RISEP - từ danh hiệu đến động lực phát triển công nghiệp nông thôn

Khuyến công hỗ trợ 80% sản phẩm RISEP

Công nghiệp nông thôn đang đứng trước nhiều cơ hội phát triển khi nhu cầu tiêu dùng ngày càng đa dạng và thị trường liên tục mở rộng. Tuy nhiên, cùng với cơ hội là những thách thức không nhỏ về chất lượng sản phẩm, mẫu mã, truy xuất nguồn gốc và năng lực cạnh tranh. Trong bối cảnh đó, Chương trình bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu (RISEP) đã trở thành công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp đổi mới sản xuất, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường.

Theo thống kê của Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), qua 6 kỳ bình chọn cấp quốc gia, gần 800 sản phẩm đã được công nhận đạt danh hiệu RISEP. Đáng chú ý, hơn 80% sản phẩm trong số đó đã được tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ từ chương trình khuyến công như: đầu tư máy móc thiết bị, ứng dụng công nghệ mới, xúc tiến thương mại và quảng bá sản phẩm. Hơn 70% sản phẩm RISEP đã tham gia các kênh phân phối, chuỗi cung ứng trên thị trường toàn quốc.

Thực tế cho thấy, nhiều cơ sở sản xuất đã tận dụng hiệu quả lợi thế từ danh hiệu RISEP để từng bước chuyển đổi từ mô hình sản xuất nhỏ lẻ sang hướng chuyên nghiệp hơn, đầu tư bài bản hơn vào công nghệ, thương hiệu và thị trường.

Tại Hà Tĩnh, chương trình đã tạo được sức lan tỏa đáng kể. Đến nay, địa phương có 190 sản phẩm được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh, 50 sản phẩm cấp khu vực và 15 sản phẩm cấp quốc gia. Nhiều doanh nghiệp sau khi đạt danh hiệu đã chủ động đầu tư hoàn thiện quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng hệ thống phân phối.

Điển hình là Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Linh Trang với bộ sản phẩm trầm hương Tâm Thiên Hương được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh năm 2025. Theo doanh nghiệp, danh hiệu RISEP đã nâng cao uy tín thương hiệu, tạo thêm niềm tin cho khách hàng và đối tác, góp phần giúp trầm hương Tâm Thiên Hương tiếp cận nhiều thị trường mới.

Nhằm tiếp tục phát huy hiệu quả của chương trình, Hà Tĩnh đặt mục tiêu trong giai đoạn 2026 - 2030 sẽ hỗ trợ khoảng 15 cơ sở ứng dụng máy móc thiết bị tiên tiến; phát triển thêm từ 80 - 100 sản phẩm RISEP cấp tỉnh và 4 - 10 sản phẩm cấp quốc gia. Địa phương cũng hướng tới mục tiêu 100% sản phẩm RISEP có truy xuất nguồn gốc và kênh bán hàng trực tuyến.

Thúc đẩy đổi mới công nghệ và phát triển bền vững

Bên cạnh việc hỗ trợ xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường, một trong những giá trị lớn nhất mà RISEP mang lại là tạo động lực để doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao giá trị gia tăng và phát triển theo hướng bền vững.

Tại Ninh Bình, năm 2025 có ba sản phẩm được công nhận đạt danh hiệu RISEP cấp quốc gia gồm xe rùa Quyết Tiến, chao đèn thêu tay hoa sen của Công ty TNHH Thêu ren Mặt trời xanh và sản phẩm Cơm cháy Cố Đô của Công ty Cổ phần Sinh Hóa Ninh Bình.

Nhờ nguồn lực hỗ trợ từ chương trình khuyến công, Công ty TNHH Thêu ren Mặt trời xanh đã đầu tư hệ thống máy thêu công nghiệp, máy cắt tự động cùng phần mềm thiết kế hiện đại. Việc ứng dụng công nghệ giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, đáp ứng tốt hơn các đơn hàng lớn trong khi vẫn giữ được giá trị thủ công truyền thống.

Trong khi đó, Công ty Cổ phần Sinh Hóa Ninh Bình liên tục mở rộng nhà xưởng, đổi mới thiết bị và phát triển mạng lưới phân phối. Năm 2025, sản lượng cơm cháy cung ứng ra thị trường đạt khoảng 300 tấn, khẳng định sức cạnh tranh ngày càng lớn của sản phẩm đặc sản địa phương.

Một xu hướng đáng chú ý khác là chương trình RISEP đang góp phần định hướng doanh nghiệp chuyển sang các mô hình sản xuất có hàm lượng công nghệ cao hơn, sử dụng hiệu quả tài nguyên hơn và thân thiện hơn với môi trường.

Đơn cử, tại Cà Mau, nhiều doanh nghiệp đã tận dụng phụ phẩm thủy sản để tạo ra các sản phẩm có giá trị kinh tế cao thay vì xem đây là chất thải cần xử lý. Điển hình là Công ty CP Việt Nam Food (VNF), doanh nghiệp chuyên chế biến phụ phẩm tôm bằng công nghệ thủy phân enzyme. Từ nguồn nguyên liệu là đầu và vỏ tôm, doanh nghiệp đã sản xuất thành công nhiều sản phẩm như protein tôm thủy phân, bột tôm thủy phân, Astaxanthin, Chitin và Chitosan. Hai bộ sản phẩm của doanh nghiệp đã được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia năm 2025.

Qua nhiều năm triển khai, RISEP đã cho thấy vai trò không chỉ là một chương trình bình chọn sản phẩm mà còn là cơ chế lựa chọn, hỗ trợ và thúc đẩy các doanh nghiệp có tiềm năng phát triển. Khi được kết nối với các chính sách khuyến công, xúc tiến thương mại và đổi mới công nghệ, danh hiệu này đang tạo thêm động lực cho khu vực công nghiệp nông thôn nâng cao giá trị sản xuất, xây dựng thương hiệu và tham gia sâu hơn vào thị trường.

Trong giai đoạn chuyển đổi số và chuyển đổi xanh hiện nay, đó cũng là nền tảng quan trọng để công nghiệp nông thôn phát triển theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững hơn.