Tiếp tục cải thiện chất lượng Báo cáo tài chính nhà nước

Tiếp tục hoàn thiện chất lượng dữ liệu

Triển khai quy định của Luật Kế toán năm 2015, Bộ Tài chính (Kho bạc Nhà nước) đã từng bước hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và tổ chức lập Báo cáo tài chính nhà nước (BCTCNN) cấp tỉnh cũng như toàn quốc.

Tại hội thảo “Hoàn thiện Báo cáo tài chính nhà nước đáp ứng yêu cầu quản lý tài chính công” do Bộ Tài chính vừa tổ chức tại Quảng Ninh, các ý kiến đánh giá, qua các niên độ từ năm 2018 đến năm 2024, BCTCNN đã bước đầu phản ánh bức tranh tài chính nhà nước, hỗ trợ các cơ quan quản lý trong công tác giám sát, đánh giá thực trạng tài chính và phục vụ điều hành ngân sách, tài khóa.

BCTCNN là công cụ phản ánh toàn diện tình hình tài chính của Nhà nước trên cơ sở kế toán dồn tích. Báo cáo cung cấp thông tin về tài sản, nợ phải trả, nguồn vốn nhà nước và kết quả hoạt động tài chính. Khác với báo cáo ngân sách chủ yếu phản ánh thu, chi theo cơ sở tiền mặt, BCTCNN cho thấy bức tranh tổng thể về "sức khỏe tài chính" quốc gia. Đây là cơ sở để các cơ quan quản lý đánh giá đầy đủ hơn tính bền vững tài khóa, hiệu quả quản lý tài sản công, nợ công và việc huy động, sử dụng các nguồn lực tài chính của Nhà nước.

Bên cạnh những kết quả bước đầu, các vấn đề đặt ra trong quá trình triển khai lập BCTCNN là nội dung trọng tâm được trao đổi tại hội thảo.

Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn, BCTCNN vẫn còn nhiều dư địa để hoàn thiện nhằm đáp ứng yêu cầu quản trị tài chính công hiện đại. Trong đó, thông tin về tài sản nhà nước chưa được phản ánh đầy đủ; chất lượng dữ liệu đầu vào giữa các đơn vị còn thiếu đồng đều; việc phân tích, khai thác dữ liệu cũng chưa phát huy hết giá trị của nguồn thông tin đã được hình thành.

Hiện phạm vi dữ liệu của BCTCNN đã bao phủ báo cáo của hơn 56.000 cơ quan, đơn vị và tổ chức nhà nước đầu mối trên cả nước. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng cơ sở dữ liệu tài chính công thống nhất. Tuy nhiên, việc phản ánh đầy đủ giá trị tài sản nhà nước vẫn còn nhiều thách thức. Nhiều loại tài sản như kết cấu hạ tầng, tài sản vô hình hay tài sản công giao doanh nghiệp quản lý hiện gặp khó khăn trong việc định giá và ghi nhận đầy đủ trên báo cáo.

Chia sẻ kinh nghiệm khai thác dữ liệu phục vụ quản trị rủi ro tài khóa, đại diện Ngân hàng Thế giới cho biết, các quốc gia không nhất thiết phải chờ đến khi hệ thống dữ liệu hoàn thiện tuyệt đối mới đưa vào sử dụng. Thay vào đó, họ có thể bắt đầu phân tích từ những dữ liệu hiện có, đồng thời tiếp tục hoàn thiện trong quá trình vận hành. Cách tiếp cận này được đánh giá giúp phát huy hiệu quả của dữ liệu sớm hơn, đồng thời tạo động lực nâng cao chất lượng thông tin theo thời gian.

Năm 2030, hoàn thiện Báo cáo đầy đủ, trung thực, minh bạch

Theo lộ trình được Bộ Tài chính xây dựng, mục tiêu đến năm 2030 là hoàn thiện BCTCNN bảo đảm đầy đủ, trung thực, tin cậy, minh bạch, phù hợp với Chuẩn mực kế toán công Việt Nam. Qua đó, cung cấp thông tin hữu ích cho các cơ quan có thẩm quyền trong quá trình hoạch định và điều hành chính sách tài chính - ngân sách.

Trước mắt, trong năm nay, Bộ Tài chính dự kiến tiếp tục hoàn thiện nội dung phân tích và thuyết minh đối với các chỉ tiêu trọng yếu như tài sản, nợ công và nguồn vốn nhà nước.

Giai đoạn 2027 - 2028 sẽ tập trung hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, trong đó nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Kế toán, Luật Kiểm toán nhà nước và các văn bản hướng dẫn nhằm đáp ứng yêu cầu lập, hợp nhất và kiểm toán BCTCNN theo thông lệ hiện đại.

Đến giai đoạn 2028 - 2029, Bộ Tài chính dự kiến thực hiện hợp nhất báo cáo tài chính của doanh nghiệp nhà nước và Ngân hàng Nhà nước vào BCTCNN, góp phần phản ánh đầy đủ hơn bức tranh tài chính khu vực công.

Song song với việc hoàn thiện thể chế, các giải pháp về nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin, chuẩn hóa dữ liệu, tăng cường đào tạo, tập huấn, thanh tra, kiểm tra và kiểm soát chất lượng thông tin sẽ tiếp tục được triển khai trong suốt giai đoạn đến năm 2030.

Theo Bộ Tài chính, để hoàn thành lộ trình này cần có sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành, địa phương và các đơn vị kế toán trong việc cung cấp dữ liệu cũng như thực hiện đồng bộ các giải pháp đã đề ra.

Khi chất lượng dữ liệu tiếp tục được nâng cao và khuôn khổ pháp lý được hoàn thiện, BCTCNN sẽ không chỉ là công cụ tổng hợp số liệu kế toán mà còn trở thành nền tảng quan trọng giúp nâng cao chất lượng quản trị tài chính công, hỗ trợ hoạch định chính sách và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực của quốc gia.