Thảo luận tại Tổ 4 (Đoàn ĐBQH TP. Huế và các tỉnh Khánh Hòa, Lào Cai):Mỗi đồng vốn được đầu tư phải đạt mục tiêu và hiệu quả kinh tế

Đổi mới tư duy quản trị hành chính theo hướng văn minh, hiện đại

Phát biểu tại phiên thảo luận Tổ 4, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định bày tỏ thống nhất với các báo cáo của Chính phủ, Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính.

Nhìn lại năm 2025 với tốc độ tăng trưởng đạt ở mức ấn tượng 8,02%, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, đây là năm rất đặc biệt khi đất nước ta tiến hành "sắp xếp lại giang sơn", sáp nhập từ 63 tỉnh thành xuống còn 34 tỉnh thành, sáp nhập từ 10.035 đơn vị hành chính cấp xã còn 3.321 xã, phường, đặc khu; chấm dứt hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện.

“Như vậy, số cơ quan của chúng ta giảm đi, số người giảm đi, số đơn vị hành chính cấp tỉnh và cấp xã giảm đi, huyện không còn nhưng tăng trưởng kinh tế lại mạnh hơn. Vậy nói lên điều gì? Đó là tăng năng suất lao động, tăng hiệu lực, hiệu quả điều hành; chứng tỏ mục tiêu tăng trưởng “hai con số” chúng ta có thể thực hiện được và có thể làm tốt hơn nếu biết cách tổ chức công việc, đổi mới công tác quản trị và biết cách dựa vào khoa học công nghệ”, Phó Chủ tịch Quốc hội khẳng định.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nêu dẫn chứng, năm 2025, quy mô nền kinh tế nước ta đạt 514 tỷ USD, đứng thứ 32 thế giới; thu nhập bình quân đầu người đạt 5.026 USD/người, đưa Việt Nam vào nhóm nước có thu nhập trung bình cao; về thương mại, đứng thứ 15 thế giới…

Đánh giá cao những thành tựu kinh tế - xã hội đạt được nêu trên, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, để tiếp tục đà tăng trưởng trong thời gian tới, vấn đề đặt ra hiện nay là tiếp tục đổi mới tư duy quản trị hành chính theo hướng văn minh, hiện đại.

Gợi mở nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, các ĐBQH góp ý thẳng thắn, trực tiếp vào các dự thảo Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030, kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030, kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia giai đoạn 2026 - 2030…

Đề cập đến vấn đề đầu tư công, Phó Chủ tịch Quốc hội nhận thấy, giải ngân chậm vẫn là căn bệnh “trầm kha”. Dẫn lời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nêu rõ: “Giải ngân hết chưa chắc đã tốt, quan trọng là hiệu quả như thế nào? Bao giờ thì thu hồi được vốn, bao giờ thì đem lại hiệu quả?”. Với tinh thần đó, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, nếu giải ngân được hết nhưng không bao giờ thu hồi được vốn thì đó chính là sự lãng phí.

Đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong đầu tư công

Cho ý kiến về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, Kế hoạch tài chính quốc gia và Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 -2030, ĐBQH Nguyễn Thành Trung (Lào Cai) cho rằng, đây là giai đoạn mang tính bước ngoặt, bản lề để đưa đất nước vào kỷ nguyên vươn mình với mục tiêu rất cao, nhưng bám sát yêu cầu phát triển thực tiễn.

Mục tiêu tổng quát đặt ra là phát triển nhanh và bền vững đất nước, phấn đấu tăng trưởng GDP bình quân đạt 10% trở lên và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, cải thiện và nâng cao đời sống của nhân dân.

Nhất trí với mục tiêu tổng quát và các chỉ tiêu kinh tế, tài chính - xã hội, tài chính ngân sách và dự kiến về kế hoạch đầu tư công trung hạn như Chính phủ đã nêu, đại biểu Nguyễn Thành Trung ghi nhận, Chính phủ đã bám rất sát Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Kết luận số 18-KL/TW Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng "2 con số".

Theo đại biểu, việc đặt tăng trưởng ở mức 10% cùng với kế hoạch đầu tư công trung hạn trên 8,2 triệu tỷ đồng là mục tiêu rất lớn, nhưng thực sự cần thiết để tạo bứt phá.

Tuy nhiên, để thực hiện được các mục tiêu này, đại biểu cho rằng, số vốn đầu tư công này không thể hoạt động "đơn độc" mà phải thực sự trở thành "vốn mồi", dẫn dắt và kích hoạt hàng chục triệu tỷ đồng từ khu vực kinh tế tư nhân và đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Do đó, cần tiếp tục hoàn thiện các cơ chế đột phá cho các mô hình hợp tác "đầu tư công - quản lý tư", "đầu tư tư - sử dụng công".

Cũng theo đại biểu Nguyễn Thành Trung, quy mô chi tiêu công rất lớn đòi hỏi quá trình triển khai phải áp dụng triệt để tư duy "hạch toán kinh tế" đối với từng dự án (hiệu quả kinh tế). Do đó, cần phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn nữa, đi đôi với việc cá thể hóa trách nhiệm người đứng đầu, khắc phục ngay tình trạng sợ sai, đùn đẩy trách nhiệm và bảo vệ những cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung. “Có làm được như vậy, dòng vốn công mới được giải ngân nhanh, đi vào thực chất và tạo ra động lực tăng trưởng vững chắc cho chu kỳ 5 năm tới”, đại biểu nhận định.

Cũng quan tâm đến đầu tư công, ĐBQH Lê Hữu Trí (Khánh Hòa) nhấn mạnh, nhiệm vụ rất quan trọng cho 5 năm tới, đặc biệt là năm 2026, là cần tiến hành “một cuộc cải cách mạnh mẽ về đầu tư công”. Theo đại biểu, các đánh giá mới dừng ở hiện tượng, chưa "lột xác" được cốt lõi của vấn đề tạo ra tồn tại kéo dài của đầu tư công.

“Nếu chúng ta không làm tốt việc giải ngân đầu tư công sẽ dẫn đến nguồn lực của đất nước bị lãng phí, không bảo đảm được việc huy động và tập trung nguồn lực đầu tư một cách có trọng tâm, trọng điểm. Trong đó, cần đầu tư trọng tâm cho các ngành, lĩnh vực theo định hướng của Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV, các công trình trọng điểm quốc gia, công trình hạ tầng giao thông, hạ tầng đô thị, hạ tầng năng lượng để thúc đẩy đất nước phát triển”, đại biểu Lê Hữu Trí nêu rõ.

Đại biểu Lê Hữu Trí cho rằng, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ, thậm chí là "cuộc cách mạng" về đầu tư công. Trong đó, phải rà soát lại xem còn vấn đề gì; muốn thể chế thông thoáng thì phải bắt đầu đổi mới từ tư duy, từ nhận thức, sau đó là thay đổi phương thức phân bổ vốn đầu tư công ngay từ tầm vĩ mô đến các địa phương.

Khi quyết định chủ trương đầu tư cho một dự án nào phải đánh giá hiệu quả của dự án đó, rồi mới tính đến chuyện phân bổ nguồn vốn. Phải đặt dự án trong sự thúc đẩy; mỗi công trình, mỗi đồng vốn phải gắn với trách nhiệm đóng góp vào sự phát triển kinh tế cho từng địa phương và cả quốc gia. Lúc đó mới thấy rõ được sự cần thiết và hiệu quả của từng dự án. Chứ không phải bây giờ có nguồn vốn rồi, để đạt mục tiêu giải ngân thì cứ "kê" dự án vào để phân bổ, sau đó mới đi chuẩn bị thủ tục đầu tư, đại biểu Lê Hữu Trí thẳng thắn chỉ rõ.

Đại biểu Lê Hữu Trí cũng đề nghị, cần đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, giữ vững kỷ luật, kỷ cương trong đầu tư công. Đây là một trong những "yếu tố cốt lõi và phải cương quyết làm".

Cụ thể, trong thể chế và quy trình thủ tục, phải đặt ra nhiệm vụ trọng tâm và căn bản là coi trọng vấn đề quyết định chủ trương đầu tư, lập dự toán đầu tư, công tác giám sát quá trình triển khai, đánh giá hiệu quả công trình cũng như công tác quyết toán để mỗi đồng vốn đầu tư ra phải có ý nghĩa, đạt được mục tiêu và hiệu quả kinh tế.