Sĩ tử lớp 12, dùng AI trợ giúp ôn tập, chọn ngành học, giải tỏa áp lực

Từ công cụ hỗ trợ đến “trợ giảng cá nhân”

Không còn là khái niệm xa lạ, các nền tảng AI với những khả năng như tạo chatbot học tập, phân tích đề thi, hệ thống lộ trình học cá nhân… đang được nhiều học sinh tận dụng trong quá trình ôn thi THPT. Thay vì học theo cách truyền thống, AI cho phép học sinh có thể luyện tập phần mình muốn để tiết kiệm thời gian hơn.

Bảo Nhi, học sinh lớp 12, Trường THPT Trần Nhân Tông cho biết, hiện nay ChatGPT chiếm khoảng 50% trong quá trình học tập của em. Em sử dụng AI để học nhiều môn khác nhau, nhưng nhiều nhất vẫn là để ôn IELTS, đặc biệt ở kỹ năng Writing. Sau khi viết bài, em đưa cho AI chấm điểm và sửa lỗi, em thấy cách chấm này khá khách quan, giúp em nhận ra rõ những lỗi nhỏ mà trước đây em hay bỏ qua.

Tuy nhiên, theo Bảo Nhi, việc sử dụng AI nhiều cũng khiến em có lúc bị phụ thuộc. Nhi cho hay, có thời gian em quen với việc để AI gợi ý ý tưởng cho bài viết. Nhận ra điều đó, em đã chủ động tự suy nghĩ và triển khai ý cho các chủ đề Writing, chỉ dùng AI để kiểm tra và góp ý sau khi hoàn thành bài. Cách học này giúp em cảm thấy mình tiến bộ hơn và chủ động hơn trong quá trình ôn thi.

AI giúp thu hẹp khoảng cách

Quỳnh Trang, học sinh lớp 12, Trường THPT Phan Huy Chú - Quốc Oai cho biết, AI giúp em tiếp cận gần hơn với nhiều kiến thức mà em chưa biết. Gia đình em không có nhiều điều kiện để đi học thêm, trong khi ở địa phương cũng ít trung tâm ôn thi. Vì vậy, em sử dụng AI để củng cố lại kiến thức trên lớp, đồng thời tự tạo các đề luyện thi theo cấu trúc đề thi THPT của những năm trước để làm quen với dạng bài.

Không chỉ hỗ trợ học tập, AI còn đóng vai trò như một kênh tham khảo trong việc định hướng tương lai. “Bố mẹ em không am hiểu nhiều về tuyển sinh nên ngoài việc hỏi thầy cô và các anh chị đi trước, em còn dùng AI để tìm hiểu ngành học, chọn trường và lập kế hoạch ôn thi phù hợp với năng lực của bản thân,” Trang chia sẻ.

Giải tỏa áp lực mùa thi

Trong bối cảnh phương thức tuyển sinh liên tục thay đổi, từ việc “siết” xét học bạ, mở rộng các kỳ thi đánh giá năng lực đến việc IELTS không còn là “tấm vé ưu tiên” như trước, áp lực đối với học sinh lớp 12 ngày càng lớn. AI, với nhiều em, không chỉ là công cụ học tập mà còn là “trợ lý tâm lý”.

Hiền Hòa, học sinh lớp 12D3, trường THPT Phạm Hồng Thái, cho biết trong giai đoạn ôn thi nhiều áp lực, em đôi khi coi AI như một người bạn để giải tỏa tâm trạng. “Có những lúc căng thẳng, em dùng AI để tâm sự, nói ra những lo lắng về học tập và định hướng tương lai. Việc được “lắng nghe” nhẹ nhàng và nhận được nhiều lời an ủi giúp em cảm thấy nhẹ nhõm hơn và bình tĩnh lại để tiếp tục học.”

Tuy nhiên, theo Hòa, việc sử dụng AI cũng tiềm ẩn những mặt tiêu cực nếu lạm dụng hoặc thiếu tỉnh táo. “Nếu quá tin vào những lời khuyên của AI mà không tự suy nghĩ, không kiểm chứng lại từ thầy cô hay người có kinh nghiệm, em nghĩ điều đó vô cùng nguy hiểm vì có thể khiến mình đi sai hướng. Vì vậy, em chỉ xem AI là công cụ hỗ trợ tinh thần, chứ không phải người thay thế cho các mối quan hệ và quyết định quan trọng.”

Xu hướng tất yếu, nhưng không thể thay thế con người

Thầy Nguyễn Văn Nghị, giáo viên Trường THPT Kim Thành (TP. Hải Phòng) nhận định, việc học sinh lớp 12 sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quá trình ôn thi tốt nghiệp THPT đang trở thành một xu thế tất yếu và mang lại những hiệu quả tích cực rõ rệt.

Theo thầy, AI giúp học sinh tiếp cận kiến thức nhanh hơn, dễ dàng tìm hiểu phương pháp học, cách vận dụng bài tập và phân tích đề, từ đó giảm bớt sự phụ thuộc vào việc học thêm tràn lan. Tuy nhiên, xu hướng này cũng đặt ra không ít thách thức đối với đội ngũ giáo viên.

“Nếu giáo viên không liên tục nâng cao năng lực chuyên môn, mở rộng khả năng tiếp cận thông tin và điều chỉnh phương pháp giảng dạy cho phù hợp với bối cảnh mới, học sinh sẽ dễ so sánh và thậm chí mất dần niềm tin vào người dạy,” thầy Nghị chia sẻ.

Ở góc độ tích cực, thầy cho rằng AI góp phần thu hẹp khoảng cách giữa học sinh ở các hệ đào tạo, các vùng miền khác nhau, song vai trò của giáo viên vẫn không thể thay thế, đó là người định hướng, dẫn dắt và kiểm soát quá trình học tập của học sinh.

Nhấn mạnh AI chỉ là công cụ hỗ trợ chứ không phải “giải pháp vạn năng”, thầy Nghị cho rằng, để sử dụng AI hiệu quả, học sinh cần có nền tảng kiến thức thực chất của môn học, nếu không sẽ rất khó phân biệt đúng – sai trong quá trình tiếp nhận thông tin.

Bên cạnh đó, các em nên duy trì việc học theo nhóm, thường xuyên trao đổi với bạn bè và tham khảo ý kiến thầy cô để có sự đồng hành, điều chỉnh kịp thời. Ngoài ra, học sinh cũng cần chủ động tìm hiểu, lựa chọn các phần mềm, công cụ AI phù hợp, sử dụng một cách có chọn lọc và có trách nhiệm trong quá trình ôn thi.

Sự xuất hiện của AI trong hành trình ôn thi THPT đang mở ra một cách học mới: linh hoạt, cá nhân hóa và tiết kiệm thời gian. Tuy nhiên, công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi người học có ý thức, kỷ luật và khả năng tự đánh giá bản thân.

Trong mùa thi nhiều biến động, AI có thể là “đòn bẩy”, nhưng chính bản lĩnh, nỗ lực và định hướng đúng đắn của học sinh mới là yếu tố quyết định thành công.