Sách điện tử - hướng đến thị trường chuyên nghiệp

Theo bà Phan Thị Bích Tâm - Giám đốc kinh doanh nội dung số Công ty CP Tin học Lạc Việt, sách điện tử sẽ trở thành món ăn không thể thiếu của độc giả chỉ trong vòng vài ba năm tới. Từ mấy năm nay, công ty Lạc Việt đã bắt tay vào chuẩn bị đón nhận luồng gió mới này. Song cho đến thời điểm này công ty xác định đây vẫn là giai đoạn đầu tư, chưa tính tới chuyện thu hồi vốn. Chỉ riêng tiền đóng cho các nhà mạng về việc thuê băng thông truy cập cũng ngốn mất khoản tiền 200 triệu đồng, mà doanh số thì chưa biết khi nào bù đắp được. Những bước đi mà công ty đang thực hiện là tập trung một lượng vốn để đầu tư phát triển hạ tầng số cho sách điện tử.

Mặc dù vậy, bà Tâm cũng cho biết, công ty đã gặp không ít khó khăn. Khó khăn lớn nhất là các đơn vị liên kết - các NXB, các đơn vị làm sách không mặn mà với việc làm sách điện tử, bởi còn hoài nghi về tính khả thi của nó khi người đọc phải đầu tư ban đầu một khoản không nhỏ để mua thiết bị. Hơn nữa, thị trường sách lậu ở nước ta chưa kiểm soát được cũng là nguyên nhân khiến cho không ít NXB e dè. Có những cuốn truyện “đinh” vừa in ra, sách lậu đã có, lại thêm cả bản mềm được đăng không kiểm soát trên mạng khiến cho các NXB thiệt hại không nhỏ…

Bà Nguyễn Thị Nga - Đại diện Công ty CP Phát hành sách TP Hồ Chí Minh Fahasa chia sẻ: thị trường sách điện tử ở nước ta còn rất nhỏ so với mảng sách in, bởi đối với sách điện tử vẫn còn một số rào cản. Đơn cử như vấn đề thương thảo hợp đồng mua bán bản quyền giữa đối tác giữ bản quyền và công ty phân phối sách đối với lĩnh vực nội dung số. Hệ thống văn bản pháp luật cũng chưa theo kịp, sách điện tử hiện nay vẫn phải dùng chung hệ thống quy định dành cho sách giấy. Chính bởi vậy nên những đơn vị làm sách điện tử phải rất vất vả, khó khăn trong việc thuyết phục các NXB để có thể mua bản quyền sách mềm…

Tuy vậy, điều đáng mừng là thời gian gần đây, các đơn vị làm sách điện tử đã nhận được nhiều “cái gật đầu” đồng ý hợp tác của không ít NXB. Đó có thể kể đến Trí Việt, Thái Hà Book, Anfa Book, Công ty Cổ phần văn hóa và truyền thông Phương Đông, Công ty sách Nhã Nam…

Bà Nguyễn Thị Thanh Hà - Phó giám đốc Công ty Phương Đông cho biết, ngoài Lạc Việt thì từ tháng 7.2011, công ty cũng đã bán bản quyền sách mềm cho một đơn vị khai thác sách điện tử khác là Aleza. Thực tế cho thấy, việc bắt tay làm sách điện tử chưa thấy ảnh hưởng đối với lượng sách in bán ra của công ty… Cũng theo bà Hà, thời gian qua chưa có nhiều đơn vị hợp tác làm sách điện tử cũng bởi họ còn lo ngại về sự lấn át của sách điện tử với sách in, mà lo ngại lớn nhất chính là về lợi nhuận. “Nhưng có tham gia vào thực tế mới thấy rằng, sách in vẫn bán tốt dù có sách điện tử. Tôi cũng đã vào trang Amazon (trang mạng bán lẻ lớn nhất của Mỹ) thấy họ có thống kê số lượng sách bán ra so với sách in thì cũng không có bất cứ ảnh hưởng nào nghiêm trọng”- bà Hà nói. Đặc biệt, khi có các NXB kết hợp làm sách điện tử thì việc bảo vệ tác quyền trên mạng cũng sẽ được quan tâm hơn. Việc kết hợp như thế vừa có lợi nhuận lại vừa để hạn chế các bản lậu.

Nhiều ý kiến cho rằng, để thị trường sách điện tử phát triển mạnh mẽ và chuyên nghiệp thì ngoài việc chuẩn bị nguồn dữ liệu phong phú, những đơn vị làm sách điện tử cũng cần chuẩn bị tâm lý để đấu tranh với sách lậu, sách giả khi nó được số hóa. Thực tế, hiện nay ở nước ta đang có một thị trường sách điện tử không bản quyền mà chúng ta chưa thể dẹp được. Thêm nữa, người tiêu dùng ở nước ta vẫn có thói quen đọc trên website không phải trả tiền nên càng tạo cơ hội để sách lậu được phổ biến. Chính vì vậy, trong cuộc chiến với sách lậu, để có được kết quả khả quan, cần phải tạo một thị trường sách bản quyền thực sự hấp dẫn về nội dung với chi phí hợp lý.