Rau quả hữu cơ Lương Sơn, Hòa Bình

Bén duyên từ một dự án...

Có mặt trên những cánh đồng rau hữu cơ của xã Thành Lập, huyện Lương Sơn chúng tôi bắt gặp hình ảnh những người nông dân đang tươi cười chăm sóc cho những luống rau. Tiếp chúng tôi, Chủ tịch Hội Nông dân, Trưởng liên nhóm sản xuất hữu cơ huyện Lương Sơn Phùng Thị Lan cho biết: Từ cuối năm 2008, với sự hỗ trợ của Dự án ADDA (Đan Mạch) và Trường Cao đẳng NN - PTNT Bắc Bộ (Xuân Mai - Hà Nội), huyện đã triển khai Dự án trồng rau hữu cơ tại 7 đơn vị gồm các xã Hòa Sơn, Nhuận Trạch, Hợp Hòa, Thành Lập, Cự Yên, Tân Vinh và thị trấn Lương Sơn.

Thành Lập là một trong những xã thực hiện thành công mô hình trồng rau hữu cơ. Hiện nay, trên địa bàn xã có 4 nhóm sản xuất chính là Đồng Làng, Nà Lều, Cây Gạo và Đồng Sương, giải quyết việc làm cho hàng trăm lao động. Anh Hoàng Văn Tân, Trưởng nhóm rau Đồng Làng cho biết: Hiện nhóm có 9 thành viên, với diện tích canh tác là 7.000m², thu nhập trung bình 4 - 5 triệu mỗi tháng, cao hơn hẳn so với trồng lúa. Không chỉ ở Thành Lập mà tại các xã Nhuận Trạch, Hợp Hòa, Thành Lập, Cự Yên, Tân Vinh, nhờ trồng rau, đời sống của người dân được cải thiện rõ rệt. Hiện nay, Lương Sơn đã thành lập được gần 15 nhóm sản xuất rau hữu cơ và 2 HTX rau an toàn với trên 150 thành viên tham gia.

Dẫn chúng tôi đi thăm mô hình sản xuất rau quả hữu cơ Lương Sơn, bà Marianne Norgaard Jensby, chuyên gia của tổ chức ADDA - Đan Mạch (Tổ chức hỗ trợ, đầu tư dự án ban đầu) đánh giá: “Theo chúng tôi, đây là một điều kỳ diệu, với ý nghĩa ban đầu là nhằm tạo thêm sinh kế cho các chị em phụ nữ nghèo, nhưng đến nay nó trở thành mô hình tiêu biểu cho toàn huyện trong việc tạo ra những sản phẩm rau chất lượng cao mà không tác động xấu đến môi trường”.

Bảo đảm quy trình “5 không”

Để có những sản phẩm rau quả hữu cơ bảo đảm theo đúng quy trình, người trồng rau Lương Sơn phải tham gia lớp tập huấn 3 tháng về kỹ thuật, được cấp giấy chứng nhận trồng rau hữu cơ, với sản phẩm chủ yếu là các loại rau, củ, quả như: Rau cải, cà chua, bí xanh, dưa chuột, cà pháo, bí đỏ, mướp đắng, xu hào, cải bắp, súp lơ... Giống rau phải do Trung tâm giống cây trồng của tỉnh cung cấp.

Quá trình canh tác phải tuân thủ nguyên tắc “5 không”: Không sử dụng phân hóa học; không dùng những chất biến đổi gene; không dùng chất kích thích, không dùng các loại thuốc trừ sâu. Thay vào đó, để phòng trừ sâu bệnh gây hại, bà con dùng tỏi, gừng giã nhuyễn, trộn với rượu rồi phun lên rau, trồng các loại cây như: Cúc vạn thọ, hoa bóng nước để thu hút các loại để dẫn dụ sâu. Nước tưới là từ giếng khoan và nước dẫn từ suối về đã kiểm nghiệm an toàn. Rau sau khi thu hoạch sẽ được đưa vào nhà sơ chế, đóng bao bì có dán mác, tem. Người tiêu dùng có thể truy cập mã vạch để biết rõ được nguồn gốc, xuất xứ cũng như toàn bộ quy trình trồng rau.

Để hỗ trợ các hộ trồng rau, Chi cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản tỉnh Hòa Bình đã mở các lớp tập huấn phổ biến kiến thức về an toàn thực phẩm. Viện Chính sách và Chiến lược Phát triển nông nghiệp nông thôn đầu tư hệ thống lưới che chắn cây trồng, cung cấp thiết bị quản lý truy xuất nguồn gốc. Với quy trình trồng rau khắt khe, hoàn toàn tự nhiên nên thời gian thu hoạch rau cũng lâu hơn và công phu hơn so với những hình thức trồng rau khác.

Kể từ khi được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ KH - CN) cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu tập thể “Quả lặc lày và rau quả hữu cơ” cho Hội Nông dân huyện Lương Sơn từ cuối năm 2014 thì rau quả hữu cơ nói chung, quả lặc lày nói riêng có chỗ đứng trên thị trường. Tổng diện tích sản xuất rau quả hữu cơ Lương Sơn được mở rộng gần 20ha, trong đó diện tích sản xuất rau hữu cơ đạt tiêu chuẩn quốc tế (PGS) là khoảng 8ha. Trung bình mỗi tháng, cung cấp ra thị trường khoảng 15 tấn rau quả hữu cơ an toàn, chất lượng cao. Phần lớn rau quả hữu cơ Lương Sơn được xuất bán cho các cửa hàng, siêu thị ở Hà Nội thông qua 3 đầu mối chính là Công ty VinaGap, Công ty Tràng An và Công ty Tâm Đạt.