Tham vấn chuyên gia về chính sách phát triển công nghiệp văn hóa

Xây dựng khung thể chế cho hệ sinh thái công nghiệp văn hóa

Phát biểu khai mạc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Đặng Xuân Phương nhấn mạnh, dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa cần thiết kế khung thể chế cho toàn bộ hệ sinh thái công nghiệp văn hóa, thay vì chỉ tập trung vào các chính sách hỗ trợ, ưu đãi.

Công nghiệp văn hóa cần được nhìn nhận toàn diện, gắn kết thể chế thị trường, hạ tầng, dữ liệu, nhân lực và các nguồn lực nhằm chuyển hóa sức sáng tạo thành sức sản xuất mới.

Từ yêu cầu đó, dự thảo Luật cần làm rõ cơ chế khai thác, phát huy giá trị quyền sở hữu trí tuệ và các quyền liên quan; tạo hành lang pháp lý cho hợp tác công tư trong lĩnh vực văn hóa, khai thác hiệu quả tài sản công, không gian sáng tạo và nguồn tri thức, tư liệu đang được lưu giữ tại các cơ quan, đơn vị sự nghiệp công lập.

Bên cạnh đó, cần thiết kế quy trình đầu tư, sản xuất sản phẩm công nghiệp văn hóa, xác định rõ vai trò đầu tư của Nhà nước và các thành phần kinh tế, đồng thời nhận diện, kiểm soát rủi ro liên quan đến tài sản trí tuệ, bản quyền, nguồn tư liệu và nội dung sáng tạo.

Theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đặng Xuân Phương, việc phối hợp giữa tác giả, chuyên gia chuyên ngành và các cơ quan liên quan cần được tính đến ngay từ đầu nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, hạn chế rủi ro và tạo niềm tin cho các tổ chức tài chính tham gia đầu tư.

Cùng quan điểm cần xây dựng cơ chế đủ sức khơi thông nguồn lực, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh Trần Thị Diệu Thúy đề nghị dự thảo Luật tạo điều kiện để doanh nghiệp phát huy năng lực sáng tạo, tiếp cận các chính sách ưu đãi về thuế, đất đai, hạ tầng và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ; đồng thời làm rõ cơ chế hợp tác giữa doanh nghiệp với các đơn vị sự nghiệp công lập. Đối với sàn giao dịch sản phẩm văn hóa, cần xác định cụ thể mô hình vận hành, cơ chế quản lý và các loại sản phẩm được giao dịch.

Từ thực tiễn TP. Hồ Chí Minh khai thác không gian bảo tàng để tổ chức các chương trình nghệ thuật ban đêm, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh đề nghị các địa phương chia sẻ thêm về kết quả triển khai Nghị quyết số 28/2026/QH16 về phát triển văn hóa Việt Nam, nhất là những khó khăn trong tổ chức đơn vị sự nghiệp văn hóa và khai thác tài sản công. Qua đó, nhận diện những vướng mắc từ thực tiễn để có giải pháp phù hợp, phát huy hiệu quả các nguồn lực phục vụ phát triển công nghiệp văn hóa.

Kết nối chuỗi giá trị, tạo động lực thu hút đầu tư

Từ yêu cầu phát triển hệ sinh thái công nghiệp văn hóa đồng bộ, nhiều ý kiến tại Tọa đàm nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường kết nối các khâu trong chuỗi giá trị, đồng thời xây dựng cơ chế đủ sức thu hút nguồn lực đầu tư vào lĩnh vực này.

Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP. Cần Thơ Nguyễn Văn Bảy cho rằng, địa phương có nguồn lực sáng tạo dồi dào với hệ thống trường đại học, viện nghiên cứu, song các mắt xích trong chuỗi giá trị văn hóa còn phân tán, thiếu không gian sáng tạo và đầu mối kết nối.

Từ thực tiễn đó, đại biểu đề xuất dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa bổ sung cơ chế hỗ trợ hình thành các trung tâm sáng tạo tại đô thị, nhất là trung tâm sáng tạo cấp vùng, nhằm điều phối, kết nối và lan tỏa hoạt động công nghiệp văn hóa.

Đồng thời, cần khuyến khích hợp tác công tư, tháo gỡ rào cản thủ tục hành chính và nghiên cứu chính sách ưu đãi thuế, tiền thuê đất để thu hút đầu tư vào lĩnh vực có mức độ rủi ro cao, thời gian thu hồi vốn dài.

Giám đốc pháp lý Công ty CP DatViet VAC Group Holdings Đoàn Đức Dương đề nghị dự thảo Luật quy định cụ thể các cơ chế thúc đẩy công nghiệp văn hóa, phân định rõ hoạt động công nghiệp văn hóa với hoạt động văn hóa phi lợi nhuận.

Trường hợp chưa thể luật hóa đầy đủ, cần có điều khoản mở để áp dụng cơ chế ưu đãi tương xứng, tạo động lực thu hút đầu tư và phát triển ngành thực chất.

Phát biểu kết luận, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Đặng Xuân Phương ghi nhận, đánh giá cao những ý kiến đóng góp tâm huyết của các chuyên gia, doanh nghiệp tại Tọa đàm. Phó Chủ nhiệm Ủy ban mong muốn các đại biểu tiếp tục đóng góp ý kiến để Ủy ban có thêm cơ sở thực tiễn và lý luận để hoàn thiện nội dung thẩm tra dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, bảo đảm các chính sách đề xuất phù hợp với thực tiễn và nhu cầu phát triển của doanh nghiệp.