Số hóa mạng lưới quản lý rác thải
Theo Trung tâm Thông tin, Thống kê Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh (CESTI), tổng khối lượng chất thải rắn sinh hoạt (rác thải sinh hoạt) phát sinh tại TP. Hồ Chí Minh là 9.700 tấn/ngày; tỷ lệ tăng khối lượng hàng năm khoảng 6 - 10%. Tuy nhiên, mô hình thu gom, vận chuyển, xử lý rác sinh hoạt hiện tại còn nhiều khó khăn, thách thức như công tác quản lý rác thải, môi trường chủ yếu vẫn là số liệu trên giấy tờ; chưa có nhiều kênh thông tin để người dân phản ánh, khiếu nại… Vì vậy, ứng dụng công nghệ 4.0 số hóa mạng lưới quản lý rác thải là yêu cầu cấp thiết đặt ra.
Chuyển đổi số trong quản lý rác còn mới mẻ
Theo các chuyên gia, xu hướng thanh toán online hay ứng dụng chuyển đổi số hiện đang diễn ra mạnh mẽ ở các doanh nghiệp, đơn vị sản xuất kinh doanh trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Tuy nhiên, hoạt động số hóa dữ liệu, chuyển đổi số trong lĩnh vực quản lý rác thải (chất thải rắn sinh hoạt) cũng là vấn đề khá mới tại Việt Nam.
Đáng nói, tại TP. Hồ Chí Minh, việc kiểm soát, quản lý chất thải sinh hoạt theo cách truyền thống còn nhiều hạn chế; đơn vị thu gom rác thải chủ yếu vẫn quản lý số liệu, danh sách các hộ dân bằng sổ sách giấy tờ, file excel, ghi nhớ... có thể dẫn đến mất số liệu và khó khôi phục lại. Việc báo cáo số liệu thụ động khiến nhân viên mất thời gian làm báo cáo và khó chuyển giao, phân quyền công việc giữa nhân viên; không kiểm soát hết hiệu quả hoạt động của công nhân vệ sinh cũng như khó đánh giá mức độ hài lòng của người dân…
Từ thực tế đó, Phần mềm GRAC hỗ trợ chuyển đổi số trong quản lý rác thải do Công ty CP Công nghệ GRAC phát triển đã chính thức ra đời. Theo Giám đốc Công ty CP Công nghệ GRAC Nguyễn Trọng Minh, việc áp dụng phần mềm quản lý rác thải và số hóa dữ liệu là phương án khả thi, giúp cán bộ cấp phường, xã quản lý rác thải trên địa bàn hiệu quả, dễ dàng hơn. Phần mềm GRAC hỗ trợ chuyển đổi số trong quản lý rác thải phát triển trên 2 nền tảng.
Cụ thể, web dành cho cơ quan quản lý và di động cho người dân. Trên nền tảng web, GRAC cung cấp công cụ quản lý như hợp đồng thu gom, nhân viên, lịch sử thanh toán, thông báo, phản ánh của hộ dân... một cách hiệu quả nhất cho đơn vị thu gom rác thải và chính quyền địa phương. Bên cạnh đó, phần mềm còn hỗ trợ quản lý phương tiện thu gom rác của từng đơn vị thu gom trên địa bàn, kịp thời xử lý tình trạng đi sai tuyến thu gom, bỏ điểm thu, tranh chấp; hỗ trợ đánh dấu và thống kê danh sách địa chỉ phân loại rác tại nguồn, có thể xuất/nhập danh sách theo từng địa bàn quản lý...
Trên nền tảng di động, ứng dụng GRAC có tên gọi "GRAC tặng đồ và phân loại rác" với chức năng chính như quản lý hộ dân, quản lý xe rác; tra cứu tiền rác hàng tháng; thanh lý phế liệu (ve chai); hướng dẫn phân loại rác... Ngoài ra, ứng dụng còn có cổng thanh toán điện tử để hỗ trợ thanh toán tiền rác không dùng tiền mặt.
Công nghệ GRAC đưa ra các giải pháp nhằm hỗ trợ quản lý rác thải một cách hiệu quả nhất. Cụ thể như quản lý hộ gia đình và chủ nguồn thải; quản lý đơn vị thu gom và người thu gom; quản lý giá tiền thu gom, vận chuyển, xử lý rác; quản lý số lượng hợp đồng; quản lý khiếu nại, đặt lịch thu gom; quản lý địa chỉ phân loại rác tại nguồn.
Hỗ trợ quản lý hơn 2,5 triệu tấn rác sinh hoạt mỗi năm
Giám đốc Công ty CP Công nghệ GRAC Nguyễn Trọng Minh cho biết, hiện ứng dụng GRAC đã được triển khai tại quận 3, Gò Vấp, Bình Thạnh, huyện Bình Chánh và TP. Thủ Đức; hỗ trợ quản lý 2.555.000 tấn rác sinh hoạt/năm. Tính đến giữa tháng 9.2023, tổng số dữ liệu đã cập nhật lên phần mềm GRAC là 600.000 hộ gia đình, 30.000 chủ nguồn thải tại 150 địa phương (phường/xã); dự kiến đầu năm 2024 sẽ số hóa 1.500.000 hộ gia đình, 100.000 chủ nguồn thải và 300 địa phương ở TP. Hồ Chí Minh.
Kết quả triển khai tại quận 3 cho thấy, việc ứng dụng chuyển đổi số quản lý rác thải tại địa phương giúp mang lại nhiều lợi ích như quản lý 180 tấn rác thải/ngày, 90% phân loại rác tại nguồn, giảm 50% phản ánh/khiếu nại, giảm 30% lượng rác thải nhựa/ngày… Qua đó, nâng cao vai trò của cộng đồng và UBND các cấp trong quản lý rác thải.
Ứng dụng GRAC còn giúp người dân tra cứu tiền rác hàng tháng; dễ dàng liên hệ trực tiếp với người thu gom rác tại nơi phát sinh chất thải qua số điện thoại di động. Người dân cũng có quyền gửi phản ánh, khiếu nại về thời gian thu gom, tần suất thu gom, loại rác thu gom, quyền và nghĩa vụ, hành vi đổ rác trộm… liên quan tới dịch vụ thu gom rác thải sinh hoạt. Dữ liệu sẽ được gửi về UBND phường và đơn vị thu gom rác tại địa phương để giải quyết và xử phạt theo quy định.
Với những kết quả đạt được, GRAC đặt mục tiêu trong thời gian tới sẽ triển khai áp dụng phần mềm này cho 500 tài khoản, 20.000 người dùng App GRAC, hỗ trợ quản lý 3.467.500 tấn rác thải sinh hoạt/năm tại TP. Hồ Chí Minh. Đặc biệt, GRAC sẽ tập trung đẩy mạnh tính năng thanh toán online tiền thu gom, vận chuyển và xử lý rác; tiếp tục triển khai áp dụng số hóa, chuyển đổi số trong lĩnh vực rác thải tại các địa phương trên cả nước.
