Quy định rõ phạm vi công việc hỗ trợ chuyên môn của luật sư tập sự

Nâng cao chất lượng đầu vào của đội ngũ luật sư

Các ĐBQH đánh giá cao cơ quan soạn thảo đã nghiên cứu bổ sung nhiều nội dung mới, trong đó có việc đổi mới phương thức đào tạo, tuyển chọn luật sư; quy định về kỳ thi quốc gia về luật sư; mở rộng phạm vi nghề nghiệp cũng như phát triển tổ chức hành nghề luật sư để nâng cao chất lượng luật sư trong kỷ nguyên số.

Về các tiêu chuẩn, điều kiện trở thành luật sư quy định tại Điều 7, 8, 9 và Điều 10 của dự thảo Luật, ĐBQH Hồ Thanh Tuấn (Vĩnh Long) bày tỏ thống nhất chủ trương nâng cao chất lượng đầu vào, coi trọng kiến thức pháp luật, kỹ năng nghề nghiệp, đạo đức cũng như bản lĩnh của luật sư. Tuy nhiên, việc quy định người có bằng thạc sĩ luật, tiến sĩ luật nhưng không có bằng cử nhân luật vẫn có thể trở thành luật sư nếu đáp ứng các điều kiện nhất định và quy định các trường hợp được miễn và giảm thời gian đào tạo nghề luật sư là vấn đề cần được cân nhắc thận trọng.

Bởi, nghề luật sư không chỉ đòi hỏi chuyên sâu mà còn cần nền tảng pháp luật toàn diện và khả năng đáp ứng yêu cầu hành nghề cũng như các kỹ năng tranh tụng, tư vấn, hướng dẫn người dân. Do đó, để bảo đảm chất lượng nguồn luật sư, đại biểu Hồ Thanh Tuấn đề nghị bổ sung quy định phải qua lớp bồi dưỡng kỹ năng như đã nêu trên nhằm bảo đảm chất lượng luật sư.

Về chính sách phát triển đội ngũ luật sư tại địa bàn khó khăn tại Điều 3, Điều 5 dự thảo Luật, đại biểu Hồ Thanh Tuấn cho rằng, đây là chính sách thiết thực góp phần bảo đảm bình đẳng trong tiếp cận dịch vụ pháp lý. Thực tế cho thấy, tại một số địa bàn người dân gặp khó khăn trong việc tiếp cận luật sư, đặc biệt là người nghèo, người yếu thế, đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa.

Vì vậy, đại biểu Hồ Thanh Tuấn đề nghị, cần có chính sách cụ thể hơn như: chính sách hỗ trợ kinh phí đào tạo, bồi dưỡng luật sư tại địa bàn khó khăn; chính sách hỗ trợ phát triển và duy trì tổ chức hành nghề luật sư đối với các địa phương còn thiếu luật sư; chính sách hỗ trợ về cơ sở vật chất, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số; chính sách theo cơ chế đặt hàng và hỗ trợ kinh phí với những dịch vụ pháp lý phục vụ nhiệm vụ công ích theo quy định của pháp luật.

Bảo đảm tính thống nhất giữa các lĩnh vực trong tố tụng

Liên quan đến các hoạt động nghề nghiệp của luật sư tập sự, khoản 2 Điều 9 dự thảo Luật quy định: Luật sư tập sự được thực hiện các hoạt động nghề nghiệp theo sự phân công, giám sát của luật sư hướng dẫn và được khách hàng đồng ý.

Đối chiếu với dự thảo Bộ Luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), ĐBQH Nguyễn Thị Hồng Hạnh (TP. Hồ Chí Minh) nhận thấy, quy định liên quan đến luật sư tập sự chưa có sự thống nhất. Cụ thể, điểm a khoản 1 điều 9 dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi) quy định luật sư tập sự “được đi cùng với luật sư hướng dẫn gặp gỡ người bị tạm giữ, tạm giam, bị can, bị cáo, bị hại... liên quan đến vụ án hình sự”, nhưng khoản 2 điều 76 dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) chỉ ghi nhận sự tham gia bào chữa của luật sư, không đề cập đến luật sư tập sự.

Để thống nhất giữa các quy định trong hệ thống pháp, đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh đề nghị, cần bổ sung sự tham gia của luật sư tập sự cùng với luật sư hướng dẫn vào khoản 2 điều 76 dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) để luật sư tập sự có cơ sở đi cùng luật sư hướng dẫn vào các nơi tạm giam, tạm giữ thực hiện quyền tập sự của mình.

Ngoài ra, liên quan đến phạm vi tham gia tố tụng quy định tại điểm a khoản 2 điều 9, dự thảo Luật có sử dụng các cụm từ “được đi cùng với luật sư hướng dẫn” và “được cùng với luật sư hướng dẫn”. Đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh đề nghị, cơ quan soạn thảo rà soát các trường hợp luật sư tập sự “được đi cùng” và các trường hợp “được cùng” luật sư hướng dẫn. Theo đại biểu, các trường hợp “được đi cùng” chỉ trong vụ án hình sự là phù hợp; các trường hợp còn lại là “được cùng”, hoặc có thể sử dụng cụm từ chung “được tham gia cùng” cho tất cả các thủ tục tố tụng hình sự, dân sự, hành chính.

Cũng cho rằng quy định trên sẽ phát sinh xung đột với pháp luật về tố tụng, ĐBQH Nguyễn Phi Hùng (TP. Đà Nẵng) chỉ rõ, cho phép luật sư tập sự tham gia tố tụng khi pháp luật tố tụng chưa quy định rõ sẽ gây vướng mắc, lúng túng cho các cơ quan tiến hành tố tụng; đồng thời, chưa bảo đảm tính thống nhất giữa các lĩnh vực trong tố tụng.

Đại biểu Nguyễn Phi Hùng đề nghị, chỉnh lý khoản 2 Điều 9 dự thảo Luật theo hướng quy định rõ phạm vi công việc hỗ trợ chuyên môn của luật sư tập sự dưới sự giám sát trực tiếp và chịu trách nhiệm toàn bộ của luật sư hướng dẫn. Đồng thời, giao Chính phủ phối hợp với Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân tối cao rà soát, bổ sung đồng bộ tư cách pháp lý tố tụng của luật sư tập sự trong pháp luật tố tụng để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.