QUỸ NÔNG NGHIỆP VÀ MÔI TRƯỜNG TP. ĐỒNG NAI ĐẨY MẠNH PHÁT TRIỂN RỪNGNguồn lực hỗ trợ tái cấu trúc hạ tầng môi trường
Để hiện thực hóa mục tiêu giữ vững tốc độ tăng trưởng kinh tế nhưng không đánh đổi môi trường, bên cạnh các chế tài nghiêm khắc, dòng vốn đầu tư vào hạ tầng xanh đóng vai trò như một yếu tố mang tính quyết định. Trong hành trình đó, Quỹ Nông nghiệp và Môi trường (NN-MT) thành phố Đồng Nai với vai trò như một "bệ đỡ" tài chính cốt lõi, khơi thông các nguồn lực để giải quyết triệt để những điểm nóng về môi trường và lâm nghiệp tại địa phương.
Đồng hành cùng doanh nghiệp
Tính đến giai đoạn hiện tại, Quỹ NN-MT thành phố Đồng Nai đang quản lý nguồn lực tài chính lớn, với nguồn vốn hiện tại hơn 330 tỷ đồng. Nguồn vốn này cung cấp cho hàng loạt dự án xanh, đặc biệt là các hạng mục bảo vệ môi trường trọng điểm đang cần trợ lực.
Nhiệm vụ trọng tâm của Quỹ là cấp tín dụng với lãi suất ưu đãi cho các cơ sở sản xuất kinh doanh, hợp tác xã và doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực bảo vệ môi trường. Riêng đối với mảng xử lý chất thải và cải thiện môi trường, Quỹ đã xét duyệt thẩm định và cho vay lũy kế cho 106 dự án với tổng số tiền giải ngân vượt mốc 700 tỷ đồng.
Dòng vốn từ Quỹ tập trung vào các mắt xích yếu nhất trong chuỗi quản lý môi trường đô thị và công nghiệp tại địa phương. Cụ thể, chuẩn hóa phương tiện thu gom rác (tài trợ vốn giúp các hợp tác xã, doanh nghiệp thay thế xe tự chế lỗi thời bằng các dòng xe chở rác chuyên dụng, đạt quy chuẩn môi trường); xử lý triệt để nước thải, khí thải (cho vay nâng cấp các trạm xử lý nước thải tập trung tại các khu vực chăn nuôi quy mô lớn và các cụm công nghiệp vừa và nhỏ); hỗ trợ an sinh (tài trợ cây giống lâm nghiệp cho các địa phương với kinh phí hơn 12 tỷ đồng, trực tiếp hiện thực hóa đề án trồng mới và chăm sóc cây xanh của thành phố).
Tối ưu hóa thu hồi nợ, duy trì dòng vốn sạch
Bản chất của Quỹ NN-MT Đồng Nai là hoạt động không vì mục đích lợi nhuận nhưng phải tuân thủ nguyên tắc bảo toàn nguồn vốn để quay vòng liên tục. Chính vì vậy, quy trình từ thẩm định hồ sơ, giải ngân theo tiến độ cho đến thu hồi nợ được xây dựng như một chu trình khép kín và cực kỳ nghiêm ngặt.
Mỗi hồ sơ xin vay vốn đều phải trải qua các bước sát hạch toàn diện từ tính khả thi về mặt kỹ thuật môi trường cho đến năng lực tài chính thực tế của chủ đầu tư. Quỹ không giải ngân một lần một cách ồ ạt mà tiến hành cấp vốn phân kỳ theo tiến độ thi công thực tế của công trình. Sau mỗi giai đoạn, Quỹ phối hợp cùng các cơ quan chuyên môn tiến hành nghiệm thu thực địa, đối chiếu khối lượng hoàn thành rồi mới kích hoạt dòng vốn tiếp theo. Cách làm này đã giảm thiểu hoàn toàn rủi ro doanh nghiệp chiếm dụng vốn hoặc sử dụng tiền sai mục đích.
Nhờ bộ tiêu chí đánh giá tài sản đảm bảo và khả năng trả nợ chặt chẽ, công tác thu hồi nợ đến hạn của Quỹ luôn đạt tỷ lệ an toàn cao. Các doanh nghiệp sau khi được tiếp cận nguồn vốn lãi suất thấp đã giảm bớt áp lực tài chính, từ đó vận hành dự án hiệu quả và nghiêm túc thực hiện nghĩa vụ hoàn trả. Nguồn vốn thu hồi được nhanh chóng đưa vào quỹ quay vòng để tiếp tục xét duyệt cho các dự án mới gối đầu, đảm bảo tính liên tục và không để xảy ra tình trạng "vốn chết".
Minh bạch trong công tác quản lý tiền dịch vụ môi trường rừng
Song song với dòng vốn tín dụng môi trường, Quỹ NN-MT còn gánh vác trọng trách quản lý, điều phối nguồn thu từ dịch vụ môi trường rừng (DVMTR). Đây chính là nguồn lực tài chính trực tiếp nuôi dưỡng và bảo vệ hơn 370.000ha diện tích rừng hiện có của địa phương. Nguồn thu DVMTR của Đồng Nai có tính ổn định và đóng góp rất lớn cho sự phát triển của các chủ rừng.
Năm 2025, nguồn thu từ DVMTR của Đồng Nai đạt con số ấn tượng khoảng 93,6 tỷ đồng. Nguồn tài chính này có được từ việc ký kết và thu phí chi trả từ 131 đơn vị sử dụng dịch vụ (bao gồm các nhà máy thủy điện, công ty cung cấp nước sạch, các đơn vị khai thác du lịch lữ hành hành hương và các cơ sở sản xuất công nghiệp có sử dụng nguồn nước từ lưu vực sông Đồng Nai). Toàn bộ nguồn tiền thu được sau khi trích phí quản lý theo quy định đều được điều tiết phân bổ minh bạch đến các chủ rừng lớn như Vườn quốc gia Cát Tiên, Khu bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai, các ban quản lý rừng phòng hộ và hàng ngàn hộ dân nhận khoán bảo vệ rừng.
Để số tiền chi trả DVMTR phát huy tối đa công năng, công tác kiểm tra, giám sát quản lý luôn được nâng cao. Cụ thể, ứng dụng công nghệ trong giám sát như: ngành lâm nghiệp và Quỹ đã áp dụng triệt để bản đồ số hóa chi tiết đến từng lô rừng, kết hợp với ảnh vệ tinh và thiết bị bay không người lái (Flycam). Tiền chỉ được chi trả khi diện tích rừng đó được chứng minh trên thực tế là không bị suy giảm về diện tích lẫn chất lượng. Hàng năm, Quỹ lập các đoàn kiểm tra liên ngành để rà soát dòng tiền tại các đơn vị nhận khoán và các ban quản lý rừng. Kiểm tra tính pháp lý của chứng từ như: đảm bảo tiền đến tận tay người dân giữ rừng vùng đệm, không bị thất thoát, chậm trễ hay chi sai đối tượng. Đối với các đơn vị sử dụng DVMTR (như các nhà máy nước, cơ sở công nghiệp), Quỹ thực hiện đối soát lưu lượng nước, sản lượng điện tiêu thụ để tính toán chính xác số tiền phải nộp, kiên quyết xử lý các trường hợp nợ đọng kéo dài.
Như vậy, có thể thấy, dòng vốn xanh từ Quỹ NN-MT chính là nguồn lực hỗ trợ tái cấu trúc hạ tầng môi trường của Đồng Nai. Sự minh bạch trong giải ngân, nghiêm túc trong thu hồi nợ và quyết liệt trong kiểm tra giám sát chính là chìa khóa để duy trì sự cân bằng giữa dòng chảy kinh tế công nghiệp và sinh thái của địa phương.
