Chính trị

Thông điệp Việt Nam tại Đại hội đồng AIPA - 47: Phát huy vai trò kiến tạo của nghị viện, bảo đảm mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả phát triển

Phạm Thúy (từ Thủ đô Manila, Philippines) • 18/11/2026 17:41

Đoàn kết phải đi cùng hành động; hòa bình phải được bảo vệ trên nền tảng luật pháp quốc tế; thịnh vượng phải được xây dựng bằng thể chế và hợp tác thực chất; mọi chính sách phát triển đều phải hướng tới người dân. Đây là thông điệp xuyên suốt của Việt Nam tại Đại hội đồng AIPA - 47, thể hiện sâu sắc trong Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi tới Đại hội đồng và phát biểu của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tại Phiên toàn thể thứ nhất Đại hội đồng.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự Phiên Toàn thể thứ nhất AIPA-47
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự Phiên Toàn thể thứ nhất AIPA-47. Ảnh: Doãn Tấn – TTXVN

Thông điệp ấy không chỉ khẳng định cam kết của Việt Nam đối với Cộng đồng ASEAN mà còn có ý nghĩa quan trọng thúc đẩy hành động của các nghị viện trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực biến chuyển nhanh chóng, phức tạp, khó lường. Khi những thách thức chung ngày càng đan xen, không một quốc gia nào có thể ứng phó hiệu quả nếu chỉ hành động đơn lẻ. Một ASEAN hòa bình, tự cường và thịnh vượng đòi hỏi không chỉ sự đồng thuận giữa các thành viên mà còn phải có năng lực phối hợp, chia sẻ trách nhiệm và chuyển hóa cam kết thành kết quả cụ thể.

Đoàn kết để cùng vượt qua thách thức

Với chủ đề “Nghị viện bảo đảm một ASEAN hòa bình, thịnh vượng và lấy người dân làm trung tâm”, Đại hội đồng AIPA - 47 diễn ra vào thời điểm hết sức ý nghĩa đối với tiến trình phát triển của khu vực. Gần nửa thế kỷ hình thành và phát triển, AIPA đã trở thành diễn đàn hợp tác quan trọng của các cơ quan lập pháp ASEAN, góp phần thúc đẩy đối thoại, chia sẻ kinh nghiệm và tăng cường phối hợp giữa kênh lập pháp với kênh hành pháp. Đại hội đồng lần này cũng ghi dấu một bước phát triển mới khi Quốc hội Timor - Leste chính thức trở thành thành viên thứ 11 của AIPA.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự Phiên toàn thể thứ nhất AIPA-47
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự Phiên toàn thể thứ nhất AIPA-47. Ảnh: Doãn Tấn – TTXVN

Trong Thông điệp gửi Đại hội đồng AIPA-47, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh các quốc gia ASEAN và nghị viện thành viên cần tiếp tục củng cố đoàn kết, phát huy tinh thần đồng thuận, đẩy mạnh hợp tác thực chất, tăng cường chia sẻ trách nhiệm và phối hợp hành động để ứng phó với những thách thức chung. Cùng với đó, mỗi quốc gia cần chủ động củng cố sức mạnh nội tại, nâng cao khả năng chống chịu và thích ứng với những biến động mới.

Đặt trong bối cảnh hiện nay, thông điệp ấy càng có ý nghĩa sâu sắc. Đoàn kết không chỉ thể hiện ở sự thống nhất về quan điểm mà còn ở khả năng phối hợp giải quyết những vấn đề chung. Một ASEAN gắn kết sẽ tạo thêm điều kiện để mỗi quốc gia phát triển; đồng thời, nội lực và khả năng thích ứng của từng thành viên cũng góp phần củng cố sức mạnh chung của khu vực. Hai yếu tố này có mối quan hệ bổ trợ, cùng tạo nền tảng để ASEAN thực hiện Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại Phiên toàn thể thứ nhất AIPA-47
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại Phiên toàn thể thứ nhất AIPA-47. Ảnh: Doãn Tấn – TTXVN

Đáng chú ý, thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ đề cập đến trách nhiệm chung của các quốc gia mà còn nhấn mạnh vai trò của các nghị viện trong tiến trình này. Thông qua hoạt động lập pháp, giám sát và đại diện, nghị viện góp phần duy trì đối thoại, tăng cường đồng thuận và thúc đẩy những khuôn khổ hợp tác phù hợp với yêu cầu phát triển mới của khu vực.

Phát huy vai trò nghị viện trong kiến tạo thể chế

Nếu Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề cập những định hướng lớn đối với tương lai ASEAN, thì phát biểu của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tại Phiên toàn thể Đại hội đồng AIPA - 47 tập trung làm rõ hơn vai trò và trách nhiệm của các nghị viện trong hiện thực hóa những định hướng đó.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại Phiên họp toàn thể thứ nhất Đại hội đồng AIPA - 47. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại Phiên họp toàn thể thứ nhất Đại hội đồng AIPA - 47. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Với chức năng lập pháp, giám sát và đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân, các nghị viện có điều kiện đóng góp trực tiếp vào việc chuyển những cam kết hợp tác khu vực thành chính sách, pháp luật ở mỗi quốc gia. Đây cũng là lĩnh vực mà hợp tác nghị viện có thể tạo ra những giá trị thiết thực, thông qua chia sẻ kinh nghiệm, hài hòa hóa pháp luật và phối hợp giải quyết những vấn đề có tính liên quốc gia.

Ba định hướng được Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề xuất tại Phiên họp tập trung vào những nội dung quan trọng đó.

Trước hết là củng cố nền tảng hòa bình, ổn định và thượng tôn pháp luật. Chủ tịch Quốc hội khẳng định, hòa bình là điều kiện tiên quyết cho mọi sự phát triển. Các nghị viện cần tiếp tục phát huy vai trò cầu nối, thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin và củng cố đoàn kết, vai trò trung tâm của ASEAN. Những tranh chấp cần được giải quyết bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên Hợp Quốc và Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982. Việc hoàn tất Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) hiệu lực, thực chất cũng là một nội dung quan trọng đối với môi trường hòa bình, ổn định và hợp tác trong khu vực.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các Trưởng đoàn chụp ảnh chung
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các Trưởng đoàn chụp ảnh chung . Ảnh: Doãn Tấn – TTXVN

Thứ hai là, kiến tạo hành lang pháp lý cho một ASEAN tự cường và thịnh vượng. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, các nghị viện cần đi đầu trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý cho hợp tác và phát triển. Hài hòa hóa pháp luật, tháo gỡ rào cản thương mại, thúc đẩy liên kết kinh tế nội khối và kết nối chuỗi cung ứng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hội nhập, tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp và người dân.

Những lĩnh vực mới như kinh tế xanh, kinh tế số, quản trị trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi năng lượng công bằng đang đặt ra nhiều vấn đề cần được nghiên cứu, điều chỉnh bằng pháp luật. Điều quan trọng là thể chế phải theo kịp sự thay đổi của thực tiễn, vừa tạo điều kiện cho đổi mới sáng tạo, vừa bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp. Sự phối hợp giữa các nghị viện trong chia sẻ kinh nghiệm và từng bước hài hòa hóa quy định pháp luật sẽ góp phần tạo thuận lợi cho quá trình này.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các Trưởng đoàn chụp ảnh chung
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các Trưởng đoàn chụp ảnh chung . Ảnh: Doãn Tấn – TTXVN

Một nội dung xuyên suốt trong phát biểu của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn là yêu cầu lấy người dân làm trung tâm trong mọi quyết sách. Các nghị viện cần tăng cường giám sát việc thực hiện những cam kết của ASEAN, bảo đảm người dân và doanh nghiệp thực sự được thụ hưởng thành quả của hội nhập; đồng thời tạo điều kiện để phụ nữ và thanh niên tham gia nhiều hơn vào đời sống chính trị, hoạch định chính sách và làm chủ công nghệ tương lai.

Điều này cũng được thể hiện rõ trong Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi nhấn mạnh mỗi đạo luật, mỗi quyết sách cần mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, nhất là phụ nữ, thanh niên và các nhóm dễ bị tổn thương, không để ai bị bỏ lại phía sau. Như vậy, hiệu quả hợp tác không chỉ nằm ở những cam kết được thông qua mà còn ở mức độ những cam kết ấy được thực hiện và tác động tích cực đến đời sống người dân.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các Trưởng đoàn cùng đại biểu chụp ảnh chung
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các Trưởng đoàn cùng đại biểu chụp ảnh chung . Ảnh: Doãn Tấn – TTXVN

Sự phát triển của Việt Nam luôn gắn liền với sự thịnh vượng chung của khu vực

Thông điệp của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quốc hội Việt Nam tại AIPA - 47 cũng thể hiện sự gắn kết giữa Việt Nam và khu vực. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ, "có thể khẳng định sự phát triển và phồn vinh của Việt Nam luôn gắn liền với sự thịnh vượng chung của ASEAN". Quan điểm này cho thấy sự gắn bó giữa lợi ích quốc gia và lợi ích khu vực, đồng thời tiếp tục khẳng định ASEAN là ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam.

Một môi trường khu vực hòa bình, ổn định và hợp tác tạo điều kiện thuận lợi để Việt Nam phát triển, mở rộng quan hệ kinh tế và nâng cao vị thế quốc tế. Ở chiều ngược lại, sự phát triển của Việt Nam đóng góp vào sức mạnh và sự thịnh vượng chung của ASEAN.

Đoàn đại biểu Quốc hội Việt Nam dự Phiên toàn thể thứ nhất AIPA-47
Đoàn đại biểu Quốc hội Việt Nam dự Phiên toàn thể thứ nhất AIPA-47. Ảnh: Doãn Tấn – TTXVN

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định, Quốc hội Việt Nam kiên định phương châm chủ động, đổi mới và kiến tạo phát triển; tập trung hoàn thiện nền tảng thể chế, khơi thông mọi nguồn lực, tạo động lực phát triển cho giai đoạn mới, hướng tới mục tiêu đến năm 2045 đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao.

Những định hướng này cho thấy sự tương đồng giữa yêu cầu hoàn thiện thể chế trong nước với các ưu tiên hợp tác mà Việt Nam thúc đẩy tại AIPA. Từ thượng tôn pháp luật, hài hòa hóa pháp luật đến tạo khuôn khổ thuận lợi cho kinh tế số, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo, Quốc hội Việt Nam vừa tập trung thực hiện tốt nhiệm vụ lập pháp, giám sát trong nước, vừa tích cực tham gia đóng góp vào các vấn đề chung của khu vực.

Thông qua đối thoại, chia sẻ kinh nghiệm và phối hợp lập pháp, hợp tác nghị viện có thể góp phần thu hẹp những khác biệt về chính sách, tạo thuận lợi hơn cho liên kết và phát triển. Quốc hội Việt Nam sẽ tiếp tục là thành viên chủ động, tích cực, có trách nhiệm của AIPA, phối hợp với nghị viện các nước thành viên và quan sát viên đóng góp vào xây dựng Cộng đồng ASEAN phát triển bao trùm, bền vững và tự cường.

Đoàn đại biểu Quốc hội Việt Nam dự Phiên toàn thể thứ nhất AIPA-47
Đoàn đại biểu Quốc hội Việt Nam dự Phiên toàn thể thứ nhất AIPA-47. Ảnh: Doãn Tấn – TTXVN

Từ thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến phát biểu của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tại Đại hội đồng AIPA - 47, có thể thấy sự nhất quán trong cách tiếp cận của Việt Nam đối với hợp tác khu vực: củng cố đoàn kết, tôn trọng luật pháp quốc tế, phát huy vai trò kiến tạo của nghị viện và bảo đảm người dân được thụ hưởng các thành quả phát triển.

Đây cũng là những định hướng với chặng đường phía trước của ASEAN. Khi các nghị viện cùng tăng cường phối hợp, hoàn thiện thể chế và quan tâm hơn đến hiệu quả thực thi chính sách, những mục tiêu về một ASEAN hòa bình, thịnh vượng và lấy người dân làm trung tâm sẽ càng có cơ sở vững chắc để hiện thực hóa.

    Thông điệp Việt Nam tại Đại hội đồng AIPA - 47: Phát huy vai trò kiến tạo của nghị viện, bảo đảm mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả phát triển
    • Mặc định