Thiếu hiểu biết, chủ quan khiến viêm gan B âm thầm phá hủy sức khỏe

Đáng sợ hơn, sự chủ quan, thiếu hiểu biết của người bệnh không chỉ đe dọa tính mạng của chính họ mà còn có thể lây sang vợ, chồng, con cái, các thế hệ sau và cả cộng đồng. Một gia đình không tầm soát, không tiêm phòng và không điều trị đúng có thể trở thành một chuỗi lây nhiễm kéo dài qua nhiều năm.

Tự ý ngừng điều trị viêm gan B làm tăng nguy cơ biến chứng nguy hiểm

Điển hình, trường hợp bệnh nhân nam (53 tuổi) phát hiện viêm gan B trong một lần bị ốm cách đây khoảng 20 năm. Sau một đợt uống thuốc kháng virus, thấy cơ thể khỏe lại bình thường, người bệnh cho rằng bệnh đã khỏi nên không tái khám, không xét nghiệm định kỳ và cũng không tiếp tục điều trị.

Nhưng cảm giác khỏe mạnh không đồng nghĩa virus đã biến mất. Hai mươi năm sau, khi mệt mỏi kéo dài, ăn uống kém, bụng ngày càng khó chịu vì dịch, người bệnh mới trở lại bệnh viện.

Kết quả thăm khám cho thấy, bệnh nhân đã bị xơ gan nặng, cổ trướng, giãn tĩnh mạch thực quản, nhiễm trùng dịch ổ bụng, thể trạng suy kiệt và phải lọc máu. Từ một bệnh lý từng có cơ hội được kiểm soát, sự chủ quan đã khiến người bệnh phải đối mặt với những biến chứng nguy hiểm, đồng thời kéo cả gia đình vào vòng xoáy bệnh tật.

Thêm trường hợp, 2 anh em trai trong cùng một gia đình đều bị nhiễm viêm gan B từ mẹ. Người anh vô tình phát hiện bệnh sớm qua một lần kiểm tra sức khỏe, tuân thủ điều trị và tái khám định kỳ. Người em lại không biết mình mang virus.

Đến năm 45 tuổi, khi mệt mỏi, chán ăn và vàng da, người bệnh mới đi khám rồi “té ngửa” khi biết mình mắc viêm gan B. Kết quả tầm soát sau đó cho thấy vợ và con trai anh cũng đã nhiễm bệnh.

Sau quá trình điều trị tại Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai, Bệnh viện Bạch Mai, sức khỏe của bệnh nhân dần cải thiện. Trong đó, vợ và con trai cũng được đưa vào quản lý, theo dõi và điều trị kịp thời.

Viêm gan B đặc biệt nguy hiểm nếu phát hiện muộn

TS.BS Đỗ Văn Thành - Phó Viện trưởng Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, viêm gan B đặc biệt nguy hiểm vì bệnh thường tiến triển kín đáo. Nhiều người chỉ mệt mỏi, ăn không ngon, ngủ kém, thậm chí hoàn toàn không có triệu chứng cho đến khi gan đã tổn thương nặng.

Người bệnh không thể dựa vào cảm giác khỏe mạnh để cho rằng virus đã hết hoặc gan không còn bị tổn thương. Khi xuất hiện cổ trướng, xuất huyết tiêu hóa, vàng da hay suy kiệt, bệnh có thể đã ở giai đoạn rất muộn.

Để xác định bệnh đang ở giai đoạn nào, có cần điều trị hay không và nguy cơ lây nhiễm ra sao, người bệnh cần được đánh giá chức năng gan, đo tải lượng virus HBV DNA, mức độ xơ hóa gan và nguy cơ ung thư gan theo chỉ định chuyên khoa.

Đặc biệt, người bệnh không được tự ý ngừng thuốc kháng virus khi không có tư vấn của bác sĩ mặc dù thấy cơ thể hoàn toàn bình thường. Việc bỏ dở điều trị có thể khiến virus bùng phát hoạt động trở lại, tổn thương gan tiếp tục tiến triển và làm tăng nguy cơ biến chứng. Thậm chí, virus phát triển đột biến, kháng thuốc dẫn đến việc điều trị trở nên đặc biệt khó khăn.

Đáng lo ngại, hiện nay nhiều người đã phát hiện nhiễm viêm gan B nhưng không tiếp tục đánh giá tải lượng virus, mức độ xơ hóa hoặc không quay lại tái khám. Trong khi đó, bệnh vẫn có thể âm thầm tiến triển ngay cả khi người bệnh thấy khỏe và men gan chưa tăng rõ rệt.

Theo TS.BS Đỗ Văn Thành, viêm gan B lây chủ yếu qua đường máu, quan hệ tình dục và từ mẹ sang con. Trong đó, lây truyền từ mẹ sang con đặc biệt nguy hiểm bởi trẻ nhiễm virus trong giai đoạn sơ sinh có nguy cơ cao trở thành người mang vi rút mạn tính.

Điều đó đồng nghĩa virus có thể tồn tại trong cơ thể trẻ suốt nhiều năm, gây xơ gan, suy gan, ung thư gan và tiếp tục lây truyền khi trẻ trưởng thành, trở thành nguồn bệnh cho một gia đình trong tương lai.

Tuy nhiên, chuỗi lây truyền này hoàn toàn có thể được cắt đứt. Phụ nữ mang thai cần xét nghiệm viêm gan B, đánh giá tải lượng vi rút và điều trị dự phòng khi có chỉ định. Trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm virus phải được tiêm vaccine viêm gan B và huyết thanh kháng viêm gan B càng sớm càng tốt sau sinh.

Khi một người được phát hiện nhiễm viêm gan B, vợ, chồng, con cái và những người có nguy cơ trong gia đình cần được xét nghiệm sàng lọc. Người chưa nhiễm và chưa có kháng thể bảo vệ phải được tiêm vaccine đầy đủ; người đã nhiễm cần được quản lý, theo dõi và điều trị theo chỉ định.

Bác sĩ khuyến cáo, bệnh viêm gan B nguy hiểm nhưng có thể phòng ngừa và kiểm soát. Điều đáng sợ nhất là biết mắc bệnh nhưng không điều trị, bỏ dở điều trị, hoặc có người thân nhiễm virus mà cả gia đình vẫn không tầm soát.

Lưu ý, đừng đợi đến khi bụng đầy dịch, xuất huyết, suy gan hay ung thư gan mới đi khám. Việc tầm soát để bảo vệ gia đình và cả cộng đồng, đồng thời tiêm phòng, điều trị đúng để cắt đứt nguồn lây cho cả thế hệ tương lai.