Sức mạnh cho phụ nữ châu Á
Mọi người đang dõi mắt theo tốc độ phát triển vũ bão của châu Á. Trung Quốc, từng được xem là một nước nghèo và lạc hậu, đã vươn lên trở thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Ấn Độ, với năng lực khoa học tiên tiến vượt bậc cũng là một đầu tàu khác của châu lục. Đó là chưa kể đến một Nhật Bản, một Hàn Quốc hùng mạnh hay một Đông Nam Á năng động. Trên đây thực sự là một bức tranh rực rỡ về sự thịnh vượng và khả năng lãnh đạo. Tuy nhiên trong những thành công đó, số phụ nữ đứng ởã vị trí lãnh đạo hiện nay chưa nhiều do một số quan niệm xã hội cổ hủ ở châu Á vẫn còn ít coi trọng phái yếu.
Theo Project Syndicate, nói như vậy không có nghĩa là phụ nữ không được hưởng lợi từ sự phát triển kinh tế của châu Á. Theo Báo cáo về khoảng cách giới toàn cầu của Diễn đàn Kinh tế Thế giới, kinh tế ngày một phát triển đã thu hẹp khoảng cách về bất bình đẳng giới ở nhiều nước. Phụ nữ đã đạt được nhiều tiến bộ trong lĩnh vực y tế, giáo dục, trong các cơ hội kinh tế và quyền lực chính trị hơn trước. Thậm chí, nhiều phụ nữ đã được tin tưởng giao cho các vị trí chính trị cao nhất. Thực tế, châu Á có số phụ nữ làm nguyên thủ quốc gia nhiều hơn bất cứ khu vực nào khác trên thế giới và điều này, cùng với thành công kinh tế ở một số nơi đã tạo đà cho những thay đổi nhận thức về vai trò, thân phận cũng như năng lực của phụ nữ.
Các dữ liệu về khả năng lãnh đạo của phụ nữ châu Á dù còn hạn chế, nhưng những nước như Philippines, Australia và New Zealand đang là những quốc gia tiêu biểu trong việc trao quyền cao nhất cho phụ nữ với cựu Tổng thống Philippines Arroyo, Thủ tướng Australia Julia Gillard, hay cựu Thủ tướng New Zealand Helen Clark... Nếu tính đến khía cạnh kinh tế và nghề nghiệp, như số phụ nữ đang giữ những vị trí quản lý cấp cao, tỷ lệ thăng tiến, bình đẳng lương thưởng, những nước đi đầu có thể kể đến là Singapore, Mông Cổ, Thái Lan và Malaysia.
![]() Nguồn: dailynews.ik |
Trong khi Nam Á xếp hạng khá tồi về bình đẳng giới nói chung và thành công của phụ nữ nói riêng, khu vưc này chiếm tới 3 vị trí trong số 5 quốc gia hàng đầu về trao quyền cho phụ nữ. Đó là Sri Lanka, Bangladesh và Ấn Độ. Các nước Nam Á cũng dẫn đầu về số phụ nữ có mặt tại Quốc hội (Nepal và Pakistan), số phụ nữ là bộ trưởng (Bangladesh) và số phụ nữ đứng đầu các chính quyền địa phương (Ấn Độ, Pakistan và Bangladesh).
Tuy nhiên, việc được leo lên hàng ngũ lãnh đạo nhờ các mối quan hệ huyết thống hay ê kíp không phải là dấu hiệu của bình đẳng giới đang được cải thiện. Hơn nữa, trong khi phát triển kinh tế xã hội đã đem lại nhiều lợi ích cho phụ nữ, mối quan hệ giữa tiến bộ con người và khả năng lãnh đạo của phụ nữ không theo tỷ lệ thuận. Một số nền kinh tế châu Á có xếp hạng về phát triển con người cao như Nhật Bản và Hàn Quốc lại là những quốc gia bét sổ về số phụ nữ nắm các cương vị quản lý cấp cao, về vấn đề lương thưởng hay quyền lực dành cho phụ nữ. Singapore và Hong Kong cũng cho thấy lỗ hổng quan trọng về giới trong hàng ngũ lãnh đạo bất chấp chỉ số phát triển không hề thấp.
Ở châu Á, rất nhiều phụ nữ, 70% phụ nữ ở Nhật Bản, 53% phụ nữ ở Trung Quốc và 46% phái nữ ở Singapore đã không thể chuyển từ quản lý cấp trung sang quản lý cấp cao. Phụ nữ cần nhiều sự hộ mang tính hệ thống hơn trong việc theo đuổi quyền lực nghề nghiệp mà không phải từ bỏ vai trò của người mẹ hay người chăm sóc... Vì vậy, những cải thiện trong hệ thống giáo dục, chế độ nghỉ chăm con, người già hay vấn đề nghỉ hưu, lương hưu là rất cần thiết.
Cuối cùng, những quan niệm văn hóa và xã hội vẫn là những trở ngại khó khắc phục đối với khả năng lãnh đạo của phụ nữ tại châu Á. Do đó, cần thiết phải mở một chiến dịch rộng để giáo dục con người thay đổi những đánh giá và quan niệm cổ hủ về các bóng hồng, tạo cơ hội cho phụ nữ có tiếng nói bình đẳng không chỉ trong gia đình mà cả ngoài xã hội, từ đó giúp họ được chuyển sang vai trò lãnh đạo.
Nhưng giáo dục cũng chỉ là một phần của giải pháp. Những chương trình hành động quyết liệt có thể giải quyết được vấn đề đại diện của phụ nữ trong giới lãnh đạo, nhưng họ sẽ mất nhiều thời gian để tác động được đến những quan niệm xã hội thâm căn cố đế. Tuy nhiên, cùng với thời gian, đặt phụ nữ vào vị trí lãnh đạo nhiều hơn sẽ giúp giảm những định kiến, thúc đẩy nguyện vọng và thành tích giáo dục của phụ nữ trẻ.
Các chính phủ, đặc biệt là Trung Quốc và Ấn Độ, có thể đẩy mạnh nỗ lực xóa bỏ lựa chọn giới tính. Luật được xây dựng chặt chẽ và được thực thi hiệu quả hơn sẽ giúp giảm bạo lực đối với phụ nữ trong gia đình, trao thêm quyền cho phụ nữ thông qua cơ chế sở hữu tài sản thoáng hơn, tạo cơ hội để họ tiếp cận các dịch vụ pháp lý và hỗ trợ khác tốt hơn, cũng như trao cho phụ nữ quyền tự do hôn nhân.
Thực tế cho thấy, hiện nay, người ta có quyền lạc quan khi Pakistan và Indonesia đã khuyến khích khả năng đối tác giữa chính phủ, cảnh sát, các nhóm vì lợi ích phụ nữ, những người làm công tác trợ giúp pháp lý và các tổ chức phi chính phủ để tăng cường tiếng nói cho phụ nữ, giúp họ phát huy hết năng lực cống hiến cho xã hội.
Các chính phủ châu Á có thể nuôi dưỡng khả năng lãnh đạo của phái yếu trong hai lĩnh vực của hoạt động kinh tế có sự tham gia lớn của phụ nữ: đó là nông nghiệp và buôn bán. Các chính phủ cần xây dựng chính sách tạo điều kiện cho phụ nữ tiếp cận tốt hơn về vốn, công nghệ hay được đào tạo về kỹ năng (như lập kế hoạch ngân sách hay tài chính)...
Phát triển kinh tế phải song hành với bình đẳng giới. Trong Báo cáo phát triển thế giới năm 2012, Ngân hàng Thế giới đã lưu ý bình đẳng giới không chỉ là giá trị độc lập, là công cụ cho phát triển kinh tế mà còn mang lại tính hiệu quả. Ngoài việc đề cao tiến bộ của phụ nữ trong giáo dục, tuổi thọ và khả năng tham gia lực lượng lao động, Ngân hàng nói trên đã đề cập tới những vấn đề đang cần giải quyết như tỷ lệ tử vong cao của phái nữ ở những nước có thu nhập thấp và trung bình, những phân biệt, bất công trong giáo dục, các cơ hội kinh tế cũng như quyền lực của phụ nữ trong gia đình và xã hội...
Quả vậy, phụ nữ nói chung và phụ nữ châu Á nói riêng vẫn đang phải chịu nhiều bất công và lép vế, đặc biệt trong vấn đề quyền lực. Vì thế, trao quyền lãnh đạo cho phái đẹp sẽ không chỉ giúp tăng cường lợi ích cho phụ nữ mà còn thú đẩy phát triển kinh tế cả khu vực.


