“Thế trận lòng dân” - "lũy thép" vững chắc bảo vệ biên giới nơi địa đầu Tổ quốc

Xác định đây là địa bàn có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về chính trị, quốc phòng, an ninh và đối ngoại, Tuyên Quang luôn xác định xây dựng nền Biên phòng toàn dân vững mạnh, thế trận biên phòng toàn dân gắn với thế trận quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh Nhân dân là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên; trong đó, Nhân dân là chủ thể, Bộ đội Biên phòng là lực lượng nòng cốt, chuyên trách.

Khi Nhân dân là chủ thể, Bộ đội Biên phòng là lực lượng nòng cốt, chuyên trách

Tuyên Quang là tỉnh miền núi, biên giới có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về chính trị, quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Tuyến biên giới của tỉnh dài 277,899 km, với 442 mốc quốc giới (358 mốc chính, 84 mốc phụ), tiếp giáp với tỉnh Vân Nam và Quảng Tây (Trung Quốc). Khu vực biên giới có 17 xã, diện tích trên 1.600 km², với 536 thôn, trong đó 123 thôn giáp biên; dân số 44.547 hộ/225.168 khẩu, gồm 19 dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào Mông chiếm trên 62%.

Đây là địa bàn có địa hình hiểm trở, chia cắt mạnh; điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn; tỷ lệ hộ nghèo cao; kết cấu hạ tầng thiếu đồng bộ; đời sống một bộ phận Nhân dân còn thấp. Những đặc điểm đó vừa đặt ra yêu cầu cấp thiết về phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững, vừa đòi hỏi nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia phải được thực hiện một cách toàn diện, đồng bộ, lâu dài.

Những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước; sự quan tâm của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng; trực tiếp, thường xuyên là sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân tỉnh, Ủy ban nhân dân tỉnh; cùng với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự đồng lòng của Nhân dân, khu vực biên giới của tỉnh đã có nhiều chuyển biến tích cực.

Tỉnh ủy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã lãnh đạo lồng ghép hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia, các đề án phát triển kinh tế - xã hội với nhiệm vụ củng cố quốc phòng, an ninh ở khu vực biên giới; huy động nhiều nguồn lực đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng, hỗ trợ sinh kế, nâng cao đời sống Nhân dân. Trong giai đoạn 2015 - 2025, các mô hình, chương trình, phong trào do Bộ đội Biên phòng tỉnh triển khai dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã đạt nhiều kết quả nổi bật.

Thực hiện chủ trương xóa nhà tạm, nhà dột nát, tính đến cuối năm 2025, trên khu vực biên giới của tỉnh đã hoàn thành và đưa vào sử dụng 347 căn nhà, trong đó riêng lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh đã trực tiếp hỗ trợ xây dựng 13 căn nhà với tổng kinh phí 826 triệu đồng; phối hợp hỗ trợ làm nhà cho 2.373 hộ gia đình, đóng góp 14.786 ngày công lao động; phong trào xóa nhà tạm đã vận động xây dựng 38 căn nhà, trị giá 2,3 tỷ đồng.

Các mô hình sinh kế được triển khai bài bản, phù hợp điều kiện thực tế từng địa bàn. Mô hình chăn nuôi bò luân chuyển sinh sản từ 64 con ban đầu đã phát triển lên 157 con; mô hình nuôi lợn nái luân chuyển từ 10 hộ ban đầu tăng lên 70 hộ tham gia; cùng với đó là cải tạo vườn tạp, trồng cây ăn quả, chăn nuôi tổng hợp…

Qua thực tiễn, nhiều hộ gia đình đã từng bước nâng cao thu nhập, vươn lên thoát nghèo, có tích lũy, làm giàu chính đáng trên chính mảnh đất biên cương. Toàn lực lượng đã tham gia xây dựng 182,789 km đường giao thông nông thôn; tu sửa 8 km kênh mương; tham mưu giải phóng mặt bằng 7,2 ha phục vụ các công trình trọng điểm; xây dựng công trình nước sinh hoạt, cầu dân sinh, điểm trường mầm non với tổng giá trị hàng chục tỷ đồng.

Tỉnh ủy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đặc biệt quan tâm lãnh đạo củng cố hệ thống chính trị cơ sở, tăng cường cán bộ, đảng viên cho các xã, thôn biên giới. Toàn tỉnh hiện có 17 cán bộ biên phòng tham gia Đảng uỷ các xã biên giới; 175 đảng viên tham gia sinh hoạt tại 157 chi bộ thôn; 336 đảng viên phụ trách 1.439 hộ gia đình; tham gia củng cố 1.657 chi bộ thôn; bồi dưỡng, kết nạp 562 đảng viên là người địa phương. Thông qua đó, năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng được nâng lên; mối quan hệ giữa cấp ủy, chính quyền với Nhân dân ngày càng gắn bó; “thế trận lòng dân” được củng cố vững chắc - đây chính là nền tảng bền vững nhất cho nhiệm vụ bảo vệ biên giới.

Phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia được triển khai sâu rộng, hiệu quả. Toàn tỉnh duy trì 107 tập thể, 856 hộ gia đình tự quản đường biên, mốc quốc giới; 536 tổ an ninh tự quản với 1.738 thành viên; tổ chức 4.221 lượt tuần tra với 24.328 lượt người tham gia.

100% hộ dân khu vực biên giới ký cam kết tham gia giữ gìn an ninh, trật tự. Công tác an sinh xã hội được triển khai thiết thực: thông qua các chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản”, “Ngày hội Biên phòng toàn dân”, “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng”, “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương”… đã trao tặng trên 91.000 suất quà; hàng chục nghìn chăn ấm, áo ấm; hàng trăm mô hình sinh kế; 55 căn nhà “Mái ấm biên cương”, với tổng trị giá trên 25 tỷ đồng.

Đồng bộ các giải pháp nhằm bảo vệ vững chắc biên giới, chủ quyền trong tình hình mới

Bên cạnh những kết quả đạt được, khu vực biên giới của tỉnh vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp. Hoạt động lợi dụng tôn giáo, truyền đạo trái pháp luật; tội phạm ma túy, mua bán người, xuất nhập cảnh trái phép; các thách thức từ an ninh phi truyền thống tiếp tục đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ bảo vệ biên giới trong tình hình mới. Điều đó đòi hỏi phải tiếp tục nâng cao năng lực dự báo, lãnh đạo toàn diện, kịp thời cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương vào điều kiện thực tiễn của địa phương; bảo đảm không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.

Quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng về nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Hầu A Lềnh cho biết, trong thời gian tới tỉnh sẽ tiếp tục quán triệt, triển khai hiệu quả các nghị quyết, chỉ thị của Trung ương, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Đảng uỷ, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng về nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới; gắn chặt nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền với phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới ở khu vực biên giới.

Tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt của Bộ đội Biên phòng trong tham mưu cho Tỉnh ủy, HĐND tỉnh, UBND tỉnh ban hành các chủ trương, giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý, bảo vệ biên giới; huy động, lồng ghép các nguồn lực, nhất là nguồn lực xã hội hóa, để nhân rộng các mô hình sinh kế hiệu quả, bền vững; xây dựng các công trình kết hợp an ninh quốc phòng với phát triển kinh tế, nhất là các công trình phục vụ công tác quản lý, bảo vệ biên giới của Bộ đội Biên phòng kết hợp với phát triển kinh tế của Nhân dân các xã biên giới.

Nâng cao chất lượng xây dựng hệ thống chính trị cơ sở; tiếp tục bố trí cán bộ Biên phòng tăng cường xã biên giới; củng cố chi bộ thôn; phát huy vai trò người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số; xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc, tạo nền tảng bền vững cho nhiệm vụ bảo vệ biên giới.

Đẩy mạnh phong trào quần chúng tham gia tự quản đường biên, mốc quốc giới; nâng cao hiệu quả tuần tra song phương, đối ngoại biên phòng, đối ngoại nhân dân; chủ động nắm chắc tình hình từ sớm, từ xa, kịp thời phát hiện, xử lý các tình huống, không để bị động, bất ngờ.

Chú trọng công tác sơ kết, tổng kết, nhân rộng điển hình tiên tiến; kịp thời biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân tiêu biểu; lan tỏa sâu rộng tinh thần Ngày Biên phòng toàn dân; tạo khí thế thi đua sôi nổi, thiết thực hướng về biên giới...