Tăng tốc bứt phá, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo

Tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển mới

Trình bày Chuyên đề 6 về "Kết luận số 106-KL/TW ngày 15/10/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tình hình phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện ngân sách nhà nước năm 2026 và kế hoạch năm 2027", Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh những kết quả quan trọng, khá toàn diện mà đất nước đạt được trong năm 2026, đồng thời chỉ rõ các nhiệm vụ trọng tâm cần tập trung triển khai trong năm tới.

Năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển mới. Trong bối cảnh tình hình thế giới biến động nhanh, phức tạp, khó lường, Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực. GDP 9 tháng tăng 9,01%; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 888 tỷ USD, tăng hơn 30% so với cùng kỳ. Thu hút đầu tư nước ngoài tiếp tục khởi sắc, các cân đối lớn của nền kinh tế cơ bản được bảo đảm.

Chính sách tài khóa được điều hành theo hướng mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm, góp phần hỗ trợ tăng trưởng. Thu ngân sách nhà nước cả năm ước vượt 20,8% dự toán; đồng thời, dự kiến miễn, giảm, gia hạn khoảng 360 nghìn tỷ đồng thuế, phí để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp.

Thể chế, pháp luật tiếp tục được hoàn thiện, cải cách thủ tục hành chính đạt kết quả đáng ghi nhận. Hạ tầng chiến lược được đẩy mạnh đầu tư, với 395km đường bộ cao tốc mới được hoàn thành, thông toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số tiếp tục được thúc đẩy; các lĩnh vực văn hóa, xã hội, an sinh được quan tâm, đời sống Nhân dân từng bước nâng lên. Những kết quả này tạo tiền đề quan trọng để đất nước bước vào năm 2027 với quyết tâm cao hơn và yêu cầu phát triển lớn hơn.

Tăng trưởng cao phải đi đôi với chất lượng và tính bền vững

Bên cạnh kết quả đạt được, Trung ương cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế cần tập trung khắc phục. Áp lực điều hành kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát gia tăng; các động lực tăng trưởng truyền thống chưa đạt kỳ vọng, hiệu quả sử dụng vốn đầu tư còn hạn chế. Cơ cấu xuất nhập khẩu chưa bền vững; một số địa phương, kể cả những địa bàn đầu tàu, chưa đạt kịch bản tăng trưởng đề ra.

Việc vận hành chính quyền địa phương 2 cấp chưa đồng đều, nhất là ở cấp cơ sở; đời sống một bộ phận người dân còn khó khăn. Các vấn đề về ô nhiễm không khí, ngập úng, ùn tắc giao thông, cháy nổ và tội phạm công nghệ cao vẫn đặt ra nhiều thách thức.

Từ thực tiễn đó, Trung ương xác định năm 2027 phải là năm tăng tốc, bứt phá, tạo đà, tạo thế, tạo lực để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên được đặt ra cùng yêu cầu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Điểm đáng chú ý là tăng trưởng không chỉ được đo bằng quy mô sản lượng, mà phải gắn với hiệu quả thực chất, năng suất, sức cạnh tranh của nền kinh tế, sự phát triển của doanh nghiệp và chất lượng đời sống Nhân dân. Đây là yêu cầu quan trọng nhằm bảo đảm tốc độ tăng trưởng cao đi đôi với củng cố nền tảng phát triển dài hạn, nâng cao năng lực tự chủ và sức chống chịu trước những biến động từ bên ngoài.

Theo các chỉ tiêu chủ yếu năm 2027, năng suất lao động phấn đấu tăng 8,6%, kim ngạch xuất khẩu tăng 15%. Trung ương đồng thời xác định mục tiêu tăng trưởng cho từng địa phương, trong đó 30/34 tỉnh, thành phố phấn đấu đạt mức tăng trưởng từ 10% trở lên. Hà Nội được giao mục tiêu tăng trưởng 11,1%, TP. Hồ Chí Minh 10,4%, Hải Phòng 13% và Quảng Ninh 12%. Việc cụ thể hóa mục tiêu tăng trưởng đến từng địa phương thể hiện yêu cầu phân công trách nhiệm rõ ràng hơn, đồng thời đòi hỏi các tỉnh, thành phố xây dựng kịch bản phát triển sát thực tiễn, xác định rõ nguồn lực, tiến độ và kết quả cần đạt được.

Chuyển mạnh từ chủ trương sang thực thi

Để hiện thực hóa các mục tiêu đề ra, Trung ương xác định 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu, tập trung vào các khâu then chốt của nền kinh tế và những điểm nghẽn trong tổ chức thực hiện.

Trước hết, tiếp tục phối hợp chặt chẽ chính sách tài khóa, tiền tệ và các chính sách vĩ mô; thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, phát triển thị trường trong nước, khắc phục tình trạng nhập siêu và bảo đảm cung ứng đủ điện, xăng dầu. Việc phân bổ vốn đầu tư phải gắn với kết quả đầu ra; kiên quyết điều chuyển vốn từ nơi giải ngân thấp sang nơi có khả năng giải ngân tốt, hiệu quả cao.

Cùng với đó, tiếp tục hoàn thiện thể chế, pháp luật, xử lý dứt điểm các quy định mâu thuẫn, chồng chéo, không để chậm ban hành văn bản hướng dẫn; cắt giảm thực chất thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Việc vận hành chính quyền địa phương 2 cấp cần bảo đảm thông suốt, hiệu quả, đi đôi với phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực và tăng cường kiểm tra, giám sát.

Một yêu cầu quan trọng khác là đẩy mạnh cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình phát triển, phát huy vai trò của kinh tế tư nhân, phát triển công nghiệp nền tảng, công nghiệp hỗ trợ và thu hút đầu tư nước ngoài có công nghệ, giá trị gia tăng cao. Hạ tầng chiến lược tiếp tục được ưu tiên, từ đường bộ cao tốc, đường sắt đến hàng không và hệ thống điện, nhằm mở rộng không gian phát triển, nâng cao năng lực kết nối và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Đặc biệt, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải tạo ra chuyển biến thực chất, từng bước làm chủ công nghệ chiến lược, mở rộng hạ tầng số và kết nối, liên thông các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành. Yêu cầu đặt ra không dừng ở việc hoàn thành nhiệm vụ theo kế hoạch, mà phải lượng hóa được đóng góp của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số đối với tăng trưởng kinh tế.

Các lĩnh vực giáo dục, đào tạo, y tế, văn hóa, an sinh xã hội và bảo vệ môi trường cũng được xác định là những trụ cột quan trọng của phát triển. Năm 2027, phấn đấu hoàn thành trên 176 nghìn căn hộ nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà ở công nhân; tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục, giải quyết tình trạng thiếu trường, lớp, giáo viên; chủ động ứng phó thiên tai, xử lý các điểm nóng ô nhiễm và nâng cao sức khỏe Nhân dân.

Đề cao trách nhiệm người đứng đầu, siết chặt kỷ luật thực thi

Xuyên suốt các nhiệm vụ, giải pháp là yêu cầu khắc phục những hạn chế trong tổ chức thực hiện. Trung ương chỉ rõ, bên cạnh tác động khách quan từ tình hình thế giới, một trong những nguyên nhân khiến kết quả ở một số lĩnh vực chưa đạt yêu cầu là tổ chức thực hiện còn yếu; một số bộ, cơ quan, địa phương, nhất là người đứng đầu, chưa thực sự chủ động, sát sao, còn biểu hiện né tránh trách nhiệm; công tác phối hợp có lúc chưa chặt chẽ, kịp thời.

Vì vậy, năm 2027 cần chuyển mạnh từ ban hành chủ trương sang tổ chức thực hiện và tạo ra kết quả cụ thể. Mục tiêu tăng trưởng phải được cụ thể hóa thành kịch bản, chỉ tiêu, nhiệm vụ và sản phẩm theo từng ngành, lĩnh vực, địa phương; trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và người đứng đầu phải được xác định rõ, gắn với tiến độ và hiệu quả thực tế.

Trung ương yêu cầu Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư, không để xuống cấp, hư hỏng; tập trung tháo gỡ các dự án tồn đọng, kéo dài, sớm đưa nguồn lực vào sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, kiên quyết khắc phục tình trạng đầu tư sân bay, cảng biển, trung tâm dữ liệu, khu thương mại tự do theo phong trào, gây lãng phí nguồn lực.

Cùng với siết chặt kỷ luật, kỷ cương, cần thực hiện tốt quy định bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; lấy dữ liệu, sản phẩm và kết quả thực tế làm căn cứ đánh giá. Đây là điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, khơi thông nguồn lực và tạo động lực phát triển.