Tài sản ngân hàng tăng 117%, nhân sự chỉ tăng 11%
Dữ liệu từ 28 ngân hàng thương mại cho thấy giai đoạn 2020-2025, tổng tài sản tăng trung vị 117% trong khi số lao động chỉ tăng 11%, phản ánh xu hướng các nhà băng đẩy mạnh tự động hóa, nâng năng suất và ưu tiên tuyển dụng nhân sự có kỹ năng công nghệ, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI).
Theo báo cáo Nhân sự và xu hướng tuyển dụng ngành Ngân hàng Việt Nam: Năng suất lao động, kỹ năng số và quản trị AI giai đoạn 2020-2026 của Nhóm nghiên cứu Viện Nghiên cứu Khoa học Ngân hàng (BAV Research), tổng tài sản của 28 ngân hàng thương mại trong mẫu nghiên cứu tăng trung vị 117% giai đoạn 2020-2025, trong khi quy mô nhân sự chỉ tăng 11%. Nhờ đó, tài sản bình quân trên mỗi lao động tăng khoảng 98%.
Đến cuối năm 2025, các ngân hàng trong mẫu nghiên cứu sử dụng khoảng 318.000 lao động. Thay vì mở rộng biên chế, nhiều nhà băng chuyển trọng tâm sang nâng cao hiệu quả vận hành, tự động hóa quy trình và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Khảo sát 3.005 tin tuyển dụng cho thấy cơ cấu nhân sự cũng thay đổi rõ rệt. Tỷ trọng tuyển dụng vị trí cấp trung giảm từ 92% xuống còn 56% trong vòng 4 năm, trong khi nhu cầu tuyển dụng cấp cao tăng từ 3% lên 30%.
Điều này phản ánh xu hướng ngân hàng cần ít hơn các vị trí nghiệp vụ truyền thống nhưng gia tăng nhu cầu đối với chuyên gia có năng lực quản trị, công nghệ và dữ liệu.
Theo PGS.TS Trần Việt Dũng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Khoa học Ngân hàng, Trưởng nhóm nghiên cứu, xu hướng này không đồng nghĩa vai trò của con người bị thu hẹp, mà phản ánh yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng nguồn nhân lực.
Hiện các vị trí tín dụng và quản trị rủi ro vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất, tương đương 58,3% số tin tuyển dụng được khảo sát. Tuy nhiên, nhu cầu đối với nhân sự công nghệ, dữ liệu, an ninh mạng và trí tuệ nhân tạo (AI) đang tăng nhanh tại nhiều ngân hàng.
Báo cáo cũng cho thấy thị trường lao động đang trả mức lương cao hơn cho nhóm nhân sự sở hữu kỹ năng công nghệ chuyên sâu. Ở cấp quản lý, một số vị trí về phân tích dữ liệu hoặc AI có mức lương công bố gần gấp đôi so với các vị trí tín dụng truyền thống cùng cấp.
Một điểm đáng chú ý khác là tốc độ ứng dụng AI đang vượt trước năng lực quản trị AI. Nhiều ngân hàng đã đưa AI vào chăm sóc khách hàng, vận hành và hoạt động tín dụng, nhưng chỉ 5 trong số 20 ngân hàng được khảo sát công bố rõ khung quản trị AI với đầy đủ chính sách, đơn vị chuyên trách và quy trình kiểm định mô hình.
Theo nhóm nghiên cứu, thách thức lớn của ngành trong giai đoạn tới không chỉ là triển khai AI mà còn là xây dựng đội ngũ đủ năng lực khai thác, kiểm soát và chịu trách nhiệm đối với các quyết định có sự hỗ trợ của công nghệ này.
Báo cáo dự báo giai đoạn 2026-2028, các ngân hàng sẽ tiếp tục tái cấu trúc mô hình nhân sự theo hướng tinh gọn hơn, ưu tiên nâng năng suất lao động, kỹ năng số và năng lực quản trị công nghệ.
