Tạo cơ hội để doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của doanh nghiệp lớn

Thể chế hóa cơ chế dành riêng gói thầu và ưu đãi đấu thầu cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Các đại biểu nhận thấy, dự thảo Luật đã thể hiện bước chuyển đổi căn bản từ tư duy “hỗ trợ thụ động, dàn trải” sang “phát triển trọng tâm, tạo hệ sinh thái và hỗ trợ theo chuỗi giá trị”.

Đánh giá cao dự thảo Luật đã có bước tiến đột phá khi trực tiếp sửa đổi Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế Thu nhập cá nhân ngay tại Điều 33 của Dự thảo (nâng ngưỡng doanh thu tính thuế khoán/tỷ lệ % lên 10 tỷ đồng), song, ĐBQH Hoàng Văn Nghĩa (Quảng Ngãi) cho rằng, vẫn còn những điểm nghẽn pháp lý cần rà soát.

Về ưu đãi mua sắm công và đấu thầu (Điều 12, Điều 17 và Điều 19), đại biểu Hoàng Văn Nghĩa nhận thấy, Điều 12 dành riêng gói thầu dưới 20 tỷ đồng hoặc tối thiểu 20% giá trị mua sắm ngân sách cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; Điều 17 và 19 quy định ưu đãi đấu thầu cho doanh nghiệp nhỏ và vừa do nhóm yếu thế làm chủ hoặc doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo.

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, Luật Đấu thầu hiện hành chưa có quy định đồng bộ về cơ chế "dành riêng gói thầu" hay "cộng điểm ưu đãi đặc thù" cho doanh nghiệp do phụ nữ/người khuyết tật làm chủ. Nếu không bổ sung quy định sửa đổi Luật Đấu thầu ngay tại Điều 33 của dự thảo Luật này, các cơ quan giao thầu sẽ không thể triển khai trên thực tế. Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung quy định sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu thầu ngay tại Điều 33 của dự thảo Luật để thể chế hóa ngay cơ chế dành riêng gói thầu và ưu đãi đấu thầu cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Về cơ chế miễn trừ trách nhiệm vốn đầu tư mạo hiểm (khoản 8 Điều 19), dự thảo Luật cho phép loại trừ trách nhiệm dân sự, hành chính cho người quản lý vốn nhà nước khi đầu tư mạo hiểm nếu gặp rủi ro khách quan. Đại biểu Hoàng Văn Nghĩa cho rằng, đây là quy định đột phá nhưng đang “va chạm” với Luật Quản lý, sử dụng vốn Nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp và các quy định hình sự về thất thoát tài sản công. Do đó, cần bổ sung cơ chế thử nghiệm pháp lý (sandbox) thật chi tiết để bảo vệ cán bộ thực thi.

Làm rõ cơ chế áp dụng chính sách hỗ trợ khi doanh nghiệp thay đổi quy mô

Quan tâm đến điều kiện tiếp tục hưởng chính sách hỗ trợ khi doanh nghiệp thay đổi quy mô, ĐBQH Nguyễn Thanh Ngân (Khánh Hòa) cho biết, dự thảo Luật quy định tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Điều 4, đồng thời xây dựng các chính sách hỗ trợ theo từng nhóm đối tượng và lĩnh vực phát triển doanh nghiệp.

Tuy nhiên, dự thảo Luật chưa làm rõ cơ chế áp dụng chính sách trong trường hợp doanh nghiệp thay đổi quy mô trong quá trình được hưởng hỗ trợ, đặc biệt khi doanh nghiệp phát triển vượt ngưỡng quy mô của nhóm doanh nghiệp đang được hỗ trợ hoặc không còn đáp ứng tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quy định của Luật.

Đại biểu Nguyễn Thanh Ngân đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định làm rõ cách xử lý đối với các trường hợp doanh nghiệp đã được phê duyệt hỗ trợ nhưng chương trình hỗ trợ đang được triển khai; doanh nghiệp đã được giải ngân một phần kinh phí hỗ trợ; hoặc doanh nghiệp đã hoàn thành việc tiếp nhận hỗ trợ nhưng sau đó tăng quy mô và không còn thuộc đối tượng áp dụng của Luật. Đồng thời, cần làm rõ các trường hợp chấm dứt hỗ trợ, điều chỉnh chính sách hỗ trợ và trách nhiệm của doanh nghiệp trong từng trường hợp.

“Việc quy định cụ thể nội dung này sẽ góp phần bảo đảm tính minh bạch, thống nhất trong tổ chức thực hiện, hạn chế cách hiểu và áp dụng khác nhau giữa các cơ quan có thẩm quyền, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động xây dựng kế hoạch phát triển, mở rộng quy mô hoạt động mà không phát sinh tâm lý e ngại do chưa rõ quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đến chính sách hỗ trợ”, đại biểu Nguyễn Thanh Ngân nêu quan điểm.

ĐBQH Hà Thị Anh Thư (Quảng Ngãi) đề nghị cần tạo cơ hội để doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của doanh nghiệp lớn. Theo đại biểu, một trong những điểm nghẽn lớn của doanh nghiệp nhỏ và vừa không chỉ là thiếu vốn, thiếu mặt bằng mà còn là thiếu thị trường ổn định và cơ hội tham gia các chuỗi sản xuất có giá trị cao.

Do đó, đại biểu đề nghị tại nhóm quy định về phát triển thị trường, bổ sung cơ chế khuyến khích doanh nghiệp lớn liên kết, đặt hàng hỗ trợ kỹ thuật và chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nước. Đồng thời, Nhà nước cần ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc, nâng cao năng lực sản xuất và kết nối với chuỗi cung ứng trong nước, quốc tế. Việc liên kết phải thực hiện trên cơ sở tự nguyện, minh bạch và công bằng.