Tân Thủ tướng Anh công bố những bước đi đầu tiên nhằm định hình lại đất nước
Tân Thủ tướng Anh Andy Burnham sẽ công bố những chính sách đầu tiên trong ngày 21/7, hướng tới giảm áp lực chi phí sinh hoạt, cải thiện đời sống người dân và chấm dứt một thập kỷ bất ổn chính trị tại nước này.
Sau khi thành lập một nhóm bộ trưởng chủ chốt mà ông kỳ vọng sẽ hoạt động linh hoạt hơn nội các của người tiền nhiệm Keir Starmer, ông Burnham muốn nhanh chóng chứng minh rằng nền chính trị Anh có thể vận hành hiệu quả và cải thiện mức sống của người dân sau nhiều năm trì trệ.
Bên cạnh việc chủ trì phiên họp nội các, ông Burnham sẽ khởi động một chương trình hành động mà ông tin rằng có thể giúp nước Anh chuyển biến. Với chương trình nghị sự táo bạo hơn, tân Thủ tướng hy vọng giành lại sự ủng hộ của cử tri dành cho Công đảng cầm quyền, đồng thời ứng phó với thách thức từ đảng Cải cách Anh theo đường lối dân túy.
“Tôi có thể làm một số việc ngay từ bây giờ để giúp người dân có thêm khoảng thở và hỗ trợ họ đối phó với chi phí sinh hoạt”, ông Burnham phát biểu ngày 20/7, sau khi trở thành Thủ tướng thứ bảy của Anh trong vòng một thập kỷ.
“Tôi sẽ bắt đầu công bố một số biện pháp ngay trong ngày mai, trong đó có cách thức chúng tôi huy động nguồn lực để chi trả cho những chính sách này”, ông nói.
Nhanh chóng khẳng định quyền lực
Những thách thức mà ông Burnham phải đối mặt là không nhỏ. Trong thời gian giữ chức Thị trưởng vùng đô thị Greater Manchester, ông được mệnh danh là “Vua phương Bắc” nhờ kiên trì bảo vệ quyền lợi của khu vực Tây Bắc nước Anh. Hiện ông là nhà lãnh đạo được yêu thích nhất trong số những người đứng đầu các chính đảng lớn tại Anh và nhận được sự ủng hộ áp đảo trong Công đảng.
Tuy nhiên, việc các đời thủ tướng liên tục thay đổi trong một thập kỷ qua cho thấy các chính đảng có thể nhanh chóng quay lưng với những nhà lãnh đạo bị đánh giá là không đáp ứng được kỳ vọng của cử tri. Vì vậy, ông Burnham cần sớm khẳng định quyền lực và dấu ấn của mình đối với Chính phủ.
Trong bài phát biểu đầu tiên trên cương vị Thủ tướng, ông Burnham tuyên bố mục tiêu ưu tiên là chấm dứt tình trạng người vô gia cư phải ngủ ngoài đường tại Anh. Đồng thời, ông muốn người dân nhanh chóng cảm nhận được sự thay đổi của Chính phủ thông qua những tác động trực tiếp đến thu nhập và chi tiêu hàng ngày.
Ngày 20/7, ông cho biết đang hoàn thiện các biện pháp cụ thể. Những chính sách này có thể bao gồm áp trần giá vé xe buýt — giải pháp ông từng thực hiện tại Manchester — hoặc xem xét các phương án giảm chi phí năng lượng.
Ông Burnham chưa tiết lộ chi tiết, nhưng cho biết các biện pháp sắp được công bố sẽ phần nào thể hiện cam kết “đặt sự quan tâm và chăm lo cho người dân ở vị trí trung tâm trong mọi việc tôi làm”.
“Những biện pháp này sẽ không giải quyết được tất cả vấn đề và cũng không thể xóa bỏ hoàn toàn áp lực đối với người dân”, ông nói với các phóng viên. “Nhưng chúng sẽ cho thấy hướng đi của Chính phủ, đó là hỗ trợ người dân vượt qua khó khăn”.
Thị trường chờ phương án tài chính
Các thị trường đang đặc biệt quan tâm đến cách ông Burnham và lựa chọn bất ngờ của ông cho vị trí Bộ trưởng Tài chính — cựu Bộ trưởng Quốc phòng John Healey — dự kiến huy động nguồn lực để thực hiện các kế hoạch mới.
Chi phí vay của Chính phủ Anh đã tăng trong ngày 20/7, đẩy lợi suất trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 30 năm lên mức cao nhất trong hai tháng. Một số nhà đầu tư tỏ ra lo ngại sau khi ông Burnham tuyên bố sẽ tận dụng “mọi dư địa linh hoạt” trong khuôn khổ các quy tắc tài khóa hiện hành.
Việc lựa chọn ông Healey làm Bộ trưởng Tài chính cũng có thể giúp trấn an các đồng minh trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) về cam kết chi tiêu quốc phòng của Anh. Tuy nhiên, thách thức trước mắt đối với Chính phủ mới vẫn là cân bằng giữa nhu cầu hỗ trợ người dân, duy trì kỷ luật tài khóa và khôi phục niềm tin của thị trường.
