Thủ tướng Anh thăm Ấn ĐộTừ di sản lịch sử tới đối tác tương lai

Cú hích mới trong quan hệ kinh tế

Theo thông cáo từ Văn phòng Thủ tướng Anh, hai bên đã thông qua Tuyên bố chung Ấn Độ - Anh, nhấn mạnh cam kết “đưa quan hệ đối tác toàn diện lên tầm chiến lược mới”, trong đó tập trung vào phát triển bền vững, đổi mới công nghệ, chuỗi cung ứng và giao lưu Nhân dân.

Đáng chú ý, một trong những kết quả nổi bật nhất từ chuyến thăm Ấn Độ của Thủ tướng Keir Starmer là cam kết đầu tư hơn 1 tỷ bảng Anh từ 64 doanh nghiệp Ấn Độ vào các lĩnh vực năng lượng sạch, công nghệ, sản xuất và dược phẩm tại Vương quốc Anh.

Theo kế hoạch, các khoản đầu tư này dự kiến tạo ra khoảng 6.900 việc làm mới trong vòng ba năm tới, tập trung chủ yếu tại những khu vực công nghiệp đang phục hồi sau Brexit như Midlands, Manchester và Yorkshire. Những dự án tiêu biểu gồm nhà máy pin điện của Tata Group tại Somerset, trung tâm trí tuệ nhân tạo (AI) của Infosys tại London, và cơ sở nghiên cứu y sinh của Serum Institute of India ở Cambridge.

Việc dòng vốn Ấn Độ quay trở lại Anh được xem là tín hiệu tích cực trong bối cảnh London đang tìm cách củng cố vị thế của mình trên thị trường toàn cầu hậu Brexit. Thủ tướng Starmer nhấn mạnh trong buổi họp báo tại Mumbai rằng: “Mối quan hệ Anh - Ấn không chỉ là di sản lịch sử mà là đối tác của tương lai, dựa trên công nghệ, đổi mới và giá trị chung".

Bên cạnh đó, hai bên khởi động Giai đoạn 2 của Sáng kiến Chuỗi cung ứng Khoáng sản Ấn - Anh, nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định cho sản xuất bán dẫn, pin điện và năng lượng tái tạo. Đồng thời, Liên minh Công nghệ An ninh giữa hai nước được thiết lập, tập trung vào AI, bảo mật mạng và tiêu chuẩn dữ liệu quốc tế.

Song song với dòng đầu tư, hai bên cũng thống nhất tăng tốc đàm phán hiệp định thương mại song phương (FTA) - một mục tiêu đã được đặt ra từ nhiều năm nhưng bị trì hoãn do thay đổi chính trị ở cả hai nước. Các cuộc thảo luận đã đạt tiến triển rõ rệt trong các lĩnh vực như thuế quan, dịch vụ tài chính, thương mại kỹ thuật số và bảo hộ sở hữu trí tuệ; song vẫn còn những bất đồng liên quan đến chính sách thị thực cho lao động tay nghề cao, quy chuẩn nông nghiệp và tiêu chuẩn môi trường trong sản xuất.

Về phía New Delhi, Thủ tướng Narendra Modi nhấn mạnh Anh là “đối tác quan trọng trong tầm nhìn Ấn Độ 2047”, phản ánh tham vọng của Ấn Độ trở thành nền kinh tế phát triển vào dịp kỷ niệm 100 năm độc lập. Trong khi đó, các nhà quan sát quốc tế cho rằng, sự kết hợp giữa nguồn lực đầu tư Ấn Độ và năng lực công nghệ của Anh có thể hình thành một mô hình hợp tác kiểu mới, vừa mang tính chiến lược, vừa thúc đẩy phục hồi tăng trưởng bền vững.

Bollywood và “sức mạnh mềm” của nước Anh

Bên cạnh các thỏa thuận về thương mại và đầu tư, hợp tác văn hóa cũng bất ngờ trở thành một điểm sáng trong chuyến thăm của Thủ tướng Keir Starmer. Chính phủ Anh thông báo rằng, ba bộ phim Bollywood quy mô lớn sẽ được sản xuất tại các trường quay Pinewood, Shepperton và Leavesden trong năm tới, với sự hỗ trợ tài chính và hậu cần từ Cơ quan Phim Quốc gia Anh (BFI) cùng Quỹ Xúc tiến Du lịch VisitBritain. Đây được xem là một phần trong chiến lược mở rộng “sức mạnh mềm” của Anh, thông qua việc thúc đẩy hình ảnh quốc gia như một điểm đến sáng tạo, cởi mở và thân thiện với điện ảnh toàn cầu.

Theo ước tính của Bộ Văn hóa, Truyền thông và Thể thao Anh (DCMS), các dự án này có thể đóng góp thêm 50 đến 70 triệu bảng cho nền kinh tế, tạo hàng trăm việc làm trong ngành sản xuất phim và kỹ thuật hậu kỳ. Đồng thời, khi những bộ phim được công chiếu tại Ấn Độ - một thị trường với 1,4 tỷ dân và sở hữu nền công nghiệp điện ảnh lớn nhất thế giới, các cảnh quan và địa điểm quay ở Anh cũng sẽ được quảng bá rộng rãi, góp phần thu hút du khách Nam Á đến các vùng nông thôn và thành phố điện ảnh như London, Oxford hay Edinburgh.

Các nhà sản xuất Ấn Độ đánh giá Anh là đối tác hấp dẫn nhờ cơ sở hạ tầng điện ảnh tiên tiến, nguồn nhân lực chất lượng cao và chính sách ưu đãi thuế cạnh tranh. Đạo diễn nổi tiếng Karan Johar nhận xét: “Việc quay phim tại Anh giúp chúng tôi mở rộng tầm nhìn sáng tạo, đồng thời tiếp cận khán giả toàn cầu với chất lượng sản xuất đạt chuẩn Hollywood". Giới chuyên môn nhận định đây là sự kết hợp giữa lợi ích kinh tế và ngoại giao văn hóa, thể hiện cách London đang tận dụng “sức mạnh mềm” để củng cố mối quan hệ song phương với Ấn Độ - quốc gia có ảnh hưởng văn hóa sâu rộng tại Nam Á và cộng đồng kiều dân đông đảo tại Anh.

Bộ trưởng Văn hóa Anh Lucy Powell nhận định: “Đây không chỉ là hợp tác điện ảnh, mà còn là cầu nối văn hóa giữa hai xã hội đang ngày càng gần gũi". Theo bà, việc mở rộng hợp tác trong lĩnh vực sáng tạo giúp Anh “khẳng định vị thế là trung tâm nghệ thuật - truyền thông toàn cầu", đồng thời hỗ trợ mục tiêu chiến lược của chính phủ trong việc đưa công nghiệp văn hóa trở thành trụ cột tăng trưởng mới trong thập kỷ tới.

Giáo dục và đào tạo - nền tảng bền vững cho đối tác chiến lược

Trong khuôn khổ chuyến thăm, một loạt thỏa thuận giáo dục đã được ký kết, bao gồm việc mở rộng các chương trình hợp tác đại học và trao đổi sinh viên song phương. Một số trường đại học hàng đầu của Anh, như Oxford, Cambridge và Manchester, dự kiến thiết lập cơ sở hợp tác hoặc trung tâm nghiên cứu tại Ấn Độ từ năm học 2026.

Các chuyên gia giáo dục đánh giá đây là “một trong những lĩnh vực có sức lan tỏa xã hội lớn nhất”, góp phần hình thành nền tảng lâu dài cho mối quan hệ song phương - không chỉ giữa chính phủ mà giữa thế hệ trẻ và giới tri thức hai nước.

Cơ hội và thách thức

Giới quan sát nhận định, chuyến công du tới Ấn Độ của Thủ tướng Keir Starmer là bước khởi đầu thuận lợi cho giai đoạn hợp tác mới giữa hai nền kinh tế lớn, mở ra cơ hội tái thiết niềm tin và định hình một mối quan hệ đối tác bình đẳng, hiện đại; đồng thời phản ánh chiến lược tái định vị vai trò của Anh tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Việc tăng cường hợp tác với Ấn Độ giúp London tìm kiếm nguồn tăng trưởng mới và giảm phụ thuộc vào châu Âu trong bối cảnh hậu Brexit. Về phía New Delhi, việc đẩy mạnh quan hệ với London cũng mở ra cơ hội tiếp cận công nghệ, tài chính và giáo dục của Anh, đồng thời mở rộng ảnh hưởng chính trị trong khu vực và trên các diễn đàn quốc tế như G20, QUAD hay BRICS+.

Các cam kết đầu tư trị giá hơn 1 tỷ bảng Anh cùng tiến triển tích cực trong đàm phán FTA đã tạo nền tảng cho mối quan hệ kinh tế thực chất hơn giữa hai nước. Anh được hưởng lợi từ dòng vốn và việc làm mới, trong khi Ấn Độ tiếp cận thị trường tài chính và công nghệ của Anh.

Dù vậy, giới chuyên gia cũng cảnh báo thách thức trong khâu thực thi như tiến độ các dự án đầu tư cần được theo dõi chặt chẽ, còn FTA đòi hỏi sự linh hoạt chính trị để dung hòa lợi ích về thuế quan, di chuyển lao động và tiêu chuẩn nông nghiệp. Cùng lúc đó, Anh sẽ phải cạnh tranh với các nền kinh tế lớn như Mỹ, Nhật Bản hay Liên minh châu Âu (EU), những bên cũng đang tìm cách mở rộng ảnh hưởng tại Ấn Độ.

Ở chiều ngược lại, Ấn Độ được hưởng lợi từ việc đa dạng hóa đối tác, cùng với đó vẫn phải cân đối quan hệ với các cường quốc khác để tránh xung đột lợi ích chiến lược. Các nhà phân tích cho rằng, hợp tác với Anh có thể giúp Ấn Độ định hình hình ảnh một quốc gia đang lên, cởi mở và có trách nhiệm quốc tế. Tuy nhiên, sự khác biệt trong ưu tiên chính trị, chính sách di cư và tiêu chuẩn thương mại vẫn là rào cản tiềm ẩn đối với việc hiện thực hóa các mục tiêu dài hạn.