump thừa nhận đang có “bất đồng nhỏ về vấn đề Lebanon” với Thủ tướng Netanyahu. Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết ông đã nhiều lần khuyến nghị Israel tránh các cuộc tấn công có thể làm đổ vỡ tiến trình ngoại giao.

Các chuyên gia nhận định rằng, ông Netanyahu đang đứng trước một tình thế khó khăn. Một mặt, ông phải duy trì sự ủng hộ trong nước bằng cách thể hiện lập trường cứng rắn với Hezbollah. Mặt khác, việc tiếp tục leo thang quân sự có thể làm tổn hại quan hệ với Tổng thống Trump, đồng minh quốc tế quan trọng nhất của Israel hiện nay.

Trong bối cảnh này, thỏa thuận hòa bình vừa đạt được giữa Mỹ và Iran đang đứng trước thử thách đầu tiên. Thành công hay thất bại của tiến trình này không chỉ phụ thuộc vào Washington và Tehran mà còn gắn chặt với những tính toán chính trị và an ninh của Israel - nhân tố có thể quyết định tương lai của cục diện Trung Đông trong những tháng tới.