Quốc hội thông qua Nghị quyết về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân và công tác thi hành án

Nghị quyết gồm 8 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2027; quy định một số chỉ tiêu, nhiệm vụ trong công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án, báo cáo, giám sát việc thực hiện các chỉ tiêu, nhiệm vụ quy định tại Nghị quyết.

Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Kiểm toán nhà nước trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình tổ chức thực hiện và hằng năm báo cáo Quốc hội việc thực hiện Nghị quyết này, chịu trách nhiệm về tính đầy đủ, chính xác, trung thực của số liệu, thông tin báo cáo. Số liệu và thông tin báo cáo được tính từ ngày 1/1 đến hết ngày 31/12 hằng năm.

Về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, Nghị quyết đề ra chỉ tiêu phấn đấu hằng năm giảm 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội; bảo đảm việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố đúng thời hạn theo quy định của pháp luật đạt 100%; tỷ lệ điều tra, khám phá các loại tội phạm đạt trên 75%; tỷ lệ điều tra, khám phá đối với tội phạm rất nghiêm trọng đạt trên 90%; tỷ lệ điều tra, khám phá đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng đạt trên 90%; bảo đảm 100% các vụ việc đã xác định có dấu hiệu tội phạm đều phải được khởi tố vụ án để điều tra theo quy định của pháp luật.

Cơ quan điều tra, Cơ quan thanh tra, Kiểm toán nhà nước, Viện kiểm sát, Tòa án, Cơ quan thi hành án phối hợp chặt chẽ trong công tác phòng ngừa, phát hiện và xử lý, áp dụng các biện pháp theo quy định của pháp luật để thu hồi tiền, tài sản trong các vụ việc, vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế đạt trên 60%, trong đó tại giai đoạn điều tra đạt từ 65% trở lên trên tổng giá trị tiền, tài sản thực tế thu hồi nêu trên.

Trước đó, báo cáo tóm tắt tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, tiếp thu ý kiến ĐBQH, điểm a và điểm n khoản 1 Điều 2 của dự thảo Nghị quyết đã chỉnh lý các chỉ tiêu liên quan đến kéo giảm 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội và các chỉ tiêu liên quan đến phòng, chống ma túy, bảo đảm phù hợp với Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 28/7/2026 về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển.

Về chỉ tiêu giải quyết, xét xử vụ án hình sự, vụ việc dân sự, vụ án hành chính (điểm a khoản 1 Điều 4), qua thảo luận, có ý kiến ĐBQH đề nghị bên cạnh việc quy định chỉ tiêu về bảo đảm giải quyết, xét xử đúng thời hạn luật định, cần tiếp tục quy định tỷ lệ giải quyết, xét xử trên tổng số thụ lý. Có ý kiến ĐBQH đề nghị chỉ quy định phải bảo đảm giải quyết, xét xử đúng thời hạn luật định (không quy định tỷ lệ giải quyết, xét xử trên tổng số thụ lý).

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nêu rõ, theo báo cáo của Tòa án nhân dân tối cao (tại Công văn số 490/TANDTC-PC ngày 06/8/2026), trong điều kiện số lượng vụ án, vụ việc các Tòa án phải thụ lý tăng gần gấp đôi (so với thời điểm Quốc hội ban hành Nghị quyết số 96/2019/QH14) và với tính chất ngày càng phức tạp; biên chế giữ nguyên từ năm 2012 và tiếp tục điều chỉnh giảm trong năm 2026, đang gây quá tải cho hệ thống Tòa án. Do đó, Tòa án nhân dân tối cao đề nghị Quốc hội tập trung giám sát chất lượng và thời hạn giải quyết, xét xử đã được quy định cụ thể trong pháp luật tố tụng.

Trên cơ sở cân nhắc các mặt, tiếp thu ý kiến của nhiều ĐBQH và đề xuất của Tòa án nhân dân tối cao, dự thảo Nghị quyết chỉnh lý quy định tại điểm a khoản 1 Điều 4 theo hướng: Bảo đảm việc giải quyết, xét xử vụ án hình sự, vụ việc dân sự, vụ án hành chính đúng thời hạn theo quy định của pháp luật đạt 100%. Chánh án Tòa án nhân dân tối cao giao cụ thể tỷ lệ giải quyết, xét xử vụ án hình sự, vụ việc dân sự, vụ án hành chính trên tổng số thụ lý trong ngành Tòa án, gửi Quốc hội để giám sát.