Quyết tâm đầu tư hơn nữa cho nông nghiệp

Chính sách nhiều nhưng hiệu quả chưa cao

Trong hơn 20 năm đổi mới, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu, rộng, Đảng và Nhà nước đã ban hành rất nhiều chính sách nông nghiệp, nông thôn. Nhiều chính sách mang tính chất cởi trói đã đi vào cuộc sống một cách tự nhiên nhất, nhanh nhất, được thực thi đầy đủ và hiệu quả nhất, tác động tích cực đến kinh tế nông nghiệp, nông thôn và nông dân. Các đại biểu cũng nhất trí cho rằng, nông nghiệp là ngành đóng góp cho sự ổn định kinh tế và giờ đây có thể tạo ra sự giàu có cho quốc gia.

Tuy nhiên, có không ít chủ trương, chính sách chưa thật đồng bộ và phát huy hiệu quả trong thực tiễn sản xuất và đời sống của người dân. Đại biểu Nguyễn Quốc Cường (Bắc Giang) lấy Nghị định 61 về chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn làm ví dụ. Theo đại biểu Nguyễn Quốc Cường, những ưu đãi (miễn, giảm tiền sử dụng đất, thuê đất, hỗ trợ đào tạo nhân lực, ứng dụng khoa học công nghệ, ứng trước vốn để hỗ trợ về vận tải...) trong Nghị định 61 quá nhỏ bé so với những rủi ro rất lớn mà các nhà đầu tư, doanh nghiệp sẽ vấp phải khi đầu tư về nông thôn. Sự thiếu hấp dẫn của nông nghiệp đối với các nhà đầu tư cũng được thể hiện trên số liệu thống kê: vốn đầu tư vào nông nghiệp giảm từ sau năm 2000, trong đó vốn đầu tư của nhà nước (chiếm đến 40%) giảm rất mạnh và đầu tư tư nhân ngày càng vắng bóng.

Nghị định 41, ban hành tháng 4.2010, về tín dụng phát triển nông nghiệp, nông thôn cũng chưa đạt được kỳ vọng trở thành động lực mạnh mẽ để thúc đẩy phát triển nông nghiệp, nông thôn với việc mở rộng đối tượng cho vay, cơ chế cho vay thông thoáng, mức cho vay lớn. Đại biểu Đinh Thị Phương Khanh (Long An) cho biết, người dân không tiếp cận được nguồn vốn vay do các ngân hàng thương mại luôn nói là hết vốn, nhất là sau đợt dịch lở mồm, long móng cuối năm 2010, dịch lợn tai xanh đầu năm 2011. Nhưng qua tiếp xúc cử tri thì được biết, thật ra ngân hàng thương mại ngại cho vay trong sản xuất nông nghiệp vì tính rủi ro cao.

Ra đời sau Nghị định 41 chừng nửa năm, Nghị định 63 về chính sách hỗ trợ nhằm giảm tổn thất sau thu hoạch đối với nông sản, thủy sản cũng chưa cho thấy hiệu quả trên thực tế. “Nghị định 63 khuyến khích mua máy nông nghiệp sản xuất trong nước trong khi sản xuất trong nước chưa bảo đảm yêu cầu”, đại biểu Phương Khanh cho biết thêm.

Tập trung thêm nguồn lực cho nông thôn, nông nghiệp

Đánh giá cao việc Chính phủ đã tích cực đầu tư cho nông nghiệp. thể hiện ở mức đầu tư cho nông nghiệp chiếm 52% trong các vốn đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách, nhưng đại biểu Nguyễn Quốc Cường cho rằng, dù Chính phủ có tăng tỷ lệ đầu tư cho nông thôn lên 60 - 70% cũng không đáp ứng được nhu cầu. Vấn đề ở đây là làm sao thu hút được đầu tư xã hội cho khu vực này, bằng cách tăng ưu đãi, và tạo thuận lợi để doanh nghiệp đầu tư vào nông thôn.

Các chuyên gia kinh tế đã nhiều lần lên tiếng, rằng thiếu vắng đầu tư tư nhân là trở ngại lớn cho việc phát triển nông nghiệp bởi nếu chỉ dựa vào các hộ cá thể, rất khó để đưa nền nông nghiệp tiến lên những phân khúc giá trị gia tăng cao hơn. “Có lẽ cần phải đổi mới cải tiến công tác quản lý đầu tư về nông nghiệp, nông thôn theo hướng phân định rõ phạm vi trách nhiệm trong vấn đề đầu tư”, đại biểu Nguyễn Quốc Cường đề nghị. Theo đó, có những việc Nhà nước có ưu thế thì nhà nước sẽ xác định, sẽ thực hiện và không khuyến khích các thành phần khác tham gia. Còn những lĩnh vực mà có thể huy động mạnh mẽ xã hội được thì dùng cơ chế chính sách, đặc biệt là ưu đãi để khuyến khích. Cần mạnh dạn thực hiện rộng rãi các hình thức BOT, BTO, BT hoặc đổi đất lấy công trình trong quy hoạch để khuyến khích.  

“Các doanh nghiệp tại sao người ta bỏ tiền đầu tư bất động sản, chứng khoán bởi vì người ta thấy có lãi. Nếu bây giờ có chính sách tốt về nông nghiệp thì chắc chắn sẽ có một số lượng lớn tiền sẽ đổ vào đây. Một mình tiền ngân sách chắc chắn sẽ không đủ”, đại biểu Đặng Thành Tâm (Long An) nêu quan điểm.

Một số ĐBQH cũng đề xuất Chính phủ trong việc thực hiện cắt giảm đầu tư công, không những không nên cắt giảm đầu tư cho hạ tầng nông thôn mà còn tập trung nâng cao hạ tầng, đường sá, đê điều để tăng sức thu hút đầu tư vào nông thôn cũng như đảm bảo an ninh lương thực. “Tập trung tái cơ cấu đầu tư công trước hết là cắt giảm đầu tư công, song phải ưu tiên cho đầu tư nông nghiệp, nông dân, nông thôn”, đại biểu Trần Du Lịch (TP Hồ Chí Minh) khẳng định.