Thanh niên quân đội lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật

Đổi mới, phong phú về hình thức

Trong những năm qua, quán triệt chủ trương của Đảng, Nhà nước và Quân ủy Trung ương, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) cho thanh niên Quân đội luôn được cấp ủy, chỉ huy các cấp quan tâm, triển khai gắn với yêu cầu xây dựng chính quy, chấp hành kỷ luật và thực hiện nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị.

Trong đó, đoàn viên, thanh niên (ĐVTN) là lực lượng có nhiều điều kiện thuận lợi để tham gia công tác PBGDPL. Bên cạnh bản lĩnh chính trị, ý thức tổ chức kỷ luật, tuổi trẻ còn có khả năng tiếp cận nhanh với công nghệ, phương thức truyền thông mới và chủ động tìm tòi những cách truyền tải phù hợp. Từ đó, nội dung pháp luật được chuyển tải sinh động, dễ tiếp nhận hơn, không chỉ trong đơn vị mà còn hướng tới Nhân dân trên địa bàn đóng quân.

Vai trò ấy càng được phát huy trong quá trình triển khai Đề án 1371 về "Phát huy vai trò của lực lượng Quân đội nhân dân tham gia PBGDPL, vận động Nhân dân chấp hành pháp luật tại cơ sở giai đoạn 2021 - 2027". Bám sát đặc điểm địa bàn và nhu cầu của từng nhóm đối tượng, nhiều đơn vị đã đưa hoạt động tuyên truyền về cơ sở, kết hợp phổ biến kiến thức pháp luật với công tác dân vận, hoạt động văn hóa, văn nghệ và hỗ trợ cộng đồng. Nhờ đó, những quy định pháp luật vốn khó nhớ được chuyển tải bằng những hình thức trực quan, dễ hiểu và gắn với các tình huống thường gặp trong cuộc sống.

Từ thực tiễn triển khai, nhiều mô hình, cách làm của tuổi trẻ Quân đội đã hình thành và được duy trì ở các đơn vị. Có thể kể đến phiên tòa giả định của tuổi trẻ Quân khu 4; các tổ tuyên truyền pháp luật lưu động của Quân khu 3; hoạt động dân vận hè gắn với PBGDPL của tuổi trẻ Trường Sĩ quan Chính trị. Mỗi mô hình có cách tổ chức khác nhau nhưng đều hướng tới mục tiêu chung là giúp cán bộ, chiến sĩ và người dân hiểu đúng quy định, nhận diện những hành vi vi phạm và biết cách vận dụng pháp luật để xử lý những vấn đề phát sinh trong thực tế.

Cùng với các hình thức tuyên truyền trực tiếp, chuyển đổi số đang mở thêm không gian để tuổi trẻ Quân đội đưa pháp luật đến với nhiều đối tượng hơn. Các fanpage của tuổi trẻ Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng, mô hình móc khóa tích hợp mã QR tra cứu nội dung pháp luật của tuổi trẻ Công binh là những ví dụ cho việc tận dụng công nghệ để đổi mới phương thức PBGDPL. Chỉ với một thiết bị di động, cán bộ, chiến sĩ và người dân có thể chủ động tiếp cận, tra cứu thông tin cần thiết, thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức trong những buổi tuyên truyền tập trung.

Sôi nổi các hoạt động tuyên truyền pháp luật

Tại các cơ quan, đơn vị, công tác PBGDPL không tách rời mà được "đan cài" vào toàn bộ hoạt động học tập, rèn luyện. Tại Học viện Hậu cần, nội dung tuyên truyền được lựa chọn sát thực tiễn, tập trung vào những vấn đề dễ phát sinh vi phạm. Thay vì truyền đạt một chiều, cán bộ tổ chức thảo luận tình huống, giúp học viên hiểu rõ hậu quả của việc vi phạm, từ đó giữ vững an toàn tuyệt đối cho đơn vị.

Ở Học viện Kỹ thuật Quân sự, cách làm sáng tạo lại nằm ở việc "biến pháp luật thành thói quen". Kiến thức pháp luật được chia nhỏ, truyền tải thường xuyên qua mô hình "Mỗi tuần một điều luật, mỗi ngày một câu hỏi pháp luật" gắn với bảng tin và mạng nội bộ, tạo không khí trao đổi sôi nổi và dễ tiếp thu.

Tại các đơn vị sản xuất như Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng, tuyên truyền được thực hiện linh hoạt, trực quan ngay tại vị trí việc làm. Pa-nô, khẩu hiệu về an toàn lao động và kỷ luật công nghiệp được bố trí ngay tại phân xưởng. Trong giờ giải lao, cán bộ đoàn tổ chức trao đổi nhanh các quy định liên quan trực tiếp đến công việc, giúp người lao động dễ nhớ, dễ thực hiện.

Sự chuyển biến rõ nét nhất chính là việc học tập pháp luật đã dần trở thành nhu cầu tự thân của mỗi ĐVTN. Khi nội dung pháp luật được truyền tải gần gũi, người học không chỉ tiếp nhận mà còn trực tiếp tham gia xử lý tình huống, giúp hiệu quả giáo dục trở nên bền vững hơn.

Không chỉ được triển khai trong phạm vi đơn vị, hoạt động PBGDPL của tuổi trẻ Quân đội còn hướng mạnh về cơ sở, nhất là các địa bàn nơi đơn vị đóng quân. Mới đây, tại Trung đoàn Không quân 921 (Sư đoàn 371), chương trình phát huy vai trò của thanh niên Quân đội tham gia PBGDPL tại cơ sở được tổ chức với nhiều hoạt động. Bên cạnh dâng hương tưởng niệm, đồng diễn dân vũ, tham quan các gian trưng bày kiến thức pháp luật, Ban tổ chức chú trọng đưa những vấn đề gắn trực tiếp với thanh niên vào nội dung tuyên truyền.

Trong đó, tiểu phẩm "Đừng để tuổi trẻ lỗi hẹn với Tổ quốc" chuyển tải các quy định, trách nhiệm của công dân trong thực hiện nghĩa vụ quân sự thông qua hình thức sân khấu hóa. Thay vì trình bày các điều khoản riêng lẻ, những tình huống cụ thể giúp người xem dễ nhận diện vấn đề, hiểu rõ hơn quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của mình.

Một điểm nhấn khác là game show "Thanh niên Quân đội với văn hóa giao thông". Những câu hỏi, tình huống và phần giao lưu trực tiếp vừa kiểm tra kiến thức, vừa giúp đoàn viên, thanh niên củng cố các quy định cần thiết khi tham gia giao thông. Qua đó, nội dung tuyên truyền không dừng ở việc cung cấp kiến thức mà hướng tới nâng cao ý thức, trách nhiệm và hình thành thói quen chấp hành pháp luật về trật tự, an toàn giao thông trong thanh niên nói chung, thanh niên lực lượng vũ trang nói riêng.

Cách tổ chức này cũng cho thấy sự thay đổi trong phương thức PBGDPL ở cơ sở. Người tham dự không chỉ nghe mà trực tiếp xem, trao đổi, trả lời câu hỏi và xử lý tình huống. Sự tương tác giúp những quy định pháp luật vốn mang tính chuyên môn được cụ thể hóa thành những vấn đề gần với đời sống, để người dân và thanh niên dễ hiểu, dễ nhớ và có thể vận dụng trong thực tế. Từ đó, góp phần đưa pháp luật đến gần hơn với cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân, để việc tìm hiểu, chấp hành pháp luật từng bước trở thành nhu cầu và ý thức tự giác trong đời sống hàng ngày.